تنب: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ کنونی تا ‏۷ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۳:۰۲

تنب، نام دو جزیره بزرگ و کوچک در خلیج فارس در شهرستان ابوموسی، استان هرمزگان.

کلمه تمب و یا تنب واژه‌ای پارسی دری یا تنگستانی (پارسی جنوبی) است که تپه، پشته و تل معنی می‌دهد^[۱]. تنب بزرگ، این جزیره حدود 11 کیلومتر مربع^[۲] یا 5/2 مایل وسعت دارد و تقریباً دایره‌ای شکل و سطح آن شن‌زار و خشک است. در بخش شمال غربی جزیره تپه‌هایی وجود دارد که بلندترین آنها به بلندی 53 متر است^[۳].

بخش جنوبی آن هموار و به همین سبب مناسب‌ترین لنگرگاه جزیره در این بخش و کناره شرقی آن است. کناره شرقی جزیره به جز بعضی از قسمت‌های آن که از سواحل شنی تشکیل شده صخره‌ای و کم ارتفاع است^[۴].این جزیره از نظر پوشش گیاهی تقریباً فقیر است، با این حال درختانی مانند لور، تَمر، کرت، مغیر و گز در آنجا به چشم می‌خورند^[۵].

تنب بزرگ به علت شکل دادن قسمتی از خط دفاعی ایران در تنگه هرمز، دارای اهمیت ژئواستراتژیکی است^[۶]. تنب بزرگ مانند سایر جزایر خلیج فارس در روزگار ساسانیان جزو کوره اردشیر خوره ایالت پارس شناخته می‌شد؛ اما در دوره اسلامی و پس از آن تا سده‌های اخیر تابع ایالت‌های فارس، کرمان، مکران و هرمزگان بوده است^[۷]. تنب بزرگ، 2 آبادی و در سال 1375ش حدود 637 نفر جمعیت داشته است^[۸]. در رونوشت سندی به خط عربی، پدران و بزرگان حکام کنونی رأس‌الخمیر و شارجه به اتفاق عده دیگری از ساکنان جزایر تنب، ابوموسی و سیری، حقانیت ایران را در مالکیت جزایر تایید کرده‌اند^[۹].

تنب کوچک، جزیره غیرمسکونی تنب کوچک، به شکل مثلث است و طول اضلاع متقابل آن از 85/1 کیلومتر بیشتر نیست. یک تپه صخره‌ای تیره رنگ در بخش شمال غربی جزیره وجود دارد که به عنوان بلندترین نقطه تنب کوچک دارای 116 پا یا 32 متر ارتفاع است^[۱۰].بارش باران در این جزیره کم و توزیع آن نامناسب؛ اما در ماه‌های سرد سال باران بیشتر می‌بارد^[۱۱].تنب کوچک در چند مایلی جنوب شرقی تنب بزرگ واقع شده و پشتوانه‌ای برای تنب بزرگ در خط دفاعی ایران به شمار می‌رود و اهمیت آن از این نظر زیاد است^[۶].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

↑ افشارسیستانی، ایرج. جزیره بوموسی و جزایر تنب بزرگ و کوچک. تهران: ناشر (مؤلف)، 1371، ص 111.
↑ مرکز آمار ایران. مساحت شهرستان‌های ایران. تهران: مرکز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور)، 1364، ص 39.
↑ مجتهدزاده، پیروز. «تاریخ و جغرافیای سیاسی جزایر تنب و ابوموسی»، اطلاعات سیاسی و اقتصادی. س 6، ش 11-12، مرداد و شهریور ماه 1371، ص 11 و 12.
↑ سنگلجی، علی‌محمد. راهنمای خلیج فارس. ج 1، تهران: مرکز آموزش افسری نیروی دریایی، بی تا، ص 122.
↑ افشارسیستانی، ایرج. شناخت استان هرمزگان. تهران: هیرمند، 1378، ص 213، 215.
↑ ^۶٫۰ ^۶٫۱ جعفری‌ولدانی، اصغر. نگاهی تاریخی به جزایر ایرانی تنب و ابوموسی. تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی (وزارت امور خارجه)، 1376، ص 60.
↑ افشارسیستانی، ایرج. جزیره بوموسی و جزایر تنب بزرگ و کوچک. تهران: ناشر (مؤلف)، 1371، ص 60-61.
↑ مرکز آمار ایران. سرشماری عمومی نفوس و مسکن شناسنامه بخش‌های کشور. تهران: مرکز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور)، 1375، ص 60.
↑ اقتداری، احمد. ”سرگذشت تاریخی چهار جزیره خلیج فارس“، مجله یغما. س 31، ش 1، فروردین 1357، ص 47.
↑ کامران، حسن. جغرافیای نظامی جزایر (هرمز، جزایر سه‌گانه، سیری، فارور و فارورگان). تهران: انجمن جغرافیایی ایران، 1382، ص 173.
↑ افشارسیستانی، ایرج. شناخت استان هرمزگان. تهران: هیرمند، 1378، ص 213.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

