پیکرنگاری درباری: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ کنونی تا ‏۳۰ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۱۹:۳۷

نقاشی پیگر نگاری درباری(1392)، برگرفته از بخش هنری سایت تبیان، قابل بازیابی ازhttps://article.tebyan.net/258153/

پیکرنگاری درباری، سبکی در نقاشی ایرانی که در اواخر سده 12ق / 18م اغلب با موضوع پیکرنگاری درباریان با تلفیقی از معیارهای نقاشی اروپایی و نگارگری ایرانی، در دربار فتحعلی شاه پدید آمد^[۱].

شاه قاجار شماری از برجسته‌ترین هنرمندان را در پایتخت (تهران) گرد آورد و آنها را به کار نقاشی پرده‌های بزرگ اندازه برای نصب در کاخ‌های نوساز گماشت^[۲]. پیکرنگاری درباری تلفیقی میان عناصر طبیعت گرای اروپایی و شیوه سنتی آرمانی نمودن واقعیت بود. در این مکتب پیکر انسان اهمیت اساسی پیدا کرد و اشخاص نمونه‌وار و به طرزی قراردادی تصویر شدند^[۱].

مردان غالباً با سبیل و ریش بلند، کمر باریک، نگاه خیره و زنان با چهره بیضی، ابروان پیوسته، چشمان سرمه کشیده و انگشتان حنا بسته، همگی در جامگان زربفت و مرواریدنشان تصویر می‌شدند^[۳] و به جز چهره‌ها و دستان که سایه‌پردازی می‌شد. مابقی عناصر تصویر به شکل دو بعدی و پر از نقش نگار به تصویر در می‌آمد^[۴].

ویژگی‌های این مکتب عبارتند از:

ساختار متقارن بر اساس خطوط افقی و عمودی و منحنی؛
تلفیق نقشمایه‌های تزئینی و تصویری؛
رنگ گزینی محدود (با تسلط رنگ‌های گرم خصوصاً قرمز)؛
با کاربست رنگ روغن به روش خاص^[۱].

میرزا بابا، محمدصادق و باقر از بنیانگذاران این مکتب بودند و از نمایندگان دیگر این سبک می‌توان به مهرعلی اصفهانی، محمدحسن، ابوالقاسم و احمد اشاره کرد^[۵].

این مکتب که تا حد زیادی وابسته به فتحعلی شاه بود، پس از مرگ او رو به افول گذارد (1250ق)^[۶].

نیز نگاه کنید به

مکتب اصفهان

مکتب تبریز

مکتب هرات

مآخذ

↑ ^۱٫۰ ^۱٫۱ ^۱٫۲ پاكباز، روئين (1378). دايره المعارف هنر. تهران: فرهنگ معاصر، ص 147.
↑ پاکباز، روئین (1379). نقاشی ایرانی از دیرباز تا امروز. تهران: نارستان، ص 150.
↑ پاکباز، روئین (1379). نقاشی ایرانی از دیرباز تا امروز. تهران: نارستان، ص 151.
↑ شریف‌زاده، عبدالمجید (1375). تاریخ نگارگری در ایران. تهران: حوزه هنری، ص 174.
↑ رابینسن، ب. و (1376). هنر نگارگری ایران. ترجمه یعقوب آژند، تهران: مولی، ص 86-89.
↑ پاکباز، روئین (1379). نقاشی ایرانی از دیرباز تا امروز. تهران: نارستان، ص 158.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

علی بوذری

پیوند به بیرون

رمضان ماهی، سمیه(1392)."پیکرنگاری درباری". بخش هنری تبیان، قابل بازیابی ازhttps://article.tebyan.net/258153/

غفاری، لیلا و عرب زاده، جمال(1401)."پیکره‌نگاری درباری: روایتی تصویری از عصر قاجار نقدی بر کتاب پرتره‌های سلطنتی قاجار"، پژوهش نامه انتقادی متون و برنامه های علوم انسانی، 22(7): 415-430، قابل بازیابی از https://criticalstudy.ihcs.ac.ir/article_8178.html

مقالات مرتبط با پیکر نگاری درباری، نورمگز، قابل بازیابی ازhttps://www.noormags.ir/view/fa/keyword/

مقالات مرتبط با پیکر نگاری درباری، پایگاه سید(SID)، قابل بازیابی از https://www.sid.ir/search/journal/paper/

[:0-1] ۱٫۰ ^۱٫۱ ^۱٫۲ پاكباز، روئين (1378). دايره المعارف هنر. تهران: فرهنگ معاصر، ص 147.

[2] پاکباز، روئین (1379). نقاشی ایرانی از دیرباز تا امروز. تهران: نارستان، ص 150.

[3] پاکباز، روئین (1379). نقاشی ایرانی از دیرباز تا امروز. تهران: نارستان، ص 151.

