پرش به محتوا

موسیقی خوزستان: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
صفحه‌ای تازه حاوی «شهرها و بنادر خوزستان را مي‌توان از نظر فرهنگ و پيشينة تاريخي به چند گروه تقسيم كرد: نخست شهرهاي باستاني خوزستان با فرهنگي كهن و آداب و رسومي غني مانند شوشتر، دزفول و شوش. دوم شهرهاي نسبتاً نوبنياد كه پيشينة تاريخي زيادي ندارند و حاصل گسترش صن...» ایجاد کرد
 
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۲ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
شهرها و بنادر خوزستان را مي‌توان از نظر فرهنگ و پيشينة تاريخي به چند گروه تقسيم كرد: نخست شهرهاي باستاني خوزستان با فرهنگي كهن و آداب و رسومي غني مانند شوشتر، دزفول و شوش. دوم شهرهاي نسبتاً نوبنياد كه پيشينة تاريخي زيادي ندارند و حاصل گسترش صنعت نفت در اين منطقه‌اند، مانند اهواز، آبادان، خرمشهر و ماهشهر. در شهرها و روستاهاي گروه دوم البته از ديرباز طوايفي از اعراب و گروه‌هايي از مهاجرين آفريقايي زندگي مي‌كنند كه موسيقي و آداب و رسوم مخصوص به خود دارند. سوم شهرهايي چون انديمشك و مسجد سليمان كه بيشتر فرهنگ بختياري در آن‌ها جاري است. موسيقي شوشتر و دزفول را مي‌توان در محدودة معيني با رديف دستگاهي موسيقي ايران مقايسه كرد. به مجموعة آوازها، گوشه‌ها و تصنيف‌هايي كه در مقام‌هاي مختلف در شوشتر اجرا مي‌شود «شوشتري دستگاه» مي‌گويند. موسيقي بختياري نيز در حد محدودي در شوشتر و دزفول رايج است.
شهرها و بنادر [[استان خوزستان|خوزستان]] را می‌توان از نظر فرهنگ و پیشینه تاریخی به چند گروه تقسیم کرد: نخست شهرهای باستانی [[استان خوزستان|خوزستان]] با فرهنگی کهن و آداب و رسومی غنی مانند شوشتر، دزفول و شوش. دوم شهرهای نسبتاً نوبنیاد که پیشینه تاریخی زیادی ندارند و حاصل گسترش صنعت نفت در این منطقه‌اند، مانند اهواز، آبادان، خرمشهر و ماهشهر. در شهرها و روستاهای گروه دوم البته از دیرباز طوایفی از اعراب و گروه‌هایی از مهاجرین آفریقایی زندگی می‌کنند که موسیقی و آداب و رسوم مخصوص به خود دارند. سوم شهرهایی چون اندیمشک و مسجد سلیمان که بیشتر فرهنگ بختیاری در آن‌ها جاری است. موسیقی شوشتر و دزفول را می‌توان در محدوده معینی با ردیف دستگاهی موسیقی [[ایران]] مقایسه کرد. به مجموعه آوازها، گوشه‌ها و تصنیف‌هایی که در مقام‌های مختلف در شوشتر اجرا می‌شود «شوشتری دستگاه» می‌گویند. [[موسیقی بختیاری]] نیز در حد محدودی در شوشتر و دزفول رایج است.


در اهواز، آبادان، خرمشهر و اروندكنار از ديرباز طوايفي از اعراب ساكن بوده‌اند كه موسيقي آن‌ها همان موسيقي سنّتي عرب است. در خرمشهر، اروندكنار و آبادان آئين‌هاي زار و مشايخ كه جنبة موسيقي درماني دارند نيز متداول است. كولي‌هاي عرب زبان اين منطقه نيز در اجرا و نقل و انتقال موسيقي سنّتي عرب نقش بسزايي داشته‌اند.
در اهواز، آبادان، خرمشهر و اروندکنار از دیرباز طوایفی از اعراب ساکن بوده‌اند که موسیقی آن‌ها همان موسیقی سنّتی عرب است. در خرمشهر، اروندکنار و آبادان آئین‌های زار و مشایخ که جنبه موسیقی درمانی دارند نیز متداول است. کولی‌های عرب زبان این منطقه نیز در اجرا و نقل و انتقال موسیقی سنّتی عرب نقش بسزایی داشته‌اند.


