موج نو: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ کنونی تا ‏۸ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۱۷

موج نو، شاخه‌ای از شعر نو فارسی و بر آمده از شعر سپید، شعری موزون و بی‌قافیه.

در ادبیات، ‌شعر موج نو/ شعر منثور، شعری است که به صورت نثر نوشته می‌شود و خصایص عینی منظومه سرایی نظیر وزن و قافیه را ندارد، اما فطرتاً به دلیل کاربرد عناصر معنوی شعر، به ویژه در هم ریختن مفاهیم منطقی کلام از طریق زبان مجازی و اعمال ایقاعات خاص، شعر محسوب می‌شود^[۱]. بنیانگذار شعر موج نو در ایران احمدرضا احمدی است. نخستین کتاب او به نام طرح در 1341 ش سرآغاز شعر موج نو گردید و سپس کسانی چون بیژن الهی، پرویز داریوش، غلامحسین غریب و فریدون گیلانی طریق وی را پیمودند^[۲]. در واقع می‌توان این حرکت را در مقایسه با جریان «شعر سنت گرا» شعری «سنت گریز» یا حتی «سنت ستیز» و در مقایسه با جریان «شعر نو یا نیمایی» شعری به اصطلاح مدرن خواند^[۳]. از مشخصات عمده شعر موج نو می‌توان به جدا بودن وظیفه علمی و روزمره کلمات و زبان از خود کلمات و زبان و نیز ایجاد مناسبت یا مناسبت‌های دیگر میان کلمات، ‌اشکال و اشیاء اشاره کرد^[۴]. شعر موج نو را به دو دسته تقسیم کرده‌اند:

موج نوی اصیل

موج نوی اصیل شامل:

نثرگرایان اصیل مانند احمدرضا احمدی؛
نظم گرایان اصیل نظیر جواد مجابی.

موج نو مشکل

موج نوی مشکل، شامل:

نثرگرایان مشکل گو مانند بیژن الهی و بهرام اردبیلی و دیگران؛
نظم گرایان مشکل گو نظیر یدالله رویایی^[۵].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

↑ داد، ‌سیما. اصطلاحات ادبی. ویرایش جدید، تهران: مروارید، 1382 ش، ص 322.
↑ رستگار فسایی، منصور. انواع شعر فارسی. شیراز: نوید شیراز، 1380 ش، ج.2، ص 636، 637.
↑ حسین پور چافی، علی. جریان‌های شعری معاصر فارسی از کودتا 1332 تا انقلاب 1357. ‌تهران: امیرکبیر، 1384 ش.
↑ شمس لنگرودی، محمد. تاریخ تحلیلی شعر نو (1341ـ1349). تهران: نشر مرکز، چ 1، 1377 ش، ج 3، ص 40.
↑ نوری علاء، ‌اسماعیل. صور و اسباب شعر امروز ایران. تهران: بامداد، 1348 ش، ج. 1، ص 318، 319، 320 (به اختصار).

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

ابوالقاسم رادفر

[1] داد، ‌سیما. اصطلاحات ادبی. ویرایش جدید، تهران: مروارید، 1382 ش، ص 322.

[2] رستگار فسایی، منصور. انواع شعر فارسی. شیراز: نوید شیراز، 1380 ش، ج.2، ص 636، 637.

[3] حسین پور چافی، علی. جریان‌های شعری معاصر فارسی از کودتا 1332 تا انقلاب 1357. ‌تهران: امیرکبیر، 1384 ش.

[4] شمس لنگرودی، محمد. تاریخ تحلیلی شعر نو (1341ـ1349). تهران: نشر مرکز، چ 1، 1377 ش، ج 3، ص 40.

[5] نوری علاء، ‌اسماعیل. صور و اسباب شعر امروز ایران. تهران: بامداد، 1348 ش، ج. 1، ص 318، 319، 320 (به اختصار).