شوکت مقیمی

[1] افشارسیستانی، ایرج. جزیره بوموسی و جزایر تنب بزرگ و کوچک. تهران: ناشر (مؤلف)، 1371، ص 111.

[2] مرکز آمار ایران. مساحت شهرستان‌های ایران. تهران: مرکز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور)، 1364، ص 39.

[3] مجتهدزاده، پیروز. «تاریخ و جغرافیای سیاسی جزایر تنب و ابوموسی»، اطلاعات سیاسی و اقتصادی. س 6، ش 11-12، مرداد و شهریور ماه 1371، ص 11 و 12.

[4] سنگلجی، علی‌محمد. راهنمای خلیج فارس. ج 1، تهران: مرکز آموزش افسری نیروی دریایی، بی تا، ص 122.

[5] افشارسیستانی، ایرج. شناخت استان هرمزگان. تهران: هیرمند، 1378، ص 213، 215.

[:0-6] ۶٫۰ ^۶٫۱ جعفری‌ولدانی، اصغر. نگاهی تاریخی به جزایر ایرانی تنب و ابوموسی. تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی (وزارت امور خارجه)، 1376، ص 60.

[7] افشارسیستانی، ایرج. جزیره بوموسی و جزایر تنب بزرگ و کوچک. تهران: ناشر (مؤلف)، 1371، ص 60-61.

[8] مرکز آمار ایران. سرشماری عمومی نفوس و مسکن شناسنامه بخش‌های کشور. تهران: مرکز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور)، 1375، ص 60.

[9] اقتداری، احمد. ”سرگذشت تاریخی چهار جزیره خلیج فارس“، مجله یغما. س 31، ش 1، فروردین 1357، ص 47.

[10] کامران، حسن. جغرافیای نظامی جزایر (هرمز، جزایر سه‌گانه، سیری، فارور و فارورگان). تهران: انجمن جغرافیایی ایران، 1382، ص 173.

[11] افشارسیستانی، ایرج. شناخت استان هرمزگان. تهران: هیرمند، 1378، ص 213.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

[۱۰]

[۱۱]

