پرش به محتوا

ترجمان البلاغه: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
صفحه‌ای تازه حاوی « ترجمان‌البلاغه، كتابي در فن بديع و بلاغت از محمد بن عمر رادوياني، نوشتة سدة 5ق / 11م. رادوياني در دوران غزنويان و سلجوقيان اول، ميان (481 ـ 507 ق/ 1088 ـ 1114 م) اين اثر را در 73 فصل به نگارش درآورد.1 كتاب با مقدمه‌اي كوتاه آغاز مي‌شود، سپس فهرستي دربارة 7...» ایجاد کرد
 
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
 
(۴ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
[[پرونده:Polish ۲۰۲۱۰۷۳۱ ۱۳۲۸۰۵۷۳۹1-768x768.jpg|بندانگشتی|ترجمان البلاغه برگرفته از وبسایت کتاب دایره قهوه ای قابل بازیابی از<nowiki/>https://brown-circle.com/product/%D8%AA%D8%B1%D8%AC%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%84%D8%A7%D8%BA%D9%87/]]
[[ترجمان البلاغه|ترجمان‌البلاغه]]، کتابی در فن بدیع و بلاغت از محمد بن عمر رادویانی، نوشته سده 5ق / 11م.


ترجمان‌البلاغه، كتابي در فن بديع و بلاغت از محمد بن عمر رادوياني، نوشتة سدة 5ق / 11م.
رادویانی در دوران [[غزنویان]] و [[سلجوقیان]] اول، میان (481 ـ 507 ق/ 1088 ـ 1114 م) این اثر را در 73 فصل به نگارش درآورد<ref>اسفندیارپور، هوشمند. '''''عروسان سخن'''''. ‌تهران: فردوس، 1383، ص27.</ref>. کتاب با مقدمه‌ای کوتاه آغاز می‌شود، سپس فهرستی درباره 73 فصل در محاسن کلام و فنون بلاغی و شرح هریک از این محاسن و فنون می‌آید. عناوین فصل‌ها به [[عربی]] نوشته شده است<ref>علوی‌مقدم، محمد، اشرف‌زاده، رضا. '''''معانی و بیان'''''. ‌تهران: سمت، 1376، ص15.</ref>.  [[ترجمان البلاغه]] را از جمله کتاب‌های معتبر [[فارسی]] در بلاغت پس از تألیف‌های شاعرانی چون یوسف عروضی (سده 4 ق) و بهرام سرخسی (سده 5 ق) و نیز ابوالعلای شوشتری، شاعر [[سامانیان|عهد سامانی]] دانسته‌اند<ref>صفا، ذبیح‌الله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''''. تهران: ابن سینا، 1347، ج2، ص917.</ref>. پس از کشف نسخه‌ای از [[ترجمان البلاغه]] رادویانی در 1326 ش / 1948 م در [[کتابخانه های ایران|کتابخانه]] فاتح استانبول توسط احمد [[آتش]]، ایران‌شناس ترک و تصحیح و نشر آن در سال بعد، این کتاب به‌عنوان نخستین [[کتاب]] موجود در بلاغت [[فارسی]] شناخته شد<ref>علوی‌مقدم، محمد، اشرف‌زاده، رضا. '''''معانی و بیان'''''. ‌تهران: سمت، 1376، ص14، 15.</ref>. گفتنی است که پیش از این بسیاری این کتاب را از آثار [[فرخی یزدی|فرخی]] سیستانی (د 429 ق) شاعر [[غزنویان|عهد غزنوی]] می‌پنداشتند<ref>الرادویانی، محمد بن عمر''. '''ترجمان البلاغه'''''. به اهتمام،‌تصحیح، حواشی و توضیحات احمد آتش، استانبول: بی‌نا، 1949، دیباچه ناشر.</ref>. این [[کتاب]] اگرچه در بعضی موارد از محاسن الکلام نصر بن حسن مرغینانی (د 593 ق) ـ تألیف نیمه اول سده 5 ق تأثیر پذیرفته و رادویانی خود نیز به این تأثیرپذیری و تأثّر از [[کتاب]] زُهره تصنیف محمد بن داود اصفهانی (د 296 ق) اذعان کرده است ـ اما از قدمت و اصالت خاصی بهره دارد. از ویژگی‌های دیگر آن کوشش مؤلف در استفاده از مثال‌های [[فارسی]] است<ref>فشارکی، محمد. «ترجمان البلاغه»، '''''‌دانشنامه جهان اسلام'''''. زیر نظر غلامعلی حداد عادل،‌تهران: بنیاد دایرهالمعارف اسلامی، چ1، 1382، ج7 ، ص24. </ref>.  


