برهان صدیقین: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ کنونی تا ‏۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۱۵

برهان صِدّیقین، استوارترین برهان بر اثبات ذاتِ حق است و آن برهانی است به روش استدلال از علت به معلول. سبب نامگذاری این برهان به صدیقین، آن است که شیوه استدلال صدیقین یعنی شیوه انبیاء و حکمای الهی همانا شیوه تأمل در هستی به قصد اثبات هستی مطلق است. این شیوه روشی است الهی و قرآنی^[۱]. این برهان را نخستین بار ابن‌سینا، از راه تقسیم موجود به واجب و ممکن و تأکید بر این معنا که وجود ممکن به سبب بطلان دور و تسلسل، نیازمند به وجود واجب است، طرح کرد^[۲] و سپس ملاصدرا ان را بر پایه «اصالت وجود» و «وحدت حقیقت وجود» چنین اقامه نمود که: چون وجود، حقیقتی است اصیل و واحد و دارای مراتب و شئون، لاجرم ثانی ندارد و ذاتاً بی‌نیاز از غیر است^[۳] و همین وجود یگانه اصیلِ بی‌نیاز از غیر است که از ان به «حق» و «خدا» تعبیر می‌شود.

نیز نگاه کنید به

مآخذ

↑ فُصِّلت، 41/53.
↑ طوسی، خواجه‌نصیر. شرح اشارات. 3/66- 67.
↑ ملاصدرا، اسفار اربعه. 6/12- 16.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

اصغر دادبه

[1] فُصِّلت، 41/53.

[2] طوسی، خواجه‌نصیر. شرح اشارات. 3/66- 67.

[3] ملاصدرا، اسفار اربعه. 6/12- 16.

[۱]

[۲]

[۳]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-'''[[برهان صدیقین|برهان صِدّیقین]]،''' استوارترین [[برهان]] بر اثبات ذاتِ حق است و ان برهانی است به روش استدلال از علت به معلول. سبب نامگذاری این برهان به صدیقین، ان است که شیوه استدلال صدیقین یعنی شیوه انبیاء و حکمای الهی همانا شیوه تأمل در هستی به قصد اثبات هستی مطلق است. این شیوه روشی است الهی و قرآنی<ref>فُصِّلت، 41/53.</ref>. این برهان را نخستین بار ابن‌سینا، از راه تقسیم موجود به [[واجب]] و ممکن و تأکید بر این معنا که وجود ممکن به سبب بطلان دور و تسلسل، نیازمند به وجود [[واجب]] است، طرح کرد<ref>طوسی، خواجه‌نصیر. '''''شرح اشارات'''''. 3/66- 67.</ref> و سپس ملاصدرا ان را بر پایه «اصالت وجود» و «وحدت حقیقت وجود» چنین اقامه نمود که: چون وجود، حقیقتی است اصیل و واحد و دارای مراتب و شئون، لاجرم ثانی ندارد و ذاتاً بی‌نیاز از غیر است<ref>ملاصدرا، '''''اسفار اربعه'''''. 6/12- 16.</ref> و همین وجود یگانه اصیلِ بی‌نیاز از غیر است که از ان به «حق» و «خدا» تعبیر می‌شود.
+'''[[برهان صدیقین|برهان صِدّیقین]]،''' استوارترین [[برهان]] بر اثبات ذاتِ حق است و آن برهانی است به روش استدلال از علت به معلول. سبب نامگذاری این برهان به صدیقین، آن است که شیوه استدلال صدیقین یعنی شیوه انبیاء و حکمای الهی همانا شیوه تأمل در هستی به قصد اثبات هستی مطلق است. این شیوه روشی است الهی و قرآنی<ref>فُصِّلت، 41/53.</ref>. این برهان را نخستین بار ابن‌سینا، از راه تقسیم موجود به [[واجب]] و ممکن و تأکید بر این معنا که وجود ممکن به سبب بطلان دور و [[تسلسل]]، نیازمند به وجود [[واجب]] است، طرح کرد<ref>طوسی، خواجه‌نصیر. '''''شرح اشارات'''''. 3/66- 67.</ref> و سپس ملاصدرا ان را بر پایه «[[اصالت وجود]]» و «وحدت حقیقت وجود» چنین اقامه نمود که: چون وجود، حقیقتی است اصیل و واحد و دارای مراتب و شئون، لاجرم ثانی ندارد و ذاتاً بی‌نیاز از غیر است<ref>ملاصدرا، '''''اسفار اربعه'''''. 6/12- 16.</ref> و همین وجود یگانه اصیلِ بی‌نیاز از غیر است که از ان به «[[حق]]» و «خدا» تعبیر می‌شود.
 == نیز نگاه کنید به ==
 * [[برهان]]
-* [[واجب]]<br />
+* [[واجب]]
+* [[اصالت وجود]]<br />
 == مآخذ ==
@@ خط ۱۴: / خط ۱۵: @@
 == نویسنده مقاله ==
 اصغر دادبه
+[[رده:عرفان، فلسفه و کلام]]