پرش به محتوا

لیلی و مجنون: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
صفحه‌ای تازه حاوی «'''ليلی و مجنون‌،''' سومين‌ مثنوی حكيم‌ نظامی گنجوی در شرح داستان شيدايي و عشق مجنون به ليلي.<sup>1</sup> موضوع‌ آن‌ شيدايی روان‌ پريشانة‌ شاعر باديه‌نشين‌، قيس‌ عامری (مجنون‌) به‌ ليلی وسرنوشت‌ مصيبت‌ بار آنان‌ است‌.<sup>2</sup> نظامی در 584ق / 118...» ایجاد کرد
 
Nazli (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
'''ليلی و مجنون‌،''' سومين‌ مثنوی حكيم‌ [[نظامی گنجوی]] در شرح داستان شيدايي و عشق مجنون به ليلي.<sup>1</sup> موضوع‌ آن‌ شيدايی روان‌ پريشانة‌ شاعر باديه‌نشين‌، قيس‌ عامری (مجنون‌) به‌ ليلی وسرنوشت‌ مصيبت‌ بار آنان‌ است‌.<sup>2</sup> نظامی در 584ق / 1188م و در مدتی كمتر ازچهارماه‌ اين‌ مثنوی را در 4700 بيت‌ به‌ نام‌ شروانشاه‌ ابوالمظفر اخستان‌ (ز 555ق / 1160م) سرود. گويا بعدهانيز در اين‌ مثنوی تصرفاتی كرد و آن‌ را پيرامون‌ 588ق / 1192م به‌ پايان‌ برد.<sup>3</sup>
لیلی و مجنون‌، سومین‌ مثنوی حكیم‌ [[نظامی گنجوی]] در شرح داستان شیدایی و عشق مجنون به لیلی<ref>رادفر، ابوالقاسم‌. '''''كتابشناسی نظامی'''''. تهران‌: مؤسسه‌ مطالعات‌ و تحقیقات‌ فرهنگی ، 1371، ص‌ 70.</ref>. موضوع‌ آن‌ شیدایی روان‌ پریشانه شاعر بادیه‌نشین‌، قیس‌ عامری (مجنون‌) به‌ لیلی وسرنوشت‌ مصیبت‌ بار آنان‌ است‌<ref>آربری، آرتور. جان‌. '''''ادبیات‌ كلاسیک فارسی'''.'' ترجمه اسدالله‌ آزاد، مشهد: آستان‌ قدس‌، 1371، ص‌ 144.</ref>. [[نظامی گنجوی|نظامی]] در 584ق / 1188م و در مدتی كمتر ازچهارماه‌ این‌ مثنوی را در 4700 بیت‌ به‌ نام‌ شروانشاه‌ ابوالمظفر اخستان‌ (ز 555ق / 1160م) سرود. گویا بعدهانیز در این‌ مثنوی تصرفاتی كرد و آن‌ را پیرامون‌ 588ق / 1192م به‌ پایان‌ برد<ref>ستاری، جلال‌. '''''حالات‌ عشق‌ مجنون‌'''.'' تهران‌: توس‌، 1366، ص‌ 9و 11.</ref>.


نظامی پيش‌ از آغاز داستان‌ مقدمه‌ای در ستايش‌ خدا، نعت‌ پيامبر (ص‌) و وصف‌ معراج‌ و نيز مطالب ديگر از جمله‌ سبب‌ نظم‌ كتاب‌ و مدح‌ شروانشاه‌ آورده‌ است‌.<sup>4</sup>
نظامی پیش‌ از آغاز داستان‌ مقدمه‌ای در ستایش‌ خدا، نعت‌ پیامبر (ص‌) و وصف‌ معراج‌ و نیز مطالب دیگر از جمله‌ سبب‌ نظم‌ كتاب‌ و مدح‌ شروانشاه‌ آورده‌ است‌<ref>نظامی گنجوی. '''''داستان‌ خسرو شیرین‌'''''. به‌ كوشش‌ عبدالمحمد آیتی، تهران‌: جیبی، 1353، ص‌شانزده‌ (مقدمه‌).</ref>.


