پرش به محتوا

سُرنا: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
صفحه‌ای تازه حاوی «'''سُرنا''' از خانواده‌ي سازهاي هوا صدا<sup>*</sup>ي زبانه‌دار با زبانة منفرد و دولايه است. در متون مربوط به ادبيات و موسيقي قديم ايران اين ساز با نام‌هاي ديگري چون سرناي، سورنا، سورناي نيز به ثبت رسيده است. در بسياري از نواحي ايران سرنا با عنوان اخت...» ایجاد کرد
 
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۲ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
'''سُرنا''' از خانواده‌ي سازهاي هوا صدا<sup>*</sup>ي زبانه‌دار با زبانة منفرد و دولايه است. در متون مربوط به ادبيات و موسيقي قديم ايران اين ساز با نام‌هاي ديگري چون سرناي، سورنا، سورناي نيز به ثبت رسيده است. در بسياري از نواحي ايران سرنا با عنوان اختصاصي «ساز» نيز شناخته مي‌شود. سرنا در اغلب مناطق موسيقهايي ايران متداول است. اين ساز كه از گذشته‌هاي دور در ايران و بسياري از فرهنگ‌هاي ديگر جهان حضور داشته در اندازه‌ها و الگوهاي مختلفي ديده مي‌شود. سرنا داراي قطعات مختلفي چون بدنة مخروطي با دهانه‌ي شيپوري، دوشاخه‌ي داخل بدنه، ميل، زبانه و لب‌گير است.   
[[پرونده:99999999.jpg|بندانگشتی|تصویر سُرنا، قابل بازیابی از https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D8%B1%D9%86%D8%A7]]
سُرنا از خانواده‌ی [[سازهای هواصدا|سازهای هوا صدا]]<sup>*</sup>ی زبانه‌دار با زبانه منفرد و دولایه است. در متون مربوط به ادبیات و موسیقی قدیم [[ایران]] این ساز با نام‌های دیگری چون سرنای، سورنا، سورنای نیز به ثبت رسیده است. در بسیاری از نواحی ایران سرنا با عنوان اختصاصی «ساز» نیز شناخته می‌شود. سرنا در اغلب مناطق موسیقهایی ایران متداول است. این ساز که از گذشته‌های دور در [[ایران]] و بسیاری از فرهنگ‌های دیگر جهان حضور داشته در اندازه‌ها و الگوهای مختلفی دیده می‌شود. سرنا دارای قطعات مختلفی چون بدنه مخروطی با دهانه‌ی شیپوری، دوشاخه‌ی داخل بدنه، میل، زبانه و لب‌گیر است.   


اين ساز داراي 7 سوراخ صوتي در جلو و يك سوراخ صوتي در پشت است اما سرناهايي با 6 يا حتي 5 سوراخ صوتي در جلو نيز مشاهده شده است. نحوه‌ي دميدن در سرنا ممتد و در اصطلاح به صورت نفس برگردان است. كاربرد اصلي سرنا در مجالس عروسي و شادماني در روستاها وايلات و عشاير است اما در برخي از مناطقي چون لرستان، كرمانشاه، ايلام و بختياري از اين ساز در مجالس عزاداري نيز استفاده مي‌شود. دربرخي از نواحي ايران نيز از سرنا در مجالس تعزيه و شبيه‌گرداني استفاده مي‌گردد. هم‌چنين درگذشته سرنا از جمله سازهاي مورد استفاده در نقاره‌خانه<sup>*</sup> نيز بوده است. سازهاي همراهي كننده‌ي سرنا شامل انواع دهل<sup>*</sup>، انواع نقاره‌<sup>*</sup> و در برخي موارد تمبك و ندرتاً دايره<sup>*</sup> است بدنه‌ي سرنا از چوب است و معمولا از چوب‌هاي سخت و مقاوم در ساختن بدنه استفاده مي‌شود.  
این ساز دارای 7 سوراخ صوتی در جلو و یک سوراخ صوتی در پشت است اما سرناهایی با 6 یا حتی 5 سوراخ صوتی در جلو نیز مشاهده شده است. نحوه‌ی دمیدن در سرنا ممتد و در اصطلاح به صورت نفس برگردان است. کاربرد اصلی سرنا در مجالس عروسی و شادمانی در روستاها وایلات و عشایر است اما در برخی از مناطقی چون [[استان لرستان|لرستان]]، [[کرمانشاه]]، [[ایلام]] و بختیاری از این ساز در مجالس عزاداری نیز استفاده می‌شود. دربرخی از نواحی [[ایران]] نیز از سرنا در مجالس [[تعزیه در ایران|تعزیه]] و شبیه‌گردانی استفاده می‌گردد. هم‌چنین درگذشته سرنا از جمله سازهای مورد استفاده در [[نقاره|نقاره‌]]<nowiki/>خانه<sup>*</sup> نیز بوده است. سازهای همراهی کننده‌ی سرنا شامل انواع [[دهل]]<sup>*</sup>، انواع [[نقاره|نقاره‌]]<sup>*</sup> و در برخی موارد تمبک و ندرتاً [[دایره]]<sup>*</sup> است بدنه‌ی سرنا از چوب است و معمولا از چوب‌های سخت و مقاوم در ساختن بدنه استفاده می‌شود<ref>اطلاعات این مدخل از طریق كار میدانی به دست آمده است.</ref><ref>مشروح اطلاعات در باره‌ی سرنا در جلد چهارم '''''دایره‌المعارف سازهای ایران'''''. محمدرضا درویشی منعكس است </ref>.


