محتشم کاشانی
محتشم كاشانی (996 / 1000 ق / ؟م) متخلص به محتشم شاعر مرثیهسرای.
مولانا كمالالدین سیدعلی محتشم كاشانی، ملقب به شمسالشعراء از شاعران اوایل عهد صفوی و اصلش از نراق بود. در كاشان به دنیا آمد. در جوانی به شغل بزّازی پرداخت و به شاعری روی آورد.1 شعر را نزد مولانا صدقی استرآبادی تمرین كرد و با شاعرانی چند مانند وحشی بافقی*، دوستی و مكاتبه و مشاعره داشت.2 محتشم پادشاهان، شاهزادگان و بزرگانی چون شاه طهماسب اول صفوی و فرزندان وی، اسماعیل میرزا، محمد خدابنده و پری خان خانم و جلالالدین اكبر گوركانی را در اشعارش ستوده است.3 او بیشتر شاعری مرثیهسرا بود و در سرودن مرثیههای مذهبی مهارت بسیار داشت.4 شهرت وی بیشتر از مرثیة معروف به دوازده بند دربارة واقعة كربلا و مرثیة دیگر در سوگ برادرش عبدالغنی است.5 قصایدش را به سبك قدما و غزلهای خود را به شیوة وحشی بافقی* و بابافغانی* میسرود.6 او سرانجام در كاشان درگذشت و همان جا مدفون شد. از آثارش میتوان به كلیات و دیوان قصاید / جامعاللطایف اشاره كرد.7
مآخذ:
1ـ صفا، ذبیحالله. تاریخ ادبیات در ایران، فردوس:چ 1، 1364 ش، ج 5، ب 2، ص 792، 793.
2ـ اثرآفرینان، زیر نظر عبدالحسین نوایی، تهران: انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، چ 1، 1380 ش، ج 5، ص 133.
3ـ صفا، ذبیحالله. همان جا.
4ـ رستگار فسایی، منصور. انواع شعر فارسی، شیراز: نوید شیراز، چ 1، 1372 ش، ص 181.
5ـ زرین كوب، عبدالحسین. سیری در شعر فارسی، تهران: نوین، چ 1، 1363 ش، ص 133.
6ـ محتشم كاشانی، كمالالدین سیدعلی. دیوان محتشم كاشانی، به كوشش محمدعلی گركانی، تهران: كتابفروشی محمودی، ص مقدمه.
7ـ اثرآفرینان، ص 134.
ابوالقاسم رادفر