''ليلی و مجنون‌'' از داستان‌های قديم‌ عرب‌ محسوب‌ میشود، چنان‌ كه‌ ابن‌ نديم‌ در ميان‌ كتاب‌هايی كه در اخبار عشاق دورة‌ جاهليت‌ و اسلام‌ تأليف‌ شده‌، از كتابی به‌ همين‌ نام‌ ياد میكند. افزون‌ بر اين‌، ابن‌قتيبه‌، ابوالفرج‌ اصفهانی، و ديگران‌ نيز از اين‌ داستان‌ به‌ تفصيل‌ سخن‌ گفته‌اند.<sup>5</sup>
لیلی و مجنون‌ از داستان‌های قدیم‌ عرب‌ محسوب‌ میشود، چنان‌ كه‌ ابن‌ ندیم‌ در میان‌ كتاب‌هایی كه در اخبار عشاق دوره جاهلیت‌ و اسلام‌ تألیف‌ شده‌، از كتابی به‌ همین‌ نام‌ یاد میكند. افزون‌ بر این‌، ابن‌قتیبه‌، ابوالفرج‌ اصفهانی، و دیگران‌ نیز از این‌ داستان‌ به‌ تفصیل‌ سخن‌ گفته‌اند<ref>صفا، ذبیح‌الله‌. '''''تاریخ‌ ادبیات‌ در ایران‌'''''. تهران‌: ابن‌سینا، 1347، ج‌ 2، ص‌ 803.</ref>.


نظامی در نظم‌ ليلي و مجنون به احتمال زياد به‌ يكی از داستان‌هاي عربی آن‌ توجه‌ داشته‌ است‌.<sup>6</sup>
نظامی در نظم‌ لیلی و مجنون به احتمال زیاد به‌ یكی از داستان‌های عربی آن‌ توجه‌ داشته‌ است‌<ref>متینی، جلال‌. '''''خلاصه لیلی و مجنون‌ نظامی'''''. مشهد: باستان‌، 1341، ص‌ سه‌ (مقدمه‌).</ref>.


از ''ليلی و مجنون‌'' نظامی نسخه‌های متعددی وجود دارد. همچنين‌ اين‌ مثنوی به‌ كوشش كسانی چون حسن‌ وحيد دستگردی (1313ش)، پژمان‌ بختياری (1347ش)، بهروز ثروتيان‌ (1365ش) و خسرو زعيمی (1362ش و 1365ش) در [[استان تهران|تهران‌]] و چندين‌ بار نيز در هند به‌ چاپ‌ رسيده‌ است‌.<sup>7</sup>  
از لیلی و مجنون‌ نظامی نسخه‌های متعددی وجود دارد. همچنین‌ این‌ مثنوی به‌ كوشش كسانی چون حسن‌ وحید دستگردی (1313ش)، پژمان‌ بختیاری (1347ش)، بهروز ثروتیان‌ (1365ش) و خسرو زعیمی (1362ش و 1365ش) در [[استان تهران|تهران‌]] و چندین‌ بار نیز در هند به‌ چاپ‌ رسیده‌ است‌<ref>رادفر، ابوالقاسم‌. '''''كتابشناسی نظامی'''''. تهران‌: مؤسسه‌ مطالعات‌ و تحقیقات‌ فرهنگی ، 1371، ص‌ 72 و 86.</ref>.


'''مآخذ:'''
== نیز نگاه کنید به ==


1.    رادفر، ابوالقاسم‌. '''''كتابشناسی نظامی'''''. تهران‌: مؤسسه‌ مطالعات‌ و تحقيقات‌ فرهنگی ، 1371، ص‌ 70.
* [[نظامی گنجوی]]


2.    آربری، آرتور. جان‌. '''''ادبيات‌ كلاسيك‌ فارسی'''.'' ترجمة‌ اسدالله‌ آزاد، مشهد: آستان‌ قدس‌، 1371، ص‌ 144.
* [[استان تهران]]


3.    ستاری، جلال‌. '''''حالات‌ عشق‌ مجنون‌'''.'' تهران‌: توس‌، 1366، ص‌ 9و 11.
== مآخذ ==
<references />


4.    نظامی گنجوی. '''''داستان‌ خسرو شيرين‌'''''. به‌ كوشش‌ عبدالمحمد آيتی، تهران‌: جيبی، 1353، ص‌شانزده‌ (مقدمه‌).
== منبع اصلی ==
 
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
5.    صفا، ذبيح‌الله‌. '''''تاريخ‌ ادبيات‌ در ايران‌'''''. تهران‌: ابن‌سينا، 1347، ج‌ 2، ص‌ 803.
 
