کارگردان تعزیه و ویژگیهای آن: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۲ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
کارگردان [[تعزیه]] به عناوین زیر نامیده میشود: معین البکا، شبیه گردان، [[تعزیه]] گردان، صحنه گردان، میرعزا، فهرست گردان، [[اوستا]]، میرزا، سردمدار و... . کارگردان [[تعزیه]] رهبر یا ناظری است که کار بزرگ نمایش دسته جمعی [[تعزیه]] را چه به صورت ثابت (میدانی) و چه به صورت سیار (اجرای صحنهها در حال حرکت و به طور پیوسته) هماهنگ و تنظیم مینماید. وی باید مرتباً بین بازیگران حرکت کند و با تذکرات لازم نمایش را رهبری نماید. کارگردان با اشاره دست با عصا دستورهای لازم را به شبیه، گروه موسیقی و... میدهد و با دستورهای او نمایش [[تعزیه]] با توجه به ترتیب حوادث به اجرا در میآید. | |||
کارگردان تعزیه به عناوین زیر نامیده میشود: معین البکا، شبیه گردان، تعزیه گردان، صحنه گردان، میرعزا، فهرست گردان، | |||
کارگردان | کارگردان با معین البکا برای سهولت و دقت بیشتر در انجام وظیفه، فرد واجد شرایطی را به عنوان معاون، دستیار یا ناظم البکا برای خود انتخاب میکند و از وی میخواهد که نظم میدان [[تعزیه]] را به عهده گیرد. خصوصیات و شرایط کارگردان [[تعزیه]] را میتوان به ترتیب زیر بیان کرد: | ||
# آشنایی با متون مناسب [[تعزیه]] نامهها و توانایی در اصلاح و تنظیم آنها؛ | |||
# نظارت بر درست خوانی و روخوانی شبیه خوانان؛ | |||
# برگزاری مجالس آزمون برای انتخاب شبیه خوانانی که از لحاظ صوتی و کارآیی برای اجرای نقشهای مختلف مناسب باشند؛ | |||
# انتخاب شبیه خوانان از مرحله «بچه خوانی» «نوجوان خوانی» «جوان خوانی» تا «شهادت خوانی» «اشقیاء خوانی» «زن خوانی» و غیره؛ | |||
# آشنایی با متون مناسب تعزیه نامهها و توانایی در اصلاح و تنظیم | # آگاهی در انتخاب رنگهای سمبلیک برای لباسها، اشیاء، ابزارها و... به منظور تطابق آنها با حوادث [[تعزیه]] و ساختار آن؛ | ||
# نظارت بر درست خوانی و روخوانی شبیه | # نظارت و کنترل بر تمرین [[شبیه خوانی|شبیه خوانها]] و آگاهی از میزان تواناییها و مهارتهای آنان در اجرای نقش؛ | ||
# برگزاری مجالس آزمون برای انتخاب شبیه خوانانی که از لحاظ صوتی و کارآیی برای اجرای نقشهای مختلف مناسب | # نظارت و کنترل بر شبیه خوانان و حرکت میدانی آنان در میدان گیری، اسلحه پوشی، تقابل لفظی، کلامی و... و گوشزد کردن اشکالات آنها؛ | ||
# انتخاب شبیه خوانان از مرحله «بچه خوانی» «نوجوان خوانی» «جوان خوانی» تا «شهادت خوانی» «اشقیاء خوانی» «زن خوانی» و | # تسلط بر کلام برای انتقال از مفهومی به مفهوم دیگر در اجرای نمایشهای مذهبی مانند آگاه بودن از ظرایف نوحه خوانی و کاربرد مطالبی در قالب نظم و نثر به منظور افزودن بر اشتیاق تماشاگران؛ | ||
# آگاهی در انتخاب رنگهای سمبلیک برای لباسها، اشیاء، ابزارها و... به منظور تطابق آنها با حوادث تعزیه و ساختار | # آشنایی با موسیقی اصیل ایرانی و موسیقی [[تعزیه]]، وقتی کارگردان دستگاهها و گوشههای موسیقی را بشناسد از [[شبیه خوانی|شبیه خوانان]] میخواهد تا با آموزش و آگاهی از آنها جذبه و شور و حال لازم را در [[تعزیه]] به وجود آورند؛ | ||
# نظارت و کنترل بر تمرین شبیه خوانها و آگاهی از میزان تواناییها و مهارتهای آنان در اجرای | |||
# نظارت و کنترل بر شبیه خوانان