== نیز نگاه کنید به ==


'''''مآخذ:'''''
* [[سازهای هواصدا]]
* [[دهل]]


-       اطلاعات اين مدخل از طريق كار ميداني به دست آمده است.
== ''مآخذ''      ==
 
<references />
-       مشروح اطلاعات در باره‌ي سرنا در جلد چهارم '''''دايره‌المعارف سازهاي ايران'''''. محمدرضا درويشي منعكس است.   
== منبع اصلی ==
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،


== نویسنده مقاله ==
محمدرضا درویشی
محمدرضا درویشی
[[رده:هنر]]
[[رده:موسیقی]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۳۰ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۰۹

تصویر سُرنا، قابل بازیابی از https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D8%B1%D9%86%D8%A7

سُرنا از خانواده‌ی سازهای هوا صدا*ی زبانه‌دار با زبانه منفرد و دولایه است. در متون مربوط به ادبیات و موسیقی قدیم ایران این ساز با نام‌های دیگری چون سرنای، سورنا، سورنای نیز به ثبت رسیده است. در بسیاری از نواحی ایران سرنا با عنوان اختصاصی «ساز» نیز شناخته می‌شود. سرنا در اغلب مناطق موسیقهایی ایران متداول است. این ساز که از گذشته‌های دور در ایران و بسیاری از فرهنگ‌های دیگر جهان حضور داشته در اندازه‌ها و الگوهای مختلفی دیده می‌شود. سرنا دارای قطعات مختلفی چون بدنه مخروطی با دهانه‌ی شیپوری، دوشاخه‌ی داخل بدنه، میل، زبانه و لب‌گیر است. 

این ساز دارای 7 سوراخ صوتی در جلو و یک سوراخ صوتی در پشت است اما سرناهایی با 6 یا حتی 5 سوراخ صوتی در جلو نیز مشاهده شده است. نحوه‌ی دمیدن در سرنا ممتد و در اصطلاح به صورت نفس برگردان است. کاربرد اصلی سرنا در مجالس عروسی و شادمانی در روستاها وایلات و عشایر است اما در برخی از مناطقی چون لرستان، کرمانشاه، ایلام و بختیاری از این ساز در مجالس عزاداری نیز استفاده می‌شود. دربرخی از نواحی ایران نیز از سرنا در مجالس تعزیه و شبیه‌گردانی استفاده می‌گردد. هم‌چنین درگذشته سرنا از جمله سازهای مورد استفاده در نقاره‌خانه* نیز بوده است. سازهای همراهی کننده‌ی سرنا شامل انواع دهل*، انواع نقاره‌* و در برخی موارد تمبک و ندرتاً دایره* است بدنه‌ی سرنا از چوب است و معمولا از چوب‌های سخت و مقاوم در ساختن بدنه استفاده می‌شود[۱][۲].

نیز نگاه کنید به

مآخذ     

  1. اطلاعات این مدخل از طریق كار میدانی به دست آمده است.
  2. مشروح اطلاعات در باره‌ی سرنا در جلد چهارم دایره‌المعارف سازهای ایران. محمدرضا درویشی منعكس است.   

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

محمدرضا درویشی