[4] شریف‌زاده، عبدالمجید (1375). تاریخ نگارگری در ایران. تهران: حوزه هنری، ص 174.

[5] رابینسن، ب. و (1376). هنر نگارگری ایران. ترجمه یعقوب آژند، تهران: مولی، ص 86-89.

[6] پاکباز، روئین (1379). نقاشی ایرانی از دیرباز تا امروز. تهران: نارستان، ص 158.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
+[[پرونده:22102383151252856111378245512067436204.jpg|بندانگشتی|نقاشی پیگر نگاری درباری(1392)، برگرفته از بخش هنری سایت تبیان، قابل بازیابی از[https://article.tebyan.net/258153/%D9%BE%DB%8C%DA%A9%D8%B1%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DB%8C https://article.tebyan.net/258153/]]]
-'''پيكرنگاري درباري،''' سبكي در نقاشي ايراني  كه در اواخر سدة 12ق / 18م اغلب با موضوع پيكرنگاري درباريان با تلفيقي از معيارهاي نقاشي اروپايي و نگارگري ايراني، در دربار فتحعلي شاه پديد آمد.<sup>1</sup>
+پیکرنگاری درباری، سبکی در نقاشی ایرانی  که در اواخر سده 12ق / 18م اغلب با موضوع پیکرنگاری درباریان با تلفیقی از معیارهای نقاشی اروپایی و نگارگری ایرانی، در دربار فتحعلی شاه پدید آمد<ref name=":0">پاكباز، روئين (1378). '''''دايره المعارف هنر'''''. تهران: فرهنگ معاصر، ص 147.</ref>.
-شاه قاجار شماري از برجسته‌ترين هنرمندان را در پايتخت (تهران) گرد آورد و آنها را به كار نقاشي پرده‌هاي بزرگ اندازه براي نصب در كاخ‌هاي نوساز گماشت.<sup>2</sup> پيكرنگاري درباري تلفيقي ميان عناصر طبيعت گراي اروپايي و شيوة سنتي آرماني نمودن واقعيت بود. در اين مكتب پيكر انسان اهميت اساسي پيدا كرد و اشخاص نمونه‌وار و به طرزي قراردادي تصوير شدند.<sup>3</sup> مردان غالباً با سبيل و ريش بلند، كمر باريك، نگاه خيره و زنان با چهرة بيضي، ابروان پيوسته، چشمان سرمه كشيده و انگشتان حنا بسته، همگي در جامگان زربفت و مرواريدنشان تصوير مي‌شدند<sup>4</sup> و به جز چهره‌ها و دستان كه سايه‌پردازي مي‌شد. مابقي عناصر تصوير به شكل دو بعدي و پر از نقش نگار به تصوير در مي‌آمد.<sup>5</sup> ويژگي‌هاي اين مكتب عبارتند از: ساختار متقارن بر اساس خطوط افقي و عمودي و منحني؛ تلفيق نقشمايه‌هاي تزئيني و تصويري؛ رنگ گزيني محدود (با تسلط رنگ‌هاي گرم خصوصاً قرمز)؛ با كاربست رنگ روغن به روش خاص.<sup>6</sup>
+شاه قاجار شماری از برجسته‌ترین هنرمندان را در پایتخت ([[استان تهران|تهران]]) گرد آورد و آنها را به کار نقاشی پرده‌های بزرگ اندازه برای نصب در کاخ‌های نوساز گماشت<ref>پاکباز، روئین (1379). '''''نقاشی ایرانی از دیرباز تا امروز'''''. تهران: نارستان، ص 150.</ref>. پیکرنگاری درباری تلفیقی میان عناصر طبیعت گرای اروپایی و شیوه سنتی آرمانی نمودن واقعیت بود. در این مکتب پیکر انسان اهمیت اساسی پیدا کرد و اشخاص نمونه‌وار و به طرزی قراردادی تصویر شدند<ref name=":0" />.
-ميرزا بابا، محمدصادق و باقر از بنيانگذاران اين مكتب بودند و از نمايندگان ديگر اين سبك مي‌توان به مهرعلي اصفهاني، محمدحسن، ابوالقاسم و احمد اشاره كرد.<sup>7</sup>
+مردان غالباً با سبیل و ریش بلند، کمر باریک، نگاه خیره و زنان با چهره بیضی، ابروان پیوسته، چشمان سرمه کشیده و انگشتان حنا بسته، همگی در جامگان زربفت و مرواریدنشان تصویر می‌شدند<ref>پاکباز، روئین (1379). '''''نقاشی ایرانی از دیرباز تا امروز'''''. تهران: نارستان، ص 151.</ref> و به جز چهره‌ها و دستان که سایه‌پردازی می‌شد. مابقی عناصر تصویر به شکل دو بعدی و پر از نقش نگار به تصویر در می‌آمد<ref>شریف‌زاده، عبدالمجید (1375). '''''تاریخ نگارگری در ایران'''''. تهران: حوزه هنری، ص 174.</ref>.
