پرش به محتوا

مخزن الاسرار: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Maedeh (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
 
خط ۳: خط ۳:
نظامی اين‌ مثنوی را كه‌ حدود 2260 بيت‌ دارد، پيرامون‌ 570ق / 1174م در بحر سريع‌ و به‌ نام‌ فخرالدين ‌بهرامشاه‌ بن‌ داود (د 622ق / 1225م) پادشاه‌ ارزنگان‌ سروده‌ است‌<ref>صفا، ذبيح‌الله‌. '''''تاريخ‌ ادبيات‌ در ايران‌'''''. تهران‌: ابن‌ سينا، 1347، ج 2، ص‌ 801 و 802.</ref>.
نظامی اين‌ مثنوی را كه‌ حدود 2260 بيت‌ دارد، پيرامون‌ 570ق / 1174م در بحر سريع‌ و به‌ نام‌ فخرالدين ‌بهرامشاه‌ بن‌ داود (د 622ق / 1225م) پادشاه‌ ارزنگان‌ سروده‌ است‌<ref>صفا، ذبيح‌الله‌. '''''تاريخ‌ ادبيات‌ در ايران‌'''''. تهران‌: ابن‌ سينا، 1347، ج 2، ص‌ 801 و 802.</ref>.


منظومه مخزن‌الاسرار با يک سلسله‌ مقدمات‌ استادانه‌ همچون: ستايش‌ يزدان‌، نعت‌ پيامبر (ص‌)، مدح ‌و تكريم‌ بهرامشاه‌ و سرانجام‌ چگونگی اقدام‌ به‌ سرودن‌ و مرتبت‌ اثر آغاز میشود. سپس‌ موضوع‌ها در 20 مقاله‌ تدوين‌ میگردد و در هر مقاله‌ تمثيل‌ و حكاياتی برای روشن‌تر شدن‌ موضوع‌ میآيد<ref>آربری، آرتورجان‌. '''''ادبيات‌ كلاسيک فارسی'''''. ترجمه اسدالله‌ آزاد، مشهد: آستان‌ قدس‌، 1371، ص‌ 142.</ref>.اين مثنوی از نظر كيفيت‌ با ديگر مثنوی های نظامی متفاوت‌ است‌، زيرا جنبه‌های داستانی ندارد. بااين‌حال‌، شاعر برای تشريح‌ معانی حكايات‌ كوچكی به‌ سبک حديقه<sup>*</sup> سنايی يا مثنوی<sup>*</sup> مولوی آورده‌ است‌<ref>براون‌، ادوارد. '''''تاريخ‌ ادبی ايران‌'''''. ترجمه علی پاشا صالح‌، تهران‌: اميركبير، 1358، ج‌ 2، ص‌685.</ref>.مخزن‌الاسرار به‌ كوشش وحيد دستگردی (1343ش)، پژمان بختياری (1344ش) عبدالحميد آيتی (1367ش) و ديگران‌ به‌ چاپ‌ رسيده‌ است‌<ref>رادفر، ابوالقاسم‌. '''''كتابشناسی نظامی گنجوی'''.'' تهران‌: مؤسسه‌ مطالعات‌ و تحقيقات فرهنگی، 1371، ص‌ 39-69.</ref><ref>ثروت‌، منصور. '''''مقالات‌كنگره''''' '''''بين‌المللی بزرگداشت‌ نخستين‌''' '''سده تولد حكيم‌ نظامی گنجوی'''''. تبريز: دانشگاه‌ تبريز، 1372؛</ref><ref>نيز نک: ثروتيان‌، بهروز. '''''شرح‌ مخزن‌الاسرار'''''. تهران‌: برگ‌، 1370؛</ref>.
منظومه مخزن‌الاسرار با يک سلسله‌ مقدمات‌ استادانه‌ همچون: ستايش‌ يزدان‌، نعت‌ پيامبر (ص‌)، مدح ‌و تكريم‌ بهرامشاه‌ و سرانجام‌ چگونگی اقدام‌ به‌ سرودن‌ و مرتبت‌ اثر آغاز میشود. سپس‌ موضوع‌ها در 20 مقاله‌ تدوين‌ میگردد و در هر مقاله‌ تمثيل‌ و حكاياتی برای روشن‌تر شدن‌ موضوع‌ می آيد<ref>آربری، آرتورجان‌. '''''ادبيات‌ كلاسيک فارسی'''''. ترجمه اسدالله‌ آزاد، مشهد: آستان‌ قدس‌، 1371، ص‌ 142.</ref>.اين مثنوی از نظر كيفيت‌ با ديگر مثنوی های نظامی متفاوت‌ است‌، زيرا جنبه‌های داستانی ندارد. بااين‌حال‌، شاعر برای تشريح‌ معانی حكايات‌ كوچكی به‌ سبک [[حديقه الحقیقه|حديقه]] [[سنایی غزنوی|سنايی]] يا [[مثنوی معنوی|مثنوی]] [[مولوی، جلال الدین محمد|مولوی]] آورده‌ است‌<ref>براون‌، ادوارد. '''''تاريخ‌ ادبی ايران‌'''''. ترجمه علی پاشا صالح‌، تهران‌: اميركبير، 1358، ج‌ 2، ص‌685.</ref>.مخزن‌الاسرار به‌ كوشش وحيد دستگردی (1343ش)، پژمان بختياری (1344ش) عبدالحميد آيتی (1367ش) و ديگران‌ به‌ چاپ‌ رسيده‌ است‌<ref>رادفر، ابوالقاسم‌. '''''كتابشناسی نظامی گنجوی'''.'' تهران‌: مؤسسه‌ مطالعات‌ و تحقيقات فرهنگی، 1371، ص‌ 39-69.</ref><ref>ثروت‌، منصور. '''''مقالات‌كنگره''''' '''''بين‌المللی بزرگداشت‌ نخستين‌''' '''سده تولد حكيم‌ نظامی گنجوی'''''. تبريز: دانشگاه‌ تبريز، 1372؛</ref><ref>نيز نک: ثروتيان‌، بهروز. '''''شرح‌ مخزن‌الاسرار'''''. تهران‌: برگ‌، 1370؛</ref>.


