سبزه نوروزی
سبزه نوروزی، دانههای گندم و عدس و یا غلّه و حبوب دیگری که به نشانه برکت و فراوانی در سال نو در ظرفهایی میکارند و سبز میکنند و در خوان نوروزی میگذارند. برخی با رویاندن تخم تَرتیزک یا کنجد روی کوزههای سفالی[۱]، و برخی دیگر، مانند مردم خور با کاشتن غلّه در هفت طاقچه خانه سبزه نوروزی را فراهم میکنند[۲].
رسم سبزه رویاندن در نوروز را به روز بازگشت جمشید، پس از سرکوب اهریمنان به زمین خشک شده از گیاه و درخت، پیوند میدهند و میگویند:
در این روز هر کس مشتی جو در تشتی کاشت. از آن پس این سنت پایدار بماند و هر ساله مردم در آستانه نوروز 7 نوع غلّه در 7 استوانه در خانههایشان بکارند و با چگونگی رویش هر یک از گیاهان خوبی و بدی زراعت آن گیاه را در سال نو گمان زنند[۳][۴].
در دوره ساسانی از 25 روز پیش از نوروز بر 12 ستون خشت خام در دربار 12 نوع غلّه و حبوب سبز میکردند. سبزهها را در روز ششم فروردین میکندند و در دربار میپراکندند و تا روز مهر، 16 فروردین جمع نمیکردند. رویش هر یک از گیاهان بیشتر بود، کشت و فرآورده آن را در سال بهتر و فزونتر میدانستند[۵].
امروزه سبزهها را تا سیزده نوروز نگه میدارند و در آن روز به آب روان میدهند. رسم سبزه رویاندن و در آب انداختن را با رسم کاشتن گیاه و گل در جشن بهاری آدونیس [Adonis] آئین رویش بابلی ـ سریانی) و انداختن گیاهان پس از 8 روز با پیکره آدونیس در دریاچه یا چشمه همسان دانستهاند[۶].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ بلوکباشی، علی. نوروز: جشن نوزایی آفرینش. تهران: 1380، دفتر پژوهشهای فرهنگی، ص 51.
- ↑ هنری، مرتضی. آئینهای نوروزی. تهران: 1353، مرکز مردمشناسی ایران، ص 52.
- ↑ بیرونی، ابوریحان. آثارالباقیه عن القرون الخالیه. به کوشش زاخائو، آلمان: لایپزیگ، 1923م، ص 217.
- ↑ بیرونی، ابوریحان. آثارالباقیه. ترجمه اکبر داناسرشت، تهران: 1363، امیرکبیر، ص 330.