-اين مكتب كه تا حد زيادي وابسته به فتحعلي شاه بود، پس از مرگ او رو به افول گذارد. (1250ق)<sup>8</sup>
+ویژگی‌های این مکتب عبارتند از:
+* ساختار متقارن بر اساس خطوط افقی و عمودی و منحنی؛
+* تلفیق نقشمایه‌های تزئینی و تصویری؛
+* رنگ گزینی محدود (با تسلط رنگ‌های گرم خصوصاً قرمز)؛
+* با کاربست رنگ روغن به روش خاص<ref name=":0" />.
-'''مآخذ:'''
+میرزا بابا، محمدصادق و باقر از بنیانگذاران این مکتب بودند و از نمایندگان دیگر این سبک می‌توان به مهرعلی اصفهانی، محمدحسن، ابوالقاسم و احمد اشاره کرد<ref>رابینسن، ب. و (1376). '''''هنر نگارگری ایران'''''. ترجمه یعقوب آژند، تهران: مولی، ص 86-89.</ref>.
--     پاكباز، روئين. '''''دايرةالمعارف هنر'''''. تهران: فرهنگ معاصر، 1378، ص 147.
+این مکتب که تا حد زیادی وابسته به فتحعلی شاه بود، پس از مرگ او رو به افول گذارد (1250ق)<ref>پاکباز، روئین (1379). '''''نقاشی ایرانی از دیرباز تا امروز'''''. تهران: نارستان، ص 158.</ref>.
--     پاكباز، روئين. '''''نقاشي ايراني از ديرباز تا امروز'''''. تهران: نارستان، 1379، ص 150.
+== نیز نگاه کنید به ==
--     پاكباز، روئين. '''''دايرةالمعارف هنر'''''. ص 147.
+* [[مکتب اصفهان]]
--     پاكباز، روئين. '''''نقاشي ايراني از ديرباز تا امروز'''''. ص 151.
+* [[مکتب تبریز]]
--     شريف‌زاده، عبدالمجيد. '''''تاريخ نگارگري در ايران'''''. تهران: حوزة هنري، 1375، ص 174.
+* [[مکتب هرات]]
--     پاكباز، روئين. '''''دايرةالمعارف هنر'''''. ص 147.
+== مآخذ ==
+<references />
--     رابينسن، ب. و. '''''هنر نگارگري ايران'''''. ترجمة يعقوب آژند، تهران: مولي، 1376، ص 86-89.
+== منبع اصلی ==
+[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
--     پاكباز، روئين. '''''نقاشي ايراني از ديرباز تا امروز'''''. ص 158.
+== نویسنده مقاله ==
+علی بوذری
+== پیوند به بیرون ==
+رمضان ماهی، سمیه(1392)."پیکرنگاری درباری". بخش هنری تبیان، قابل بازیابی از[https://article.tebyan.net/258153/%D9%BE%DB%8C%DA%A9%D8%B1%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C-%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DB%8C https://article.tebyan.net/258153/]
+غفاری، لیلا و عرب زاده، جمال(1401)."پیکره‌نگاری درباری: روایتی تصویری از عصر قاجار نقدی بر کتاب پرتره‌های سلطنتی قاجار"، [https://criticalstudy.ihcs.ac.ir/ پژوهش نامه انتقادی متون و برنامه های علوم انسانی]، 22(7): 415-430، قابل بازیابی از https://criticalstudy.ihcs.ac.ir/article_8178.html
+مقالات مرتبط با پیکر نگاری درباری، نورمگز، قابل بازیابی از[https://www.noormags.ir/view/fa/keyword/%D9%BE%DB%8C%DA%A9%D8%B1%D9%86%DA%AF%D8%A7%D8%B1%DB%8C_%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DB%8C https://www.noormags.ir/view/fa/keyword/]
-علی بوذری
+مقالات مرتبط با پیکر نگاری درباری، پایگاه سید(SID)، قابل بازیابی از [https://www.sid.ir/search/journal/paper/%d9%be%db%8c%da%a9%d8%b1%d9%86%da%af%d8%a7%d8%b1%db%8c%20%d8%af%d8%b1%d8%a8%d8%a7%d8%b1%db%8c/fa?str=%d9%be%db%8c%da%a9%d8%b1%d9%86%da%af%d8%a7%d8%b1%db%8c+%d8%af%d8%b1%d8%a8%d8%a7%d8%b1%db%8c&page=1&sort=0&fgrp=all&ftyp=all&fyrs=all https://www.sid.ir/search/journal/paper/]
+[[رده:هنر]]
+[[رده:نقاشی]]