موسيقيِ هر سه حوزة ياد شده انواع مختلف دارد. موسيقي اصلي شوشتر و دزفول (شوشتري دستگاه) با آواز، تار<sup>*</sup>، و همراهي تمبك<sup>*</sup> اجرا مي‌شود. موسيقي اهواز، آبادان و خرمشهر ـ به جز موسيقي عرب و كولي‌ها ـ اصالت ندارد و آميخته‌اي جديد از فرهنگ‌هاي مختلف است. موسيقي عرب‌ها و كولي‌ها با سازهايي مانند رَباب، كاسوره، تمبك<sup>*</sup>، تمپو و آواز اجرا مي‌شود. در انديمشك و مسجد سليمان موسيقي بختياري با كرنا<sup>*</sup>، سرنا<sup>*</sup>، دهل<sup>*</sup>، ني<sup>*</sup> و آواز به اجرا در مي‌آيد. در هر سه حوزة ياد شده مي‌توان نمونه‌هايي از لالايي، آوازهاي كار و مرثيه‌ها را يافت كه بنا به ضرورت در مجالس مختلف اجرا مي‌شوند.
موسیقیِ هر سه حوزه یاد شده انواع مختلف دارد. موسیقی اصلی شوشتر و دزفول (شوشتری دستگاه) با آواز، [[تار]]<sup>*</sup>، و همراهی تمبک<sup>*</sup> اجرا می‌شود. موسیقی اهواز، آبادان و خرمشهر ـ به جز موسیقی عرب و کولی‌ها ـ اصالت ندارد و آمیخته‌ای جدید از فرهنگ‌های مختلف است. موسیقی عرب‌ها و کولی‌ها با سازهایی مانند [[رُباب|رَباب]]، کاسوره، تمبک<sup>*</sup>، تمپو و آواز اجرا می‌شود. در اندیمشک و مسجد سلیمان [[موسیقی بختیاری]] با [[کَرنا]]<sup>*</sup>، [[سُرنا]]<sup>*</sup>، [[دهل]]<sup>*</sup>، [[نی(نای)|نی]]<sup>*</sup> و آواز به اجرا در می‌آید. در هر سه حوزه یاد شده می‌توان نمونه‌هایی از لالایی، آوازهای کار و مرثیه‌ها را یافت که بنا به ضرورت در مجالس مختلف اجرا می‌شوند<ref>کار میدانی</ref><ref>موسیقی مناطق جنوب ایران (هرمزگان، بوشهر، خوزستان). محمدرضا درویشی، حوزه هنری، مرکز موسیقی.</ref><ref>درویشی، محمدرضا، '''''دایره المعارف سازهای ایران'''''. جلد اول و دوم، تهران: ماهور.</ref>.


== نیز نگاه کنید به ==


* [[سُرنا]]
* [[دهل]]
* [[نی(نای)|نی]]
* [[کَرنا]]
* [[تار]]
* [[موسیقی بختیاری]]


'''مآخذ:'''
== مآخذ ==
 
<references />
اطلاعات اين مدخل از طريق منابع زير تأمين شده است:
== منبع اصلی ==
 
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
-       كار ميداني
 
-      موسيقي مناطق جنوب ايران (هرمزگان، بوشهر، خوزستان). محمدرضا درويشي، حوزة هنري، مركز موسيقي.
 
-      '''''دايرةالمعارف سازهاي ايران'''''. جلد اول و دوم، محمدرضا درويشي، ماهور.
 
 


== نویسنده مقاله ==
محمدرضا درویشی
محمدرضا درویشی
[[رده:هنر]]
[[رده:موسیقی]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۴۱

شهرها و بنادر خوزستان را می‌توان از نظر فرهنگ و پیشینه تاریخی به چند گروه تقسیم کرد: نخست شهرهای باستانی خوزستان با فرهنگی کهن و آداب و رسومی غنی مانند شوشتر، دزفول و شوش. دوم شهرهای نسبتاً نوبنیاد که پیشینه تاریخی زیادی ندارند و حاصل گسترش صنعت نفت در این منطقه‌اند، مانند اهواز، آبادان، خرمشهر و ماهشهر. در شهرها و روستاهای گروه دوم البته از دیرباز طوایفی از اعراب و گروه‌هایی از مهاجرین آفریقایی زندگی می‌کنند که موسیقی و آداب و رسوم مخصوص به خود دارند. سوم شهرهایی چون اندیمشک و مسجد سلیمان که بیشتر فرهنگ بختیاری در آن‌ها جاری است. موسیقی شوشتر و دزفول را می‌توان در محدوده معینی با ردیف دستگاهی موسیقی ایران مقایسه کرد. به مجموعه آوازها، گوشه‌ها و تصنیف‌هایی که در مقام‌های مختلف در شوشتر اجرا می‌شود «شوشتری دستگاه» می‌گویند. موسیقی بختیاری نیز در حد محدودی در شوشتر و دزفول رایج است.

در اهواز، آبادان، خرمشهر و اروندکنار از دیرباز طوایفی از اعراب ساکن بوده‌اند که موسیقی آن‌ها همان موسیقی سنّتی عرب است. در خرمشهر، اروندکنار و آبادان آئین‌های زار و مشایخ که جنبه موسیقی درمانی دارند نیز متداول است. کولی‌های عرب زبان این منطقه نیز در اجرا و نقل و انتقال موسیقی سنّتی عرب نقش بسزایی داشته‌اند.

موسیقیِ هر سه حوزه یاد شده انواع مختلف دارد. موسیقی اصلی شوشتر و دزفول (شوشتری دستگاه) با آواز، تار*، و همراهی تمبک* اجرا می‌شود. موسیقی اهواز، آبادان و خرمشهر ـ به جز موسیقی عرب و کولی‌ها ـ اصالت ندارد و آمیخته‌ای جدید از فرهنگ‌های مختلف است. موسیقی عرب‌ها و کولی‌ها با سازهایی مانند رَباب، کاسوره، تمبک*، تمپو و آواز اجرا می‌شود. در اندیمشک و مسجد سلیمان موسیقی بختیاری با کَرنا*، سُرنا*، دهل*، نی* و آواز به اجرا در می‌آید. در هر سه حوزه یاد شده می‌توان نمونه‌هایی از لالایی، آوازهای کار و مرثیه‌ها را یافت که بنا به ضرورت در مجالس مختلف اجرا می‌شوند[۱][۲][۳].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. کار میدانی
  2. موسیقی مناطق جنوب ایران (هرمزگان، بوشهر، خوزستان). محمدرضا درویشی، حوزه هنری، مرکز موسیقی.
  3. درویشی، محمدرضا، دایره المعارف سازهای ایران. جلد اول و دوم، تهران: ماهور.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

محمدرضا درویشی