میر نوروزی: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ کنونی تا ‏۸ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۵۹

میر نوروزی، یا پادشاه نوروزی، نام بازیگری از دسته پیک های نوروز که در روزهای پایان سال از میان عامه مردم شهر یا روستا برای چند روز به حکومت برگزیده می‌شد^[۱]. حکومت او معمولاً در روزهای پنجه دزدیده (= خمسه مسترقه، 5 روز پایان سال) بود و در این دوره کارهای بیرون از روال و نظم معمول می‌کرد^[۲].

میر نوروزی چند تن کارگزار برای خود انتخاب می‌کرد تا فرمان‌های او را اجرا کنند. پس از پایان دوره کوتاه حکومت نمایشی، مردم میر نوروزی را برای صدور فرمان‌هایش بازخواست نمی‌کردند^[۱].

رسم میر نوروزی را نخستین بار محمد قزوینی در زمره آئین‌های نوروزی در 1323ش به جامعه مطبوعات معرفی کرد و آگاهی‌های تاریخی از رواج این رسم در سده‌های 7، 8 و 9 ه ق، و ادامه ان در اغاز سده 14ش داد^[۳]. این رسم تا چندی پیش در برخی مناطق ایران و میان اقوام کرد کردستان و لر بختیاری و مردم اسفراین برپا می‌گردید^[۴]. مثلاً در شهر مهاباد این آئین به نام «امیر بهاری» یا «میر میرین» و به مدت 3 تا 15 روز برگزار می‌شد. امیر بهاری کارگزارانی به نام وزیر، میرزا، خنجردار، جلاد، دلقک و فراش داشت که با او همکاری می‌کردند، او پس از دوره حکومتش با پول‌هایی که از مردم ثروتمند گرفته بود اسباب عروسی جوانان نادار را فراهم می‌کرد^[۵].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

↑ ^۱٫۰ ^۱٫۱ بلوكباشی، علی. نوروز: جشن نوزایی افرینش. تهران: 1380، دفتر پژوهش‌های فرهنگی، ص 41.
↑ بهار، مهرداد. از اسطوره تا تاریخ. به كوشش ابوالقاسم اسماعیل‌پور، تهران: 1376، نشر چشمه، ص 359-360
↑ قزوینی، محمد. «میر نوروزی»، یادگار. س اول، ش 3، ابان 1323، ص 13-16.
↑ بلوكباشی، علی. یادگار.. ص 44.
↑ ایوبیان، عبیدالله. «میر نوروزی: میر میرین»، مجله دانشكده ادبیات تبریز. س 14، ش 1، بهار 1341، ص 99-112.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

علی بلوکباشی

[:0-1] ۱٫۰ ^۱٫۱ بلوكباشی، علی. نوروز: جشن نوزایی افرینش. تهران: 1380، دفتر پژوهش‌های فرهنگی، ص 41.

[2] بهار، مهرداد. از اسطوره تا تاریخ. به كوشش ابوالقاسم اسماعیل‌پور، تهران: 1376، نشر چشمه، ص 359-360

[3] قزوینی، محمد. «میر نوروزی»، یادگار. س اول، ش 3، ابان 1323، ص 13-16.

[4] بلوكباشی، علی. یادگار.. ص 44.