@@ خط ۲: / خط ۲: @@
 تنب، نام دو جزیره بزرگ و کوچک در [[خلیج فارس]] در شهرستان [[ابوموسی]]، [[استان هرمزگان]].
-کلمه تمب و یا تنب واژه‌ای پارسی دری یا تنگستانی (پارسی جنوبی) است که تپه، پشته و تل معنی می‌دهد<ref>  افشارسیستانی، ایرج. '''''جزیره بوموسی و جزایر تنب بزرگ و کوچک.''''' تهران: ناشر (مؤلف)، 1371، ص 111.</ref>.
+کلمه تمب و یا تنب واژه‌ای پارسی دری یا تنگستانی (پارسی جنوبی) است که تپه، پشته و تل معنی می‌دهد<ref>  افشارسیستانی، ایرج. '''''جزیره بوموسی و جزایر تنب بزرگ و کوچک.''''' تهران: ناشر (مؤلف)، 1371، ص 111.</ref>. تنب بزرگ، این جزیره حدود 11 کیلومتر مربع<ref>مرکز آمار ایران. '''''مساحت شهرستان‌های ایران.''''' تهران: مرکز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور)، 1364، ص 39.</ref> یا 5/2 مایل وسعت دارد و تقریباً دایره‌ای شکل و سطح آن شن‌زار و خشک است. در بخش شمال غربی جزیره تپه‌هایی وجود دارد که بلندترین آنها به بلندی 53 متر است<ref>  مجتهدزاده، پیروز. «تاریخ و جغرافیای سیاسی جزایر تنب و ابوموسی»، '''''اطلاعات سیاسی و اقتصادی'''''. س 6، ش 11-12، مرداد و شهریور ماه 1371، ص 11 و 12.</ref>.
-تنب بزرگ، این جزیره حدود 11 کیلومتر مربع<ref>مرکز آمار ایران. '''''مساحت شهرستان‌های ایران.''''' تهران: مرکز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور)، 1364، ص 39.</ref> یا 5/2 مایل وسعت دارد و تقریباً دایره‌ای شکل و سطح آن شن‌زار و خشک است. در بخش شمال غربی جزیره تپه‌هایی وجود دارد که بلندترین آنها به بلندی 53 متر است<ref>  مجتهدزاده، پیروز. «تاریخ و جغرافیای سیاسی جزایر تنب و ابوموسی»، '''''اطلاعات سیاسی و اقتصادی'''''. س 6، ش 11-12، مرداد و شهریور ماه 1371، ص 11 و 12.</ref>.بخش جنوبی آن هموار و به همین سبب مناسب‌ترین لنگرگاه جزیره در این بخش و کناره شرقی آن است. کناره شرقی جزیره به جز بعضی از قسمت‌های آن که از سواحل شنی تشکیل شده صخره‌ای و کم ارتفاع است<ref>سنگلجی، علی‌محمد. '''''راهنمای خلیج فارس'''''. ج 1، تهران: مرکز آموزش افسری نیروی دریایی، بی تا، ص 122.</ref>.این جزیره از نظر پوشش گیاهی تقریباً فقیر است، با این حال درختانی مانند لور، تَمر، کرت، مغیر و گز در آنجا به چشم می‌خورند<ref>  افشارسیستانی، ایرج. '''''شناخت استان هرمزگان'''''. تهران: هیرمند، 1378، ص 213، 215.</ref>.تنب بزرگ به علت شکل دادن قسمتی از خط دفاعی [[کشور ایران|ایران]] در [[تنگه هرمز]]، دارای اهمیت ژئواستراتژیکی است<ref>  جعفری‌ولدانی، اصغر. '''''نگاهی تاریخی به جزایر ایرانی تنب و ابوموسی'''''. تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی (وزارت امور خارجه)، 1376، ص 60.</ref>. تنب بزرگ مانند سایر جزایر [[خلیج فارس]] در روزگار ساسانیان جزو کوره اردشیر خوره ایالت پارس شناخته می‌شد؛ اما در دوره اسلامی و پس از آن تا سده‌های اخیر تابع ایالت‌های [[استان فارس|فارس]]، [[کرمان]]، مکران و [[استان هرمزگان|هرمزگان]] بوده است<ref>افشارسیستانی. '''''جزیره بوموسی و... .''''' ص 60-61.</ref>.
+بخش جنوبی آن هموار و به همین سبب مناسب‌ترین لنگرگاه جزیره در این بخش و کناره شرقی آن است. کناره شرقی جزیره به جز بعضی از قسمت‌های آن که از سواحل شنی تشکیل شده صخره‌ای و کم ارتفاع است<ref>سنگلجی، علی‌محمد. '''''راهنمای خلیج فارس'''''. ج 1، تهران: مرکز آموزش افسری نیروی دریایی، بی تا، ص 122.</ref>.این جزیره از نظر پوشش گیاهی تقریباً فقیر است، با این حال درختانی مانند لور، تَمر، کرت، مغیر و گز در آنجا به چشم می‌خورند<ref>  افشارسیستانی، ایرج. '''''شناخت استان هرمزگان'''''. تهران: هیرمند، 1378، ص 213، 215.</ref>.
