پرش به محتوا

اتابکان: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۳ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
اتابکان، برگرفته از واژه اتابک به معنی «پدر امیر» که سرپرستی شاهزادگان سلجوقی را بر عهده داشتند و سلسله‌هایی با این عنوان تشکیل دادند.
[[اتابکان]]، برگرفته از واژه اتابک به معنی «پدر امیر» که سرپرستی شاهزادگان [[سلجوقیان|سلجوقی]] را بر عهده داشتند و سلسله‌هایی با این عنوان تشکیل دادند.


در زمان سلجوقیان، شاهزادگان ناحیه‌ای را به عنوان تیول یا اقطاع به دست می‌آوردند<ref>مشکور، محمدجواد. '''''تاریخ ایران زمین'''''. تهران: 1372، اشراقی، ص200.</ref> که برخی غلامان ترک به عنوان سرپرست آنان را در آن ناحیه راهنمایی و مشاوره می‌کردند که اتابک می‌شدند. با ضعف و سقوط سلجوقیان اتابکان حکومت‌هایی در بخش‌هایی از ایران تشکیل دادند. از آن میان: اتابکان آذربایجان (حک622-531) (دایرهالمعارف مصاحب) که توسط ایلدگز تأسیس شد<ref>بویل، جی. '''''تاریخ ایران پژوهش دانشگاه کمریج'''''. ترجمه حسن انوشه، تهران: 1366، امیرکبیر، ص232.</ref>. اتابکان فارس (543-686) (مصاحب) توسط سنقر بن مودود. اتابکان بوری (497-549ق) در دمشق و جنوب شام که مؤسس آن ابن دقاق بود<ref>باسورث، کلیفورد ادموند. '''''سلسله‌های اسلامی جدید'''''. ترجمه فریدون بدره‌ای، تهران: 1381، کتاب باز، ص366.</ref>. اتابکان زنگی (521-624) (دایره المعارف مصاحب) در سرزمین‌های جزیره و شام. اتابکان هزار اسپی در لرستان (543-827ق) که در شاخه‌های لر بزرگ و لر کوچک حکومت داشتند[1].
در زمان [[سلجوقیان]]، شاهزادگان ناحیه‌ای را به عنوان تیول یا اقطاع به دست می‌آوردند<ref>مشکور، محمدجواد. '''''تاریخ ایران زمین'''''. تهران: 1372، اشراقی، ص200.</ref> که برخی غلامان ترک به عنوان سرپرست آنان را در آن ناحیه راهنمایی و مشاوره می‌کردند که اتابک می‌شدند. با ضعف و سقوط [[سلجوقیان]] [[اتابکان]] حکومت‌هایی در بخش‌هایی از [[ایران]] تشکیل دادند. از آن میان: [[اتابکان]] آذربایجان (حک622-531) (دایره المعارف مصاحب) که توسط ایلدگز تأسیس شد<ref>بویل، جی. '''''تاریخ ایران پژوهش دانشگاه کمریج'''''. ترجمه حسن انوشه، تهران: 1366، امیرکبیر، ص232.</ref>. [[اتابکان]] [[استان فارس|فارس]] (543-686) (مصاحب) توسط سنقر بن مودود. [[اتابکان]] بوری (497-549ق) در دمشق و جنوب شام که مؤسس آن ابن دقاق بود<ref>باسورث، کلیفورد ادموند. '''''سلسله‌های اسلامی جدید'''''. ترجمه فریدون بدره‌ای، تهران: 1381، کتاب باز، ص366.</ref>. [[اتابکان]] زنگی (521-624) (دایره المعارف مصاحب) در سرزمین‌های جزیره و شام. [[اتابکان]] هزار اسپی در [[استان لرستان|لرستان]] (543-827ق) که در شاخه‌های لر بزرگ و لر کوچک حکومت داشتند<ref>زریاب، عباس. «اتابک» و خطیبی، ابوالفضل «اتابکان آذربایجان» و همو «اتابکان لرستان» و آل‌داود، سیدعلی «اتابکان فارس» و همو «اتابکان یزد» '''''در دایره المعارف بزرگ اسلامی'''''. تهران: 1373، بنیاد دایره المعارف بزرگ اسلامی، ج6، ص512-481.</ref>.


== نیز نگاه کنید به ==
== نیز نگاه کنید به ==


== پاورقی ==
* [[سلجوقیان]]
[1]. برای آگاهی بیشتر: زریاب، عباس. «اتابک» و خطیبی، ابوالفضل «اتابکان آذربایجان» و همو «اتابکان لرستان» و آل‌داود، سیدعلی «اتابکان فارس» و همو «اتابکان یزد» '''''در دایره المعارف بزرگ اسلامی'''''. تهران: 1373، بنیاد دایره المعارف بزرگ اسلامی، ج6، ص512-481.
* [[استان فارس]]


== مآخذ ==
== مآخذ ==
 
<references />
 


== منبع اصلی ==
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،


== نویسنده مقاله ==
کورش صالحی
کورش صالحی
[[رده:تاریخ]]
[[رده:تاریخ و باستان شناسی]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۳ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۵۳

اتابکان، برگرفته از واژه اتابک به معنی «پدر امیر» که سرپرستی شاهزادگان سلجوقی را بر عهده داشتند و سلسله‌هایی با این عنوان تشکیل دادند.

در زمان سلجوقیان، شاهزادگان ناحیه‌ای را به عنوان تیول یا اقطاع به دست می‌آوردند[۱] که برخی غلامان ترک به عنوان سرپرست آنان را در آن ناحیه راهنمایی و مشاوره می‌کردند که اتابک می‌شدند. با ضعف و سقوط سلجوقیان اتابکان حکومت‌هایی در بخش‌هایی از ایران تشکیل دادند. از آن میان: اتابکان آذربایجان (حک622-531) (دایره المعارف مصاحب) که توسط ایلدگز تأسیس شد[۲]. اتابکان فارس (543-686) (مصاحب) توسط سنقر بن مودود. اتابکان بوری (497-549ق) در دمشق و جنوب شام که مؤسس آن ابن دقاق بود[۳]. اتابکان زنگی (521-624) (دایره المعارف مصاحب) در سرزمین‌های جزیره و شام. اتابکان هزار اسپی در لرستان (543-827ق) که در شاخه‌های لر بزرگ و لر کوچک حکومت داشتند[۴].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. مشکور، محمدجواد. تاریخ ایران زمین. تهران: 1372، اشراقی، ص200.
  2. بویل، جی. تاریخ ایران پژوهش دانشگاه کمریج. ترجمه حسن انوشه، تهران: 1366، امیرکبیر، ص232.
  3. باسورث، کلیفورد ادموند. سلسله‌های اسلامی جدید. ترجمه فریدون بدره‌ای، تهران: 1381، کتاب باز، ص366.
  4. زریاب، عباس. «اتابک» و خطیبی، ابوالفضل «اتابکان آذربایجان» و همو «اتابکان لرستان» و آل‌داود، سیدعلی «اتابکان فارس» و همو «اتابکان یزد» در دایره المعارف بزرگ اسلامی. تهران: 1373، بنیاد دایره المعارف بزرگ اسلامی، ج6، ص512-481.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

کورش صالحی