[5] ایوبیان، عبیدالله. «میر نوروزی: میر میرین»، مجله دانشكده ادبیات تبریز. س 14، ش 1، بهار 1341، ص 99-112.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-'''مير نوروزي'''، يا پادشاه نوروزي، نام بازيگري از دستة پيك‌هاي نوروز كه در روزهاي پايان سال از ميان عامة مردم شهر يا روستا براي چند روز به حكومت برگزيده مي‌شد.<sup>1</sup> حكومت او معمولاً در روزهاي پنجة دزديده (= خمسة مسترقه، 5 روز پايان سال) بود و در اين دوره كارهاي بيرون از روال و نظم معمول مي‌كرد.<sup>2</sup>
+'''[[میر نوروزی]]'''، یا پادشاه نوروزی، نام بازیگری از دسته پیک های نوروز که در روزهای پایان سال از میان عامه مردم شهر یا روستا برای چند روز به حکومت برگزیده می‌شد<ref name=":0">بلوكباشی، علی. '''''نوروز: جشن نوزایی افرینش'''''. تهران: 1380، دفتر پژوهش‌های فرهنگی، ص 41.</ref>. حکومت او معمولاً در روزهای پنجه دزدیده (= خمسه مسترقه، 5 روز پایان سال) بود و در این دوره کارهای بیرون از روال و نظم معمول می‌کرد<ref>بهار، مهرداد. '''''از اسطوره تا تاریخ.''''' به كوشش ابوالقاسم اسماعیل‌پور، تهران: 1376، نشر چشمه، ص 359-360 </ref>.
-مير نوروزي چند تن كارگزار براي خود انتخاب مي‌كرد تا فرمان‌هاي او را اجرا كنند. پس از پايان دورة كوتاه حكومت نمايشي، مردم مير نوروزي را براي صدور فرمان‌هايش بازخواست نمي‌كردند.<sup>3</sup>
+میر نوروزی چند تن کارگزار برای خود انتخاب می‌کرد تا فرمان‌های او را اجرا کنند. پس از پایان دوره کوتاه حکومت نمایشی، مردم میر نوروزی را برای صدور فرمان‌هایش بازخواست نمی‌کردند<ref name=":0" />.
-رسم مير نوروزي را نخستين بار محمد قزويني در زمرة آئين‌هاي نوروزي در 1323ش به جامعة مطبوعات معرفي كرد و آگاهي‌هاي تاريخي از رواج اين رسم در سده‌هاي 7، 8 و 9 ه ق، و ادامة آن در آغاز سدة 14ش داد.<sup>4</sup> اين رسم تا چندي پيش در برخي مناطق ايران و ميان اقوام كرد كردستان و لر بختياري و مردم اسفراين برپا مي‌گرديد.<sup>5</sup> مثلاً در شهر مهاباد اين آئين به نام «امير بهاري» يا «مير ميرين» و به مدت 3 تا 15 روز برگزار مي‌شد. امير بهاري كارگزاراني به نام وزير، ميرزا، خنجردار، جلاد، دلقك و فراش داشت كه با او همكاري مي‌كردند، او پس از دورة حكومتش با پول‌هايي كه از مردم ثروتمند گرفته بود اسباب عروسي جوانان نادار را فراهم مي‌كرد.<sup>6</sup>
+رسم میر نوروزی را نخستین بار محمد قزوینی در زمره آئین‌های نوروزی در 1323ش به جامعه مطبوعات معرفی کرد و آگاهی‌های تاریخی از رواج این رسم در سده‌های 7، 8 و 9 ه ق، و ادامه ان در اغاز سده 14ش داد<ref>قزوینی، محمد. «میر نوروزی»، '''''یادگار'''''. س اول، ش 3، ابان 1323، ص 13-16.</ref>. این رسم تا چندی پیش در برخی مناطق [[کشور ایران|ایران]] و میان اقوام کرد [[استان کردستان|کردستان]] و لر [[بختیاری]] و مردم اسفراین برپا می‌گردید<ref>بلوكباشی، علی.  '''''یادگار'''''.'''''.''''' ص 44. </ref>. مثلاً در شهر مهاباد این آئین به نام «امیر بهاری» یا «میر میرین» و به مدت 3 تا 15 روز برگزار می‌شد. امیر بهاری کارگزارانی به نام وزیر، میرزا، خنجردار، جلاد، دلقک و فراش داشت که با او همکاری می‌کردند، او پس از دوره حکومتش با پول‌هایی که از مردم ثروتمند گرفته بود اسباب عروسی جوانان نادار را فراهم می‌کرد<ref>ایوبیان، عبیدالله. «میر نوروزی: میر میرین»، '''''مجله دانشكده ادبیات تبریز'''''. س 14، ش 1، بهار 1341، ص 99-112.</ref>.
-'''مآخذ:'''
+== نیز نگاه کنید به ==
--     بلوكباشي، علي. '''''نوروز: جشن نوزايي آفرينش'''''. تهران: 1380، دفتر پژوهش‌هاي فرهنگي، ص 41.
+* [[سبزه نوروزی]]
+* [[سیزده بدر]]
+* [[استان کردستان]]
+* [[بختیاری]]
--     بهار، مهرداد. '''''از اسطوره تا تاريخ.''''' به كوشش ابوالقاسم اسماعيل‌پور، تهران: 1376، نشر چشمه، ص 359-360.
+== مآخذ ==
+<references />
--     بلوكباشي، علي. همانجا.
+== منبع اصلی ==
+[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
--     قزويني، محمد. «مير نوروزي»، '''''يادگار'''''. س اول، ش 3، آبان 1323، ص 13-16.
--     بلوكباشي، علي. '''''همان.''''' ص 44.
--     ايوبيان، عبيدالله. «مير نوروزي: مير ميرين»، '''''مجلة دانشكدة ادبيات تبريز'''''. س 14، ش 1، بهار 1341، ص 99-112.
+== نویسنده مقاله ==
 علی بلوکباشی
+[[رده:جامعه و نظام اجتماعی]]
+[[رده:مردم شناسی]]