رادوياني در دوران غزنويان و سلجوقيان اول، ميان (481 ـ 507 ق/ 1088 ـ 1114 م) اين اثر را در 73 فصل به نگارش درآورد.1 كتاب با مقدمه‌اي كوتاه آغاز مي‌شود، سپس فهرستي دربارة 73 فصل در محاسن كلام و فنون بلاغي و شرح هريك از اين محاسن و فنون مي‌آيد. عناوين فصل‌ها به عربي نوشته شده است.2  ترجمان البلاغه را از جمله كتاب‌هاي معتبر فارسي در بلاغت پس از تأليف‌هاي شاعراني چون يوسف عروضي (سدة 4 ق) و بهرام سرخسي (سدة 5 ق) و نيز ابوالعلاي شوشتري، شاعر عهد ساماني دانسته‌اند.3 پس از كشف نسخه‌اي از ترجمان البلاغه رادوياني در 1326 ش / 1948 م در كتابخانة فاتح استانبول توسط احمد آتش، ايران‌شناس ترك و تصحيح و نشر آن در سال بعد، اين كتاب به‌عنوان نخستين كتاب موجود در بلاغت فارسي شناخته شد.4 گفتني است كه پيش از اين بسياري اين كتاب را از آثار فرخي سيستاني (د 429 ق) شاعر عهد غزنوي مي‌پنداشتند.5 اين كتاب اگرچه در بعضي موارد از محاسن الكلام نصر بن حسن مرغيناني (د 593 ق) ـ تأليف نيمه اول سدة 5 ق تأثير پذيرفته و رادوياني خود نيز به اين تأثيرپذيري و تأثّر از كتاب زُهره تصنيف محمد بن داود اصفهاني (د 296 ق) اذعان كرده است ـ اما از قدمت و اصالت خاصي بهره دارد. از ويژگي‌هاي ديگر آن كوشش مؤلف در استفاده از مثال‌هاي فارسي است.6
== نیز نگاه کنید به ==


'''مآخذ:'''
* [[سامانیان|عهد سامانی]]
* [[غزنویان]]
* [[سلجوقیان]]
* [[فرخی یزدی|فرخی]]
* [[کتاب]]
* [[کتابخانه های ایران|کتابخانه]]


# اسفنديارپور، هوشمند. '''''عروسان سخن'''''. ‌تهران: فردوس، چ1، 1383، ص27.
== مآخذ ==
# علوي‌مقدم، محمد؛ اشرف‌زاده، رضا. '''''معاني و بيان'''''. ‌تهران: سمت، چ1، 1376، ص15.
<references />
# صفا، ذبيح‌الله. '''''تاريخ ادبيات در ايران'''''. تهران: ابن سينا، چ4، 1347، ج2، ص917.
== منبع اصلی ==
# علوي‌مقدم، محمد؛ اشرف‌زاده، رضا. همان، ص14، 15.
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
# الرادوياني، محمد بن عمر'''''. ترجمان البلاغه'''''. به اهتمام،‌تصحيح، حواشي و توضيحات احمد آتش، استانبول: بي‌نا، 1949، ديباچة ناشر.
 
