هجویری: تفاوت میان نسخهها
صفحهای تازه حاوی «هُجْوَیری ( ـ میان 465 تا 469 ق) صوفی، عالم. ابوالحسن علی بن عثمان بن علی غزنوی جُلّابی هجویری مشهور به حضرت داتاگنج بخش در هجویر از توابع غزنه (در افغانستان كنونی ) به دنیا آمد.<sup>1</sup> دوران كودكی و جوانی را در زادگاهش به سر برد و زیر نظ...» ایجاد کرد |
|||
| (یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
هُجْوَیری ( ـ میان 465 تا 469 ق) [[صوفیه|صوفی]]، عالم. | هُجْوَیری ( ـ میان 465 تا 469 ق) [[صوفیه|صوفی]]، عالم. | ||
ابوالحسن علی بن عثمان بن علی غزنوی جُلّابی هجویری مشهور به حضرت داتاگنج بخش در هجویر از توابع غزنه (در افغانستان | ابوالحسن علی بن عثمان بن علی غزنوی جُلّابی هجویری مشهور به حضرت داتاگنج بخش در هجویر از توابع غزنه (در افغانستان کنونی ) به دنیا آمد<ref>حلبی، علی اصغر. '''''مبانی عرفان و احوال عارفان'''''. تهران: اساطیر، 1377، ج.2، ص370.</ref>. دوران کودکی و جوانی را در زادگاهش به سر برد و زیر نظر پدرش تربیت شد<ref>هجویری، ابوالحسن علی. '''''كشف المحجوب'''''. به تصحیح ژوكوفسكی، با مقدمه قاسم انصاری، تهران: طهوری، 1358 / 1979، ج.1، ص 5.</ref>. ابتدا دانشهای معمول آن روزگار نظیر [[قرآن|''قرآن'' کریم]]، حدیث، صرف و نحو، منطق، فلسفه، فقه، ادبیات عرب و تاریخ [[اسلام]] را فراگرفت<ref>هجویری، ابوالحسن علی. '''''كشف المحجوب'''''، به كوشش محمد حسین تسبیحی (رها)، اسلام آباد: مركز تحقیقات فارسی و سمن پیلبكیشنز لاهور، 1374/ 1995، ص 56 (پیشگفتار).</ref>. پس از آن با ارشاد ابوالفضل خُتلی و ابوالعباس اشقانی/ شقّانی [[تصوف]] آموخت. همچنین نزد ابوالقاسم گرگانی تعلیم گرفت<ref>عابدی، محمود. '''«كشف المحجوب و هجویری»،''' ''مطالعات عرفانی'' (مجله تخصصی دانشكده علوم انسانی دانشگاه كاشان)، ش 2 (زمستان 1384)، ص 18.</ref>. گویند آن پیر برای سخنان مریدش حرمت قائل بود و روزگارش را سره میکرد<ref>هجویری، ابوالحسن علی. '''''كشف المحجوب'''''. با مقدمه، تصحیح و تعلیقات محمودعابدی، تهران: سروش، چ 1، 1383، ص 19 (مقدمه مصحح).</ref>. سپس هجویری غزنه را ترک گفت و به سفری طولانی رفت. او از عراق، شهرهای مرکزی ایران، ترکستان، آذربایجان، طوس و [[نیشابور]]، شام و دمشق دیدن کرد و در آنجا به محضر چند تن از مشایخ [[صوفیه]] رسید<ref>هجویری، ابوالحسن علی. '''درویش گنج بخش، ''گزیده كشف المحجوب'''''. تهران: سخن، 1376، ج.1، ص 12ـ 15 (به اختصار).</ref>. پس از آن حدود چهل سالگی رهسپار لاهور شد و در مسجدی که خود آن را بنا نهاد، به ترویج دین و ارشاد مردم پرداخت. سرانجام در همان جا درگذشت و در مکانی بیرون از دروازه بهاتی به خاک سپرده شد<ref>هجویری، ابوالحسن علی. '''''کشف المحجوب'''''. به تصحیح ژوکوفسکی، با مقدمه قاسم انصاری، تهران: طهوری، 1358 / 1979، ج.1، ص 11، 15.</ref>. ژوکوفسکی [Zhukovskii]خاورشناس روس و نیکلسون [Nicolson]خاورشناس انگلیسی ده اثر از هجویری نام بردهاند. اما او خود میگوید 28 کتاب داشته که برخی از آنها از جمله ''دیوان شعر'' و کتابهای ''الفنا و البقا'' و ''منهاجالدین'' وی به سرقت رفته است<ref>حلبی، علی اصغر. '''''مبانی عرفان و احوال عارفان'''''. تهران: اساطیر، 1377، ج.2، ص 372.</ref>. تنها اثری که از هجویری در دست است، ''[[کشف المحجوب]]'' نام دارد. این اثر از امّهات کتابهای [[صوفیه]] و از جمله قدیمترین آنها است. اگرچه ''[[کشف المحجوب]]'' هجویری در مقایسه با آثار معاصران مؤلف از مفردات عربی، به ویژه مفردات و ترکیبهای عربی رایج در میان [[صوفیه]]، به میزان بسیار برخوردار است، اما نثری روان و ساده دارد<ref>صفا، ذبیحالله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''''. تهران: ابن سینا، 1347،ج 2، ص 892.</ref><ref>بهار (ملک الشعرا)، محمدتقی. '''''سبک شناسی'''''. تهران: کتابهای پرستو، 2536 (1356)، ج 2، ص 187، 188 ، 192.</ref>. | ||
== نیز نگاه کنید به == | |||
* [[تصوف]] | |||
* [[صوفیه]] | |||
* [[کشف المحجوب]] | |||
== مآخذ == | |||
<references /> | |||
== منبع اصلی == | |||
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | |||
== نویسنده مقاله == | |||
ابوالقاسم رادفر | ابوالقاسم رادفر | ||
[[رده:ادبیات و زبان شناسی]] | |||
[[رده:ادبیات]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۸ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۱۲
هُجْوَیری ( ـ میان 465 تا 469 ق) صوفی، عالم.