-تنب بزرگ، 2 آبادی و در سال 1375ش حدود 637 نفر جمعیت داشته است<ref>  مرکز آمار ایران. '''''سرشماری عمومی نفوس و مسکن شناسنامه بخش‌های کشور'''''. تهران: مرکز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور)، 1375، ص 60.</ref>.
+تنب بزرگ به علت شکل دادن قسمتی از خط دفاعی [[کشور ایران|ایران]] در [[تنگه هرمز]]، دارای اهمیت ژئواستراتژیکی است<ref name=":0">  جعفری‌ولدانی، اصغر. '''''نگاهی تاریخی به جزایر ایرانی تنب و ابوموسی'''''. تهران: دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی (وزارت امور خارجه)، 1376، ص 60.</ref>. تنب بزرگ مانند سایر جزایر [[خلیج فارس]] در روزگار ساسانیان جزو کوره اردشیر خوره ایالت پارس شناخته می‌شد؛ اما در دوره اسلامی و پس از آن تا سده‌های اخیر تابع ایالت‌های [[استان فارس|فارس]]، [[کرمان]]، مکران و [[استان هرمزگان|هرمزگان]] بوده است<ref> افشارسیستانی، ایرج. '''''جزیره بوموسی و جزایر تنب بزرگ و کوچک.''''' تهران: ناشر (مؤلف)، 1371، ص 60-61.</ref>. تنب بزرگ، 2 آبادی و در سال 1375ش حدود 637 نفر جمعیت داشته است<ref>  مرکز آمار ایران. '''''سرشماری عمومی نفوس و مسکن شناسنامه بخش‌های کشور'''''. تهران: مرکز آمار ایران (سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی کشور)، 1375، ص 60.</ref>. در رونوشت سندی به خط عربی، پدران و بزرگان حکام کنونی رأس‌الخمیر و شارجه به اتفاق عده دیگری از ساکنان جزایر تنب، [[ابوموسی]] و سیری، حقانیت [[کشور ایران|ایران]] را در مالکیت جزایر تایید کرده‌اند<ref>اقتداری، احمد. ”سرگذشت تاریخی چهار جزیره خلیج فارس“، مجله '''''یغما'''''. س 31، ش 1، فروردین 1357، ص 47.</ref>.
-در رونوشت سندی به خط عربی، پدران و بزرگان حکام کنونی رأس‌الخمیر و شارجه به اتفاق عده دیگری از ساکنان جزایر تنب، [[ابوموسی]] و سیری، حقانیت [[کشور ایران|ایران]] را در مالکیت جزایر تایید کرده‌اند<ref>اقتداری، احمد. ”سرگذشت تاریخی چهار جزیره خلیج فارس“، مجله '''''یغما'''''. س 31، ش 1، فروردین 1357، ص 47.</ref>.
+تنب کوچک، جزیره غیرمسکونی تنب کوچک، به شکل مثلث است و طول اضلاع متقابل آن از 85/1 کیلومتر بیشتر نیست. یک تپه صخره‌ای تیره رنگ در بخش شمال غربی جزیره وجود دارد که به عنوان بلندترین نقطه تنب کوچک دارای 116 پا یا 32 متر ارتفاع است<ref>کامران، حسن. '''''جغرافیای نظامی جزایر (هرمز، جزایر سه‌گانه، سیری، فارور و فارورگان).''''' تهران: انجمن جغرافیایی ایران، 1382، ص 173.</ref>.بارش باران در این جزیره کم و توزیع آن نامناسب؛ اما در ماه‌های سرد سال باران بیشتر می‌بارد<ref> افشارسیستانی، ایرج. '''''شناخت استان هرمزگان'''''. تهران: هیرمند، 1378، ص 213.</ref>.تنب کوچک در چند مایلی جنوب شرقی تنب بزرگ واقع شده و پشتوانه‌ای برای تنب بزرگ در خط دفاعی ایران به شمار می‌رود و اهمیت آن از این نظر زیاد است<ref name=":0" />.
-تنب کوچک، جزیره غیرمسکونی تنب کوچک، به شکل مثلث است و طول اضلاع متقابل آن از 85/1 کیلومتر بیشتر نیست. یک تپه صخره‌ای تیره رنگ در بخش شمال غربی جزیره وجود دارد که به عنوان بلندترین نقطه تنب کوچک دارای 116 پا یا 32 متر ارتفاع است<ref>کامران، حسن. '''''جغرافیای نظامی جزایر (هرمز، جزایر سه‌گانه، سیری، فارور و فارورگان).''''' تهران: انجمن جغرافیایی ایران، 1382، ص 173.</ref>.بارش باران در این جزیره کم و توزیع آن نامناسب؛ اما در ماه‌های سرد سال باران بیشتر می‌بارد<ref>افشارسیستانی. '''''شناخت استان هرمزگان.''''' ص 213.</ref>.تنب کوچک در چند مایلی جنوب شرقی تنب بزرگ واقع شده و پشتوانه‌ای برای تنب بزرگ در خط دفاعی ایران به شمار می‌رود و اهمیت آن از این نظر زیاد است<ref>جعفری ولدانی. همانجا.</ref>.
 == نیز نگاه کنید به ==
@@ خط ۲۵: / خط ۲۳: @@
 == نویسنده مقاله ==
 شوکت مقیمی
+[[رده:جغرافیا]]