# فشاركي، محمد. «ترجمان البلاغه»، '''''‌دانشنامه جهان اسلام'''''. زير نظر غلامعلي حداد عادل،‌تهران: بنياد دايرةالمعارف اسلامي، چ1، 1382، ج7 ، ص24. <br />ابوالقاسم رادفر
== نویسنده مقاله ==
ابوالقاسم رادفر
[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]
[[رده:ادبیات]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۲۱ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۰۴

ترجمان البلاغه برگرفته از وبسایت کتاب دایره قهوه ای قابل بازیابی ازhttps://brown-circle.com/product/%D8%AA%D8%B1%D8%AC%D9%85%D8%A7%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%84%D8%A7%D8%BA%D9%87/

ترجمان‌البلاغه، کتابی در فن بدیع و بلاغت از محمد بن عمر رادویانی، نوشته سده 5ق / 11م.

رادویانی در دوران غزنویان و سلجوقیان اول، میان (481 ـ 507 ق/ 1088 ـ 1114 م) این اثر را در 73 فصل به نگارش درآورد[۱]. کتاب با مقدمه‌ای کوتاه آغاز می‌شود، سپس فهرستی درباره 73 فصل در محاسن کلام و فنون بلاغی و شرح هریک از این محاسن و فنون می‌آید. عناوین فصل‌ها به عربی نوشته شده است[۲].  ترجمان البلاغه را از جمله کتاب‌های معتبر فارسی در بلاغت پس از تألیف‌های شاعرانی چون یوسف عروضی (سده 4 ق) و بهرام سرخسی (سده 5 ق) و نیز ابوالعلای شوشتری، شاعر عهد سامانی دانسته‌اند[۳]. پس از کشف نسخه‌ای از ترجمان البلاغه رادویانی در 1326 ش / 1948 م در کتابخانه فاتح استانبول توسط احمد آتش، ایران‌شناس ترک و تصحیح و نشر آن در سال بعد، این کتاب به‌عنوان نخستین کتاب موجود در بلاغت فارسی شناخته شد[۴]. گفتنی است که پیش از این بسیاری این کتاب را از آثار فرخی سیستانی (د 429 ق) شاعر عهد غزنوی می‌پنداشتند[۵]. این کتاب اگرچه در بعضی موارد از محاسن الکلام نصر بن حسن مرغینانی (د 593 ق) ـ تألیف نیمه اول سده 5 ق تأثیر پذیرفته و رادویانی خود نیز به این تأثیرپذیری و تأثّر از کتاب زُهره تصنیف محمد بن داود اصفهانی (د 296 ق) اذعان کرده است ـ اما از قدمت و اصالت خاصی بهره دارد. از ویژگی‌های دیگر آن کوشش مؤلف در استفاده از مثال‌های فارسی است[۶].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. اسفندیارپور، هوشمند. عروسان سخن. ‌تهران: فردوس، 1383، ص27.
  2. علوی‌مقدم، محمد، اشرف‌زاده، رضا. معانی و بیان. ‌تهران: سمت، 1376، ص15.
  3. صفا، ذبیح‌الله. تاریخ ادبیات در ایران. تهران: ابن سینا، 1347، ج2، ص917.
  4. علوی‌مقدم، محمد، اشرف‌زاده، رضا. معانی و بیان. ‌تهران: سمت، 1376، ص14، 15.
  5. الرادویانی، محمد بن عمر. ترجمان البلاغه. به اهتمام،‌تصحیح، حواشی و توضیحات احمد آتش، استانبول: بی‌نا، 1949، دیباچه ناشر.
  6. فشارکی، محمد. «ترجمان البلاغه»، ‌دانشنامه جهان اسلام. زیر نظر غلامعلی حداد عادل،‌تهران: بنیاد دایرهالمعارف اسلامی، چ1، 1382، ج7 ، ص24.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

ابوالقاسم رادفر