موسیقی کردستان: تفاوت میان نسخهها
صفحهای تازه حاوی «كردستان هم به دليل گستردگي و تنوع موسيقايي و هم قدمت انواعي از موسيقي از نواحي مهم موسيقايي ايران است. از منظرتاريخي موسيقي كردستان را ميتوان به دو بخش تقسيم كرد كه شامل دورههاي باستاني و ميانه است. 1. '''دورة باستاني'''''،'' ريشههاي اين بخش م...» ایجاد کرد |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۲ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
[[استان کردستان|کردستان]] هم به دلیل گستردگی و تنوع موسیقایی و هم قدمت انواعی از موسیقی از نواحی مهم موسیقایی [[ایران]] است. از منظرتاریخی موسیقی کردستان را میتوان به دو بخش تقسیم کرد که شامل دورههای باستانی و میانه است. | |||
1. | === 1. دوره باستانی === | ||
ریشههای این بخش متعلق به پیش از [[اسلام]] است. آوازهای هوره، سیاچمانه، نمونههایی از آوازههای بیت و حیران و برخی مقامهای اجرا شده با [[سُرنا]]<sup>*</sup> و [[دوزله]]<sup>*</sup> متعلق به این دورهاند. هوره منشاء شکلگیری بسیاری از آوازهای دورههای گذشته است و مقامهای آن با تغییر شکل مناسب توسط بیتخوانان در اجرای منظومهها و حکایتهای کُردی و نیز توسط خوانندگان چَپلَه و گوشی مورد استفاده قرار میگیرند. | |||
2. | === 2. دوره میانه === | ||
بسیاری از نمونههای موسیقی کُردی متعلق به این دورهاند. به این بخش از موسیقی گاه عنوان گورانی داده میشود. ترانهها و آهنگهای رقص غالباً متعلق به این دورهاند که با آواز، [[سُرنا]]<sup>*</sup> و [[دهل]]<sup>*</sup>، [[دوزله]]<sup>*</sup> و تمبک<sup>*</sup>، [[نی(نای)|نی]]<sup>*</sup>(شمشال)، نرمهنای<sup>*</sup> و گاه کمانچه<sup>*</sup> و [[دایره]]<sup>*</sup> و [[دف]]<sup>*</sup> اجرا میشوند. این بخش، گستردهترین بخش از موسیقی [[استان کردستان|کردستان]] محسوب میشود. | |||
بخش | بخش گستردهای از موسیقی دوره میانه را موسیقیهای رقص تشکیل میدهد. گریان، فتاح و فتاح پاشایی، چپی، سرجار، پشت پا، لبلان و... از مهمترین مقامهای رقص در [[استان کردستان|کردستان]] است. | ||
موسیقی دراویش قادریه که با آواز، [[دف]]<sup>*</sup> و [[تاس]]<sup>*</sup> در خانقاهها اجرا میشود به موسیقی صوفیانه ـ مذهبی این ناحیه متعلق است. دراویش نقشبندیه نیز در خانقاههای خود در حد محدودی از موسیقی بهره میجویند. (لالاییها) ترانهها، مرثیهها و آوازهای کار بخشهای دیگر موسیقی کردستان است<ref>کار میدانی</ref><ref>درویشی، محمدرضا، '''''دایر ه المعارف سازهای ایران'''''. جلد دوم، تهران: ماهور .</ref><ref>اردلان، حمیدرضا، بروشور آلبوم موسیقی كردستان. تهران: انجمن موسیقی ایران.</ref>. | |||
== نیز نگاه کنید به == | |||
* [[سُرنا]] | |||
* [[دایره]] | |||
* [[دف]] | |||
* [[دهل]] | |||
== مآخذ == | |||
<references /> | |||
== منبع اصلی == | |||
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | |||
== نویسنده مقاله == | |||
محمدرضا درویشی | محمدرضا درویشی | ||
[[رده:هنر]] | |||
[[رده:موسیقی]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۵۳
کردستان هم به دلیل گستردگی و تنوع موسیقایی و هم قدمت انواعی از موسیقی از نواحی مهم موسیقایی ایران است. از منظرتاریخی موسیقی کردستان را میتوان به دو بخش تقسیم کرد که شامل دورههای باستانی و میانه است.
1. دوره باستانی
ریشههای این بخش متعلق به پیش از اسلام است. آوازهای هوره، سیاچمانه، نمونههایی از آوازههای بیت و حیران و برخی مقامهای اجرا شده با سُرنا* و دوزله* متعلق به این دورهاند. هوره منشاء شکلگیری بسیاری از آوازهای دورههای گذشته است و مقامهای آن با تغییر شکل مناسب توسط بیتخوانان در اجرای منظومهها و حکایتهای کُردی و نیز توسط خوانندگان چَپلَه و گوشی مورد استفاده قرار میگیرند.
2. دوره میانه
بسیاری از نمونههای موسیقی کُردی متعلق به این دورهاند. به این بخش از موسیقی گاه عنوان گورانی داده میشود. ترانهها و آهنگهای رقص غالباً متعلق به این دورهاند که با آواز، سُرنا* و دهل*، دوزله* و تمبک*، نی*(شمشال)، نرمهنای* و گاه کمانچه* و دایره* و دف* اجرا میشوند. این بخش، گستردهترین بخش از موسیقی کردستان محسوب میشود.
بخش گستردهای از موسیقی دوره میانه را موسیقیهای رقص تشکیل میدهد. گریان، فتاح و فتاح پاشایی، چپی، سرجار، پشت پا، لبلان و... از مهمترین مقامهای رقص در کردستان است.
موسیقی دراویش قادریه که با آواز، دف* و تاس* در خانقاهها اجرا میشود به موسیقی صوفیانه ـ مذهبی این ناحیه متعلق است. دراویش نقشبندیه نیز در خانقاههای خود در حد محدودی از موسیقی بهره میجویند. (لالاییها) ترانهها، مرثیهها و آوازهای کار بخشهای دیگر موسیقی کردستان است[۱][۲][۳].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
محمدرضا درویشی