پرش به محتوا

ریاض الشعرا: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
صفحه‌ای تازه حاوی «'''ریاض الشعرا،''' تذكره‌ای عمومی به فارسی در زندگینامه 2594 تن از شاعران فارسی‌گوی نوشته علی قلی خان واله داغستانی (د 1170ق / 1757م) شاعر و تذكره‌نویس ایرانی كه در 1161ق / 1748م تألیف و تدوین شده است.<sup>1</sup> در این تذكره احوال شاعران بر اساس حرف اول نام یا...» ایجاد کرد
 
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۲ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
'''ریاض الشعرا،''' تذكره‌ای عمومی به فارسی در زندگینامه 2594 تن از شاعران فارسی‌گوی نوشته علی قلی خان واله داغستانی (د 1170ق / 1757م) شاعر و تذكره‌نویس ایرانی كه در 1161ق / 1748م تألیف و تدوین شده است.<sup>1</sup> در این تذكره احوال شاعران بر اساس حرف اول نام یا تخلص آنها آمده است و از ابوالحسن خرقانی آغاز و به یحیی خان یكتا ختم می‌شود. در این ترتیب حرف دوم و سوم نام رعایت نشده است.<sup>2</sup> كتاب یك مقدمه، 28 روضه و یك خاتمه در ذكر احوال مؤلف را دربر دارد. انگیزه واله در نگارش ''ریاض‌الشعرا'' نوعی نقد و تتبّع ادبی بوده و كوشیده است تا این انگیزه را با عملی كردن مقاصدی چون: شرح و گزارش از فنون مختلف شعر، عرضه گزیده‌ای از اشعار خوب شاعران متقدم و متأخر، بیان وقایع تاریخی آن عصر كه با مسایل شعر و شاعری ارتباط دارد. و نیز بیان مرتبه و درجه شعر و شاعران، تحقّق بخشد.<sup>3</sup> مؤلف در مقدمه‌ كتاب از 70 دیوان شعر و تذكره‌شاعران متقدم و متأخر و چند جلد كتاب‌های تاریخی و كتاب‌هایی مانند نفحات‌الانس و ''مجالس'' (''العشاق یا مجالس النفائس'') و جز آنها به عنوان مآخذ خود نام می‌برد.<sup>4</sup> روش نگارش آن جز در مقدمه، ‌ساده و عاری از تكلّف است.<sup>5</sup> به عقیده برخی از منتقدان، ‌تاكنون هیچ تذكره‌ای همانند ''ریاض‌الشعرا'' تألیف نشده است. نسخه كاملی از آن در [[کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران|كتابخانه ملی ایران]] نگهداری می‌شود.<sup>6</sup>
ریاض الشعرا، تذکره‌ای عمومی به [[فارسی]] در زندگینامه 2594 تن از شاعران فارسی‌گوی نوشته علی قلی خان واله داغستانی (د 1170ق / 1757م) شاعر و تذکره‌نویس ایرانی که در 1161ق / 1748م تألیف و تدوین شده است<ref>'''''دانشنامه شبه قاره'''''. به كوشش حسن انوشه، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی‌، ‌1380، ج 2، ص 1309.</ref>. در این تذکره احوال شاعران بر اساس حرف اول نام یا تخلص آنها آمده است و از ابوالحسن خرقانی آغاز و به یحیی خان یکتا ختم می‌شود. در این ترتیب حرف دوم و سوم نام رعایت نشده است<ref>گلچین معانی، ‌احمد. '''''تاریخ تذكره‌های فارسی'''''. تهران: سنایی، 1363، ج 1، ص 650.</ref>. کتاب یک مقدمه، 28 روضه و یک خاتمه در ذکر احوال مؤلف را دربر دارد. انگیزه واله در نگارش ریاض‌الشعرا نوعی نقد و تتبّع ادبی بوده و کوشیده است تا این انگیزه را با عملی کردن مقاصدی چون: شرح و گزارش از فنون مختلف شعر، عرضه گزیده‌ای از اشعار خوب شاعران متقدم و متأخر، بیان وقایع تاریخی آن عصر که با مسایل شعر و شاعری ارتباط دارد. و نیز بیان مرتبه و درجه شعر و شاعران، تحقّق بخشد<ref>فتوحی، محمود. «نگاهی به تذکره ریاض الشعرا واله داغستانی»، ‌تهران: '''''مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه''''' '''''تربیت معلّم'''''. ‌دوره جدید، س 2، ش 4 و 5 (بهار و تابستان 1373)، ‌ص 153ـ 154.</ref>. مؤلف در مقدمه‌ کتاب از 70 دیوان شعر و تذکره‌شاعران متقدم و متأخر و چند جلد کتاب‌های تاریخی و کتاب‌هایی مانند نفحات‌الانس و مجالس (العشاق یا مجالس النفائس) و جز آنها به عنوان مآخذ خود نام می‌برد<ref>نقوی، ‌علیرضا. '''''تذکره نویسی فارسی در هندو پاکستان'''''. تهران: علمی‌، 1343، ص 304.</ref>. روش نگارش آن جز در مقدمه، ‌ساده و عاری از تکلّف است<ref>گلچین معانی، ‌احمد. '''''تاریخ تذکره‌های فارسی'''''. تهران: سنایی، 1363، ج 1، ث 650.</ref>. به عقیده برخی از منتقدان، ‌تاکنون هیچ تذکره‌ای همانند ریاض‌الشعرا تألیف نشده است. نسخه کاملی از آن در [[کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران|کتابخانه ملی ایران]] نگهداری می‌شود<ref>رادفر، ابوالقاسم. «واله داغستانی و تذکره ریاض الشعرا»، '''''ایران شناخت'''''. ‌ش 5 (تابستان 1376)، ص 67 و 96.</ref>.


