سُرنا: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
سُرنا از خانوادهی سازهای هوا صدا<sup>*</sup>ی زبانهدار با زبانه منفرد و دولایه است. در متون مربوط به ادبیات و موسیقی قدیم ایران این ساز با نامهای دیگری چون سرنای، سورنا، سورنای نیز به ثبت رسیده است. در بسیاری از نواحی ایران سرنا با عنوان اختصاصی «ساز» نیز شناخته میشود. سرنا در اغلب مناطق موسیقهایی ایران متداول است. این ساز | [[پرونده:99999999.jpg|بندانگشتی|تصویر سُرنا، قابل بازیابی از https://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B3%D8%B1%D9%86%D8%A7]] | ||
سُرنا از خانوادهی [[سازهای هواصدا|سازهای هوا صدا]]<sup>*</sup>ی زبانهدار با زبانه منفرد و دولایه است. در متون مربوط به ادبیات و موسیقی قدیم [[ایران]] این ساز با نامهای دیگری چون سرنای، سورنا، سورنای نیز به ثبت رسیده است. در بسیاری از نواحی ایران سرنا با عنوان اختصاصی «ساز» نیز شناخته میشود. سرنا در اغلب مناطق موسیقهایی ایران متداول است. این ساز که از گذشتههای دور در [[ایران]] و بسیاری از فرهنگهای دیگر جهان حضور داشته در اندازهها و الگوهای مختلفی دیده میشود. سرنا دارای قطعات مختلفی چون بدنه مخروطی با دهانهی شیپوری، دوشاخهی داخل بدنه، میل، زبانه و لبگیر است. | |||
این ساز دارای 7 سوراخ صوتی در جلو و | این ساز دارای 7 سوراخ صوتی در جلو و یک سوراخ صوتی در پشت است اما سرناهایی با 6 یا حتی 5 سوراخ صوتی در جلو نیز مشاهده شده است. نحوهی دمیدن در سرنا ممتد و در اصطلاح به صورت نفس برگردان است. کاربرد اصلی سرنا در مجالس عروسی و شادمانی در روستاها وایلات و عشایر است اما در برخی از مناطقی چون [[استان لرستان|لرستان]]، [[کرمانشاه]]، [[ایلام]] و بختیاری از این ساز در مجالس عزاداری نیز استفاده میشود. دربرخی از نواحی [[ایران]] نیز از سرنا در مجالس [[تعزیه در ایران|تعزیه]] و شبیهگردانی استفاده میگردد. همچنین درگذشته سرنا از جمله سازهای مورد استفاده در [[نقاره|نقاره]]<nowiki/>خانه<sup>*</sup> نیز بوده است. سازهای همراهی کنندهی سرنا شامل انواع [[دهل]]<sup>*</sup>، انواع [[نقاره|نقاره]]<sup>*</sup> و در برخی موارد تمبک و ندرتاً [[دایره]]<sup>*</sup> است بدنهی سرنا از چوب است و معمولا از چوبهای سخت و مقاوم در ساختن بدنه استفاده میشود<ref>اطلاعات این مدخل از طریق كار میدانی به دست آمده است.</ref><ref>مشروح اطلاعات در بارهی سرنا در جلد چهارم '''''دایرهالمعارف سازهای ایران'''''. محمدرضا درویشی منعكس است. </ref>. | ||
== نیز نگاه کنید به == | == نیز نگاه کنید به == | ||
* [[سازهای هواصدا]] | * [[سازهای هواصدا]] | ||
* [[دهل]] | |||
== ''مآخذ'' == | == ''مآخذ'' == | ||
<references /> | <references /> | ||
== منبع اصلی == | == منبع اصلی == | ||
دانشنامه ایران | [https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | ||
== نویسنده مقاله == | == نویسنده مقاله == | ||
محمدرضا درویشی | محمدرضا درویشی | ||
[[رده:هنر]] | |||
[[رده:موسیقی]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۳۰ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۰۹
سُرنا از خانوادهی سازهای هوا صدا*ی زبانهدار با زبانه منفرد و دولایه است. در متون مربوط به ادبیات و موسیقی قدیم ایران این ساز با نامهای دیگری چون سرنای، سورنا، سورنای نیز به ثبت رسیده است. در بسیاری از نواحی ایران سرنا با عنوان اختصاصی «ساز» نیز شناخته میشود. سرنا در اغلب مناطق موسیقهایی ایران متداول است. این ساز که از گذشتههای دور در ایران و بسیاری از فرهنگهای دیگر جهان حضور داشته در اندازهها و الگوهای مختلفی دیده میشود. سرنا دارای قطعات مختلفی چون بدنه مخروطی با دهانهی شیپوری، دوشاخهی داخل بدنه، میل، زبانه و لبگیر است.
این ساز دارای 7 سوراخ صوتی در جلو و یک سوراخ صوتی در پشت است اما سرناهایی با 6 یا حتی 5 سوراخ صوتی در جلو نیز مشاهده شده است. نحوهی دمیدن در سرنا ممتد و در اصطلاح به صورت نفس برگردان است. کاربرد اصلی سرنا در مجالس عروسی و شادمانی در روستاها وایلات و عشایر است اما در برخی از مناطقی چون لرستان، کرمانشاه، ایلام و بختیاری از این ساز در مجالس عزاداری نیز استفاده میشود. دربرخی از نواحی ایران نیز از سرنا در مجالس تعزیه و شبیهگردانی استفاده میگردد. همچنین درگذشته سرنا از جمله سازهای مورد استفاده در نقارهخانه* نیز بوده است. سازهای همراهی کنندهی سرنا شامل انواع دهل*، انواع نقاره* و در برخی موارد تمبک و ندرتاً دایره* است بدنهی سرنا از چوب است و معمولا از چوبهای سخت و مقاوم در ساختن بدنه استفاده میشود[۱][۲].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
محمدرضا درویشی