== نیز نگاه کنید به ==
== نیز نگاه کنید به ==


* [[نظامی گنجوی]]
* [[نظامی گنجوی]]
* [[حديقه الحقیقه]]
* [[سنایی غزنوی]]
* [[مثنوی معنوی]]
* [[مولوی، جلال الدین محمد]]


== مآخذ ==
== مآخذ ==

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۰ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۰۵

مخزن‌الاسرار، كوتاه‌ترين‌ و كهن‌ترين‌ مثنوی از پنج گنج (خمسه) نظامی گنجوی.

نظامی اين‌ مثنوی را كه‌ حدود 2260 بيت‌ دارد، پيرامون‌ 570ق / 1174م در بحر سريع‌ و به‌ نام‌ فخرالدين ‌بهرامشاه‌ بن‌ داود (د 622ق / 1225م) پادشاه‌ ارزنگان‌ سروده‌ است‌[۱].

منظومه مخزن‌الاسرار با يک سلسله‌ مقدمات‌ استادانه‌ همچون: ستايش‌ يزدان‌، نعت‌ پيامبر (ص‌)، مدح ‌و تكريم‌ بهرامشاه‌ و سرانجام‌ چگونگی اقدام‌ به‌ سرودن‌ و مرتبت‌ اثر آغاز میشود. سپس‌ موضوع‌ها در 20 مقاله‌ تدوين‌ میگردد و در هر مقاله‌ تمثيل‌ و حكاياتی برای روشن‌تر شدن‌ موضوع‌ می آيد[۲].اين مثنوی از نظر كيفيت‌ با ديگر مثنوی های نظامی متفاوت‌ است‌، زيرا جنبه‌های داستانی ندارد. بااين‌حال‌، شاعر برای تشريح‌ معانی حكايات‌ كوچكی به‌ سبک حديقه سنايی يا مثنوی مولوی آورده‌ است‌[۳].مخزن‌الاسرار به‌ كوشش وحيد دستگردی (1343ش)، پژمان بختياری (1344ش) عبدالحميد آيتی (1367ش) و ديگران‌ به‌ چاپ‌ رسيده‌ است‌[۴][۵][۶].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. صفا، ذبيح‌الله‌. تاريخ‌ ادبيات‌ در ايران‌. تهران‌: ابن‌ سينا، 1347، ج 2، ص‌ 801 و 802.
  2. آربری، آرتورجان‌. ادبيات‌ كلاسيک فارسی. ترجمه اسدالله‌ آزاد، مشهد: آستان‌ قدس‌، 1371، ص‌ 142.
  3. براون‌، ادوارد. تاريخ‌ ادبی ايران‌. ترجمه علی پاشا صالح‌، تهران‌: اميركبير، 1358، ج‌ 2، ص‌685.
  4. رادفر، ابوالقاسم‌. كتابشناسی نظامی گنجوی. تهران‌: مؤسسه‌ مطالعات‌ و تحقيقات فرهنگی، 1371، ص‌ 39-69.
  5. ثروت‌، منصور. مقالات‌كنگره بين‌المللی بزرگداشت‌ نخستين‌ سده تولد حكيم‌ نظامی گنجوی. تبريز: دانشگاه‌ تبريز، 1372؛
  6. نيز نک: ثروتيان‌، بهروز. شرح‌ مخزن‌الاسرار. تهران‌: برگ‌، 1370؛

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

ابوالقاسم رادفر