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
+موج نو، شاخه‌ای از شعر نو [[فارسی]] و بر آمده از شعر سپید، شعری موزون و بی‌قافیه.
-موج نو، شاخه‌ای از شعر نو<sup>*</sup> [[فارسی]] و بر آمده از شعر سپید<sup>*</sup>، شعری موزون و بی‌قافیه.
+در ادبیات، ‌شعر موج نو/ شعر منثور، شعری است که به صورت نثر نوشته می‌شود و خصایص عینی منظومه سرایی نظیر وزن و قافیه را ندارد، اما فطرتاً به دلیل کاربرد عناصر معنوی [[شعر فارسی|شعر]]، به ویژه در هم ریختن مفاهیم منطقی کلام از طریق زبان مجازی و اعمال ایقاعات خاص، [[شعر فارسی|شعر]] محسوب می‌شود<ref>داد، ‌سیما. '''''اصطلاحات ادبی'''''. ویرایش جدید، تهران: مروارید، 1382 ش، ص 322.</ref>. بنیانگذار شعر موج نو در ایران احمدرضا احمدی است. نخستین کتاب او به نام ''طرح'' در 1341 ش سرآغاز شعر موج نو گردید و سپس کسانی چون بیژن الهی، پرویز داریوش، غلامحسین غریب و فریدون گیلانی طریق وی را پیمودند<ref>رستگار فسایی، منصور. '''''انواع شعر فارسی'''''. شیراز: نوید شیراز، 1380 ش، ج.2، ص 636، 637.</ref>. در واقع می‌توان این حرکت را در مقایسه با جریان «شعر سنت گرا» شعری «سنت گریز» یا حتی «سنت ستیز» و در مقایسه با جریان «شعر نو یا نیمایی» شعری به اصطلاح مدرن خواند<ref>حسین پور چافی، علی. '''''جریان‌های شعری معاصر فارسی از کودتا 1332 تا انقلاب 1357'''''. ‌تهران: امیرکبیر، 1384 ش.</ref>. از مشخصات عمده شعر موج نو می‌توان به جدا بودن وظیفه علمی و روزمره کلمات و زبان از خود کلمات و زبان و نیز ایجاد مناسبت یا مناسبت‌های دیگر میان کلمات، ‌اشکال و اشیاء اشاره کرد<ref>شمس لنگرودی، محمد. '''''تاریخ تحلیلی شعر نو (1341ـ1349).''''' تهران: نشر مرکز، چ 1، 1377 ش، ج 3، ص 40.</ref>. شعر موج نو را به دو دسته تقسیم کرده‌اند:
-در ادبیات، ‌شعر موج نو/ شعر منثور، شعری است که به صورت نثر نوشته می‌شود و خصایص عینی منظومه سرایی نظیر وزن و قافیه را ندارد، اما فطرتاً به دلیل کاربرد عناصر معنوی شعر، به ویژه در هم ریختن مفاهیم منطقی کلام از طریق زبان مجازی و اعمال ایقاعات خاص، شعر محسوب می‌شود<ref>داد، ‌سیما. '''''اصطلاحات ادبی'''''. ویرایش جدید، تهران: مروارید، 1382 ش، ص 322.</ref>. بنیانگذار شعر موج نو در ایران احمدرضا احمدی است. نخستین کتاب او به نام ''طرح'' در 1341 ش سرآغاز شعر موج نو گردید و سپس کسانی چون بیژن الهی، پرویز داریوش، غلامحسین غریب و فریدون گیلانی طریق وی را پیمودند<ref>رستگار فسایی، منصور. '''''انواع شعر فارسی'''''. شیراز: نوید شیراز، 1380 ش، ج.2، ص 636، 637.</ref>. در واقع می‌توان این حرکت را در مقایسه با جریان «شعر سنت گرا» شعری «سنت گریز» یا حتی «سنت ستیز» و در مقایسه با جریان «شعر نو یا نیمایی» شعری به اصطلاح مدرن خواند<ref>حسین پور چافی، علی. '''''جریان‌های شعری معاصر فارسی از کودتا 1332 تا انقلاب 1357'''''. ‌تهران: امیرکبیر، 1384 ش.</ref>. از مشخصات عمده شعر موج نو می‌توان به جدا بودن وظیفه علمی و روزمره کلمات و زبان از خود کلمات و زبان و نیز ایجاد مناسبت یا مناسبت‌های دیگر میان کلمات، ‌اشکال و اشیاء اشاره کرد<ref>شمس لنگرودی، محمد. '''''تاریخ تحلیلی شعر نو (1341ـ1349).''''' تهران: نشر مرکز، چ 1، 1377 ش، ج 3، ص 40.</ref>. شعر موج نو را به دو دسته تقسیم کرده‌اند:
-موج نوی اصیل
+==== موج نوی اصیل ====
 موج نوی اصیل شامل:
-ـ نثرگرایان اصیل مانند احمدرضا احمدی،
+# نثرگرایان اصیل مانند احمدرضا احمدی؛
+# نظم گرایان اصیل نظیر جواد مجابی.
-ـ نظم گرایان اصیل نظیر جواد مجابی.
-موج نو مشکل
+==== موج نو مشکل ====
 موج نوی مشکل، شامل:
-ـ نثرگرایان مشکل گو مانند بیژن الهی و بهرام اردبیلی و دیگران،
+# نثرگرایان مشکل گو مانند بیژن الهی و بهرام اردبیلی و دیگران؛
+# نظم گرایان مشکل گو نظیر یدالله رویایی<ref>نوری علاء، ‌اسماعیل. '''''صور و اسباب شعر امروز ایران'''''. تهران: بامداد، 1348 ش، ج. 1، ص 318، 319، 320 (به اختصار).</ref>.
-ـ نظم گرایان مشکل گو نظیر یدالله رویایی<ref>نوری علاء، ‌اسماعیل. '''''صور و اسباب شعر امروز ایران'''''. تهران: بامداد، 1348 ش، ج. 1، ص 318، 319، 320 (به اختصار).</ref>.
+== نیز نگاه کنید به ==
-== نیز نگاه کنید به ==
+* [[شعر فارسی]]
+* [[نیما یوشیج]]
 == مآخذ ==
-ـ داد، ‌سیما. ''اصطلاحات ادبی''. ویرایش جدید، تهران: مروارید، 1382 ش، ص 322.
+<references />
-ـ رستگار فسایی، منصور. ''انواع شعر فارسی''. شیراز: نوید شیراز، چ 2، 1380 ش، ص 636، 637.
-ـ حسین پور چافی، علی. ''جریان‌های شعری معاصر فارسی از کودتا 1332 تا انقلاب 1357''. ‌تهران: امیرکبیر، چ 1، 1384 ش.
-ـ شمس لنگرودی، محمد. ''تاریخ تحلیلی شعر نو'' (1341ـ1349). تهران: نشر مرکز، چ 1، 1377 ش، ج 3، ص 40.
-ـ نوری علاء، ‌اسماعیل. ''صور و اسباب شعر امروز ایران''. تهران: بامداد، چ 1، 1348 ش، ص 318، 319، 320 (به اختصار).
+== منبع اصلی ==
+[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
+== نویسنده مقاله ==
 ابوالقاسم رادفر
+[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]
+[[رده:ادبیات]]