6.    متينی، جلال‌. '''''خلاصة‌ ليلی و مجنون‌ نظامی'''''. مشهد: باستان‌، 1341، ص‌ سه‌ (مقدمه‌).
 
7.    رادفر. همان. ص‌ 72 و 86.


== نویسنده مقاله ==
ابوالقاسم رادفر
ابوالقاسم رادفر
[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]
[[رده:ادبیات]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۹ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۶:۳۲

لیلی و مجنون‌، سومین‌ مثنوی حكیم‌ نظامی گنجوی در شرح داستان شیدایی و عشق مجنون به لیلی[۱]. موضوع‌ آن‌ شیدایی روان‌ پریشانه شاعر بادیه‌نشین‌، قیس‌ عامری (مجنون‌) به‌ لیلی وسرنوشت‌ مصیبت‌ بار آنان‌ است‌[۲]. نظامی در 584ق / 1188م و در مدتی كمتر ازچهارماه‌ این‌ مثنوی را در 4700 بیت‌ به‌ نام‌ شروانشاه‌ ابوالمظفر اخستان‌ (ز 555ق / 1160م) سرود. گویا بعدهانیز در این‌ مثنوی تصرفاتی كرد و آن‌ را پیرامون‌ 588ق / 1192م به‌ پایان‌ برد[۳].

نظامی پیش‌ از آغاز داستان‌ مقدمه‌ای در ستایش‌ خدا، نعت‌ پیامبر (ص‌) و وصف‌ معراج‌ و نیز مطالب دیگر از جمله‌ سبب‌ نظم‌ كتاب‌ و مدح‌ شروانشاه‌ آورده‌ است‌[۴].

لیلی و مجنون‌ از داستان‌های قدیم‌ عرب‌ محسوب‌ میشود، چنان‌ كه‌ ابن‌ ندیم‌ در میان‌ كتاب‌هایی كه در اخبار عشاق دوره جاهلیت‌ و اسلام‌ تألیف‌ شده‌، از كتابی به‌ همین‌ نام‌ یاد میكند. افزون‌ بر این‌، ابن‌قتیبه‌، ابوالفرج‌ اصفهانی، و دیگران‌ نیز از این‌ داستان‌ به‌ تفصیل‌ سخن‌ گفته‌اند[۵].

نظامی در نظم‌ لیلی و مجنون به احتمال زیاد به‌ یكی از داستان‌های عربی آن‌ توجه‌ داشته‌ است‌[۶].

از لیلی و مجنون‌ نظامی نسخه‌های متعددی وجود دارد. همچنین‌ این‌ مثنوی به‌ كوشش كسانی چون حسن‌ وحید دستگردی (1313ش)، پژمان‌ بختیاری (1347ش)، بهروز ثروتیان‌ (1365ش) و خسرو زعیمی (1362ش و 1365ش) در تهران‌ و چندین‌ بار نیز در هند به‌ چاپ‌ رسیده‌ است‌[۷].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. رادفر، ابوالقاسم‌. كتابشناسی نظامی. تهران‌: مؤسسه‌ مطالعات‌ و تحقیقات‌ فرهنگی ، 1371، ص‌ 70.
  2. آربری، آرتور. جان‌. ادبیات‌ كلاسیک فارسی. ترجمه اسدالله‌ آزاد، مشهد: آستان‌ قدس‌، 1371، ص‌ 144.
  3. ستاری، جلال‌. حالات‌ عشق‌ مجنون‌. تهران‌: توس‌، 1366، ص‌ 9و 11.
  4. نظامی گنجوی. داستان‌ خسرو شیرین‌. به‌ كوشش‌ عبدالمحمد آیتی، تهران‌: جیبی، 1353، ص‌شانزده‌ (مقدمه‌).
  5. صفا، ذبیح‌الله‌. تاریخ‌ ادبیات‌ در ایران‌. تهران‌: ابن‌سینا، 1347، ج‌ 2، ص‌ 803.
  6. متینی، جلال‌. خلاصه لیلی و مجنون‌ نظامی. مشهد: باستان‌، 1341، ص‌ سه‌ (مقدمه‌).
  7. رادفر، ابوالقاسم‌. كتابشناسی نظامی. تهران‌: مؤسسه‌ مطالعات‌ و تحقیقات‌ فرهنگی ، 1371، ص‌ 72 و 86.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

ابوالقاسم رادفر