ابوالحسن علی بن عثمان بن علی غزنوی جُلّابی هجویری مشهور به حضرت داتاگنج بخش در هجویر از توابع غزنه (در افغانستان کنونی ) به دنیا آمد[۱]. دوران کودکی و جوانی را در زادگاهش به سر برد و زیر نظر پدرش تربیت شد[۲]. ابتدا دانشهای معمول آن روزگار نظیر قرآن کریم، حدیث، صرف و نحو، منطق، فلسفه، فقه، ادبیات عرب و تاریخ اسلام را فراگرفت[۳]. پس از آن با ارشاد ابوالفضل خُتلی و ابوالعباس اشقانی/ شقّانی تصوف آموخت. همچنین نزد ابوالقاسم گرگانی تعلیم گرفت[۴]. گویند آن پیر برای سخنان مریدش حرمت قائل بود و روزگارش را سره میکرد[۵]. سپس هجویری غزنه را ترک گفت و به سفری طولانی رفت. او از عراق، شهرهای مرکزی ایران، ترکستان، آذربایجان، طوس و نیشابور، شام و دمشق دیدن کرد و در آنجا به محضر چند تن از مشایخ صوفیه رسید[۶]. پس از آن حدود چهل سالگی رهسپار لاهور شد و در مسجدی که خود آن را بنا نهاد، به ترویج دین و ارشاد مردم پرداخت. سرانجام در همان جا درگذشت و در مکانی بیرون از دروازه بهاتی به خاک سپرده شد[۷]. ژوکوفسکی [Zhukovskii]خاورشناس روس و نیکلسون [Nicolson]خاورشناس انگلیسی ده اثر از هجویری نام بردهاند. اما او خود میگوید 28 کتاب داشته که برخی از آنها از جمله دیوان شعر و کتابهای الفنا و البقا و منهاجالدین وی به سرقت رفته است[۸]. تنها اثری که از هجویری در دست است، کشف المحجوب نام دارد. این اثر از امّهات کتابهای صوفیه و از جمله قدیمترین آنها است. اگرچه کشف المحجوب هجویری در مقایسه با آثار معاصران مؤلف از مفردات عربی، به ویژه مفردات و ترکیبهای عربی رایج در میان صوفیه، به میزان بسیار برخوردار است، اما نثری روان و ساده دارد[۹][۱۰].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ حلبی، علی اصغر. مبانی عرفان و احوال عارفان. تهران: اساطیر، 1377، ج.2، ص370.
- ↑ هجویری، ابوالحسن علی. كشف المحجوب. به تصحیح ژوكوفسكی، با مقدمه قاسم انصاری، تهران: طهوری، 1358 / 1979، ج.1، ص 5.
- ↑ هجویری، ابوالحسن علی. كشف المحجوب، به كوشش محمد حسین تسبیحی (رها)، اسلام آباد: مركز تحقیقات فارسی و سمن پیلبكیشنز لاهور، 1374/ 1995، ص 56 (پیشگفتار).
- ↑ عابدی، محمود. «كشف المحجوب و هجویری»، مطالعات عرفانی (مجله تخصصی دانشكده علوم انسانی دانشگاه كاشان)، ش 2 (زمستان 1384)، ص 18.
- ↑ هجویری، ابوالحسن علی. كشف المحجوب. با مقدمه، تصحیح و تعلیقات محمودعابدی، تهران: سروش، چ 1، 1383، ص 19 (مقدمه مصحح).
- ↑ هجویری، ابوالحسن علی. درویش گنج بخش، گزیده كشف المحجوب. تهران: سخن، 1376، ج.1، ص 12ـ 15 (به اختصار).
- ↑ هجویری، ابوالحسن علی. کشف المحجوب. به تصحیح ژوکوفسکی، با مقدمه قاسم انصاری، تهران: طهوری، 1358 / 1979، ج.1، ص 11، 15.
- ↑ حلبی، علی اصغر. مبانی عرفان و احوال عارفان. تهران: اساطیر، 1377، ج.2، ص 372.
- ↑ صفا، ذبیحالله. تاریخ ادبیات در ایران. تهران: ابن سینا، 1347،ج 2، ص 892.
- ↑ بهار (ملک الشعرا)، محمدتقی. سبک شناسی. تهران: کتابهای پرستو، 2536 (1356)، ج 2، ص 187، 188 ، 192.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
ابوالقاسم رادفر