و حرکت میدانی آنان در میدان گیری، اسلحه پوشی، تقابل لفظی، کلامی و... و گوشزد کردن اشکالات | |||
# تسلط بر کلام برای انتقال از مفهومی به مفهوم دیگر در اجرای نمایشهای مذهبی مانند آگاه بودن از ظرایف نوحه خوانی و کاربرد مطالبی در قالب نظم و نثر به منظور افزودن بر اشتیاق | |||
# آشنایی با موسیقی اصیل ایرانی و موسیقی | |||
# آگاهی و تسلط کامل به چگونگی وقوع حادثه کربلا و تاریخ و اسطورههای ایرانی. | # آگاهی و تسلط کامل به چگونگی وقوع حادثه کربلا و تاریخ و اسطورههای ایرانی. | ||
| خط ۳۲: | خط ۲۷: | ||
== نویسنده مقاله == | == نویسنده مقاله == | ||
محمد صادق فربد | محمد صادق فربد | ||
[[رده: | [[رده:مراسم سوگواری]] | ||
نسخهٔ کنونی تا ۲۰ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۰:۳۶
کارگردان تعزیه به عناوین زیر نامیده میشود: معین البکا، شبیه گردان، تعزیه گردان، صحنه گردان، میرعزا، فهرست گردان، اوستا، میرزا، سردمدار و... . کارگردان تعزیه رهبر یا ناظری است که کار بزرگ نمایش دسته جمعی تعزیه را چه به صورت ثابت (میدانی) و چه به صورت سیار (اجرای صحنهها در حال حرکت و به طور پیوسته) هماهنگ و تنظیم مینماید. وی باید مرتباً بین بازیگران حرکت کند و با تذکرات لازم نمایش را رهبری نماید. کارگردان با اشاره دست با عصا دستورهای لازم را به شبیه، گروه موسیقی و... میدهد و با دستورهای او نمایش تعزیه با توجه به ترتیب حوادث به اجرا در میآید.
کارگردان با معین البکا برای سهولت و دقت بیشتر در انجام وظیفه، فرد واجد شرایطی را به عنوان معاون، دستیار یا ناظم البکا برای خود انتخاب میکند و از وی میخواهد که نظم میدان تعزیه را به عهده گیرد. خصوصیات و شرایط کارگردان تعزیه را میتوان به ترتیب زیر بیان کرد:
- آشنایی با متون مناسب تعزیه نامهها و توانایی در اصلاح و تنظیم آنها؛
- نظارت بر درست خوانی و روخوانی شبیه خوانان؛
- برگزاری مجالس آزمون برای انتخاب شبیه خوانانی که از لحاظ صوتی و کارآیی برای اجرای نقشهای مختلف مناسب باشند؛
- انتخاب شبیه خوانان از مرحله «بچه خوانی» «نوجوان خوانی» «جوان خوانی» تا «شهادت خوانی» «اشقیاء خوانی» «زن خوانی» و غیره؛
- آگاهی در انتخاب رنگهای سمبلیک برای لباسها، اشیاء، ابزارها و... به منظور تطابق آنها با حوادث تعزیه و ساختار آن؛
- نظارت و کنترل بر تمرین شبیه خوانها و آگاهی از میزان تواناییها و مهارتهای آنان در اجرای نقش؛
- نظارت و کنترل بر شبیه خوانان و حرکت میدانی آنان در میدان گیری، اسلحه پوشی، تقابل لفظی، کلامی و... و گوشزد کردن اشکالات آنها؛
- تسلط بر کلام برای انتقال از مفهومی به مفهوم دیگر در اجرای نمایشهای مذهبی مانند آگاه بودن از ظرایف نوحه خوانی و کاربرد مطالبی در قالب نظم و نثر به منظور افزودن بر اشتیاق تماشاگران؛
- آشنایی با موسیقی اصیل ایرانی و موسیقی تعزیه، وقتی کارگردان دستگاهها و گوشههای موسیقی را بشناسد از شبیه خوانان میخواهد تا با آموزش و آگاهی از آنها جذبه و شور و حال لازم را در تعزیه به وجود آورند؛
- آگاهی و تسلط کامل به چگونگی وقوع حادثه کربلا و تاریخ و اسطورههای ایرانی.
نیز نگاه کنید به
منبع اصلی
فربد، محمد صادق (1385). کتاب ایران: سوگواری های مذهبی در ایران. تهران: موسسه فرهنگی، هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی.
نویسنده مقاله
محمد صادق فربد