ساز عاشیقی: تفاوت میان نسخهها
صفحهای تازه حاوی «'''ساز''' در اصطلاح عام به كلية سازهاي موسيقي از هر گروه و در اصطلاح خاص به يك ساز از خانوادة زه صداهاي<sup>*</sup> مضرابي اطلاق ميشود كه امروزه در آذربايجان شرقي و غربي، اردبيل، زنجان، قزوين، همدان و هر جا كه گروههايي از ترك زبانان آذربايجاني حضور...» ایجاد کرد |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۲ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''ساز''' در اصطلاح عام به | '''ساز''' در اصطلاح عام به کلیه سازهای موسیقی از هر گروه و در اصطلاح خاص به یک ساز از خانواده [[سازهای زه صدا|زه صداها]]<nowiki/>ی<sup>*</sup> مضرابی اطلاق میشود که امروزه در [[آذربایجان شرقی]] و [[آذربایجان غربی|غربی]]، اردبیل، [[زنجان]]، [[استان قزوین|قزوین]]، [[همدان]] و هر جا که گروههایی از ترک زبانان آذربایجانی حضور داشته باشند متداول است. | ||
ساز در | ساز در برخی از مناطق دیگر – جز آذربایجان – که به زبان ترکی آذربایجانی تکلّم میکنند با نامهای دیگری چون [[قوپوز]]<sup>*</sup> و [[چاقچور|چگور]]<sup>*</sup> نیز شناخته میشود. ساز توسط عاشیقها نواخته میشود و عاشیق عبارت از خواننده، راوی، داستانگو و نوازنده است. این ساز متشکل از یک کاسه طنینی ترکهای، دستهای بلند، 9 وتر، 9 گوشی، تعدادی دستان، خرک، سیمگیر، شیطانک و مضرابی از جنس پوست درخت گیلاس یا پلاستیک است. | ||
در باور عاشیقها، عدد 9 در ترکیب قطعات ساز عاشیقی اهمیت دارد. در عین حال امروزه کاسههایی با تعداد ترکههای بیشتر ساخته میشود و تعداد دستانها نیز افزایش یافته و گاه به 22 دستان میرسد. امروزه تعداد وترها در [[آذربایجان شرقی]] 8 عدد (3+2+3) و در [[آذربایجان غربی]] 7 عدد (3+1+3) است. در [[آذربایجان شرقی]]، ساز توسط [[بالابان]]<sup>*</sup> و قاوال<sup>*</sup> ([[دایره]]<sup>*</sup>) همراهی میشود اما در [[آذربایجان غربی]] ساز عاشیقی توسط هیچ ساز دیگری همراهی نمیشود. رپرتوار ساز عاشیقی شامل تعدادی مقام و آهنگ است که ”هاوا“ نامیده میشود. موارد استفاده از ساز عاشیقی شامل مجالس عروسی و شادمانی و قهوهخانههای معروف به عاشیقلار میباشد<ref>اطلاعات این مدخل از طریق کار میدانی، ضبط، گفتوگو و نمونهبرداری در محل بهدست آمده است. مشروح این اطلاعات در جلد اول '''''دایرهالمعارف سازهای ایران'''''. محمدرضا درویشی، ماهور 1380 منعکس است. </ref>. | |||
== نیز نگاه کنید به == | |||
* [[سازهای زه صدا]] | |||
* [[موسیقی آذربایجان شرقی]] | |||
* [[موسیقی آذربایجان غربی]] | |||
== مآخذ == | |||
<references /> | |||
== منبع اصلی == | |||
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | |||
== نویسنده مقاله == | |||
محمدرضا درویشی | محمدرضا درویشی | ||
[[رده:هنر]] | |||
[[رده:موسیقی]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۳۰ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۵۳
ساز در اصطلاح عام به کلیه سازهای موسیقی از هر گروه و در اصطلاح خاص به یک ساز از خانواده زه صداهای* مضرابی اطلاق میشود که امروزه در آذربایجان شرقی و غربی، اردبیل، زنجان، قزوین، همدان و هر جا که گروههایی از ترک زبانان آذربایجانی حضور داشته باشند متداول است.
ساز در برخی از مناطق دیگر – جز آذربایجان – که به زبان ترکی آذربایجانی تکلّم میکنند با نامهای دیگری چون قوپوز* و چگور* نیز شناخته میشود. ساز توسط عاشیقها نواخته میشود و عاشیق عبارت از خواننده، راوی، داستانگو و نوازنده است. این ساز متشکل از یک کاسه طنینی ترکهای، دستهای بلند، 9 وتر، 9 گوشی، تعدادی دستان، خرک، سیمگیر، شیطانک و مضرابی از جنس پوست درخت گیلاس یا پلاستیک است.
در باور عاشیقها، عدد 9 در ترکیب قطعات ساز عاشیقی اهمیت دارد. در عین حال امروزه کاسههایی با تعداد ترکههای بیشتر ساخته میشود و تعداد دستانها نیز افزایش یافته و گاه به 22 دستان میرسد. امروزه تعداد وترها در آذربایجان شرقی 8 عدد (3+2+3) و در آذربایجان غربی 7 عدد (3+1+3) است. در آذربایجان شرقی، ساز توسط بالابان* و قاوال* (دایره*) همراهی میشود اما در آذربایجان غربی ساز عاشیقی توسط هیچ ساز دیگری همراهی نمیشود. رپرتوار ساز عاشیقی شامل تعدادی مقام و آهنگ است که ”هاوا“ نامیده میشود. موارد استفاده از ساز عاشیقی شامل مجالس عروسی و شادمانی و قهوهخانههای معروف به عاشیقلار میباشد[۱].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ اطلاعات این مدخل از طریق کار میدانی، ضبط، گفتوگو و نمونهبرداری در محل بهدست آمده است. مشروح این اطلاعات در جلد اول دایرهالمعارف سازهای ایران. محمدرضا درویشی، ماهور 1380 منعکس است.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
محمدرضا درویشی