'''مآخذ:'''
== نیز نگاه کنید به ==


1.     '''''دانشنامه شبه قاره'''''. به كوشش حسن انوشه، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی‌، ‌1380، ج 2، ص 1309.
* [[کتابخانه ملی جمهوری اسلامی ایران]]
* [[تذکره نویسی]]


2.     گلچین معانی، ‌احمد. '''''تاریخ تذكره‌های فارسی'''''. تهران: سنایی، 1363، ج 1، ص 650.
== مآخذ ==
<references />


3.     فتوحی، محمود. «نگاهی به تذكره ریاض الشعرا واله داغستانی»، ‌تهران: '''''مجله دانشكده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه''''' '''''تربیت معلّم'''''. ‌دوره جدید، س 2، ش 4 و 5 (بهار و تابستان 1373)، ‌ص 153ـ 154.
== منبع اصلی ==
 
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
4.     نقوی، ‌علیرضا. '''''تذكره نویسی فارسی در هندو پاكستان'''''. تهران: علمی‌، 1343، ص 304.
 
5.     گلچین معانی، ‌احمد. '''''تاریخ تذكره‌های فارسی'''''. تهران: سنایی، 1363، ج 1، ث 650.
 
6.     رادفر، ابوالقاسم. «واله داغستانی و تذكره ریاض الشعرا»، '''''ایران شناخت'''''. ‌ش 5 (تابستان 1376)، ص 67 و 96.


== نویسنده مقاله ==
ابوالقاسم رادفر
ابوالقاسم رادفر
[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]
[[رده:ادبیات]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۹ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۵۰

ریاض الشعرا، تذکره‌ای عمومی به فارسی در زندگینامه 2594 تن از شاعران فارسی‌گوی نوشته علی قلی خان واله داغستانی (د 1170ق / 1757م) شاعر و تذکره‌نویس ایرانی که در 1161ق / 1748م تألیف و تدوین شده است[۱]. در این تذکره احوال شاعران بر اساس حرف اول نام یا تخلص آنها آمده است و از ابوالحسن خرقانی آغاز و به یحیی خان یکتا ختم می‌شود. در این ترتیب حرف دوم و سوم نام رعایت نشده است[۲]. کتاب یک مقدمه، 28 روضه و یک خاتمه در ذکر احوال مؤلف را دربر دارد. انگیزه واله در نگارش ریاض‌الشعرا نوعی نقد و تتبّع ادبی بوده و کوشیده است تا این انگیزه را با عملی کردن مقاصدی چون: شرح و گزارش از فنون مختلف شعر، عرضه گزیده‌ای از اشعار خوب شاعران متقدم و متأخر، بیان وقایع تاریخی آن عصر که با مسایل شعر و شاعری ارتباط دارد. و نیز بیان مرتبه و درجه شعر و شاعران، تحقّق بخشد[۳]. مؤلف در مقدمه‌ کتاب از 70 دیوان شعر و تذکره‌شاعران متقدم و متأخر و چند جلد کتاب‌های تاریخی و کتاب‌هایی مانند نفحات‌الانس و مجالس (العشاق یا مجالس النفائس) و جز آنها به عنوان مآخذ خود نام می‌برد[۴]. روش نگارش آن جز در مقدمه، ‌ساده و عاری از تکلّف است[۵]. به عقیده برخی از منتقدان، ‌تاکنون هیچ تذکره‌ای همانند ریاض‌الشعرا تألیف نشده است. نسخه کاملی از آن در کتابخانه ملی ایران نگهداری می‌شود[۶].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. دانشنامه شبه قاره. به كوشش حسن انوشه، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی‌، ‌1380، ج 2، ص 1309.
  2. گلچین معانی، ‌احمد. تاریخ تذكره‌های فارسی. تهران: سنایی، 1363، ج 1، ص 650.
  3. فتوحی، محمود. «نگاهی به تذکره ریاض الشعرا واله داغستانی»، ‌تهران: مجله دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تربیت معلّم. ‌دوره جدید، س 2، ش 4 و 5 (بهار و تابستان 1373)، ‌ص 153ـ 154.
  4. نقوی، ‌علیرضا. تذکره نویسی فارسی در هندو پاکستان. تهران: علمی‌، 1343، ص 304.
  5. گلچین معانی، ‌احمد. تاریخ تذکره‌های فارسی. تهران: سنایی، 1363، ج 1، ث 650.
  6. رادفر، ابوالقاسم. «واله داغستانی و تذکره ریاض الشعرا»، ایران شناخت. ‌ش 5 (تابستان 1376)، ص 67 و 96.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

ابوالقاسم رادفر