لیلی و مجنون
لیلی و مجنون، سومین مثنوی حكیم نظامی گنجوی در شرح داستان شیدایی و عشق مجنون به لیلی[۱]. موضوع آن شیدایی روان پریشانه شاعر بادیهنشین، قیس عامری (مجنون) به لیلی وسرنوشت مصیبت بار آنان است[۲]. نظامی در 584ق / 1188م و در مدتی كمتر ازچهارماه این مثنوی را در 4700 بیت به نام شروانشاه ابوالمظفر اخستان (ز 555ق / 1160م) سرود. گویا بعدهانیز در این مثنوی تصرفاتی كرد و آن را پیرامون 588ق / 1192م به پایان برد[۳].
نظامی پیش از آغاز داستان مقدمهای در ستایش خدا، نعت پیامبر (ص) و وصف معراج و نیز مطالب دیگر از جمله سبب نظم كتاب و مدح شروانشاه آورده است[۴].
لیلی و مجنون از داستانهای قدیم عرب محسوب میشود، چنان كه ابن ندیم در میان كتابهایی كه در اخبار عشاق دوره جاهلیت و اسلام تألیف شده، از كتابی به همین نام یاد میكند. افزون بر این، ابنقتیبه، ابوالفرج اصفهانی، و دیگران نیز از این داستان به تفصیل سخن گفتهاند[۵].
نظامی در نظم لیلی و مجنون به احتمال زیاد به یكی از داستانهای عربی آن توجه داشته است[۶].
از لیلی و مجنون نظامی نسخههای متعددی وجود دارد. همچنین این مثنوی به كوشش كسانی چون حسن وحید دستگردی (1313ش)، پژمان بختیاری (1347ش)، بهروز ثروتیان (1365ش) و خسرو زعیمی (1362ش و 1365ش) در تهران و چندین بار نیز در هند به چاپ رسیده است[۷].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ رادفر، ابوالقاسم. كتابشناسی نظامی. تهران: مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی ، 1371، ص 70.
- ↑ آربری، آرتور. جان. ادبیات كلاسیک فارسی. ترجمه اسدالله آزاد، مشهد: آستان قدس، 1371، ص 144.
- ↑ ستاری، جلال. حالات عشق مجنون. تهران: توس، 1366، ص 9و 11.
- ↑ نظامی گنجوی. داستان خسرو شیرین. به كوشش عبدالمحمد آیتی، تهران: جیبی، 1353، صشانزده (مقدمه).
- ↑ صفا، ذبیحالله. تاریخ ادبیات در ایران. تهران: ابنسینا، 1347، ج 2، ص 803.
- ↑ متینی، جلال. خلاصه لیلی و مجنون نظامی. مشهد: باستان، 1341، ص سه (مقدمه).
- ↑ رادفر، ابوالقاسم. كتابشناسی نظامی. تهران: مؤسسه مطالعات و تحقیقات فرهنگی ، 1371، ص 72 و 86.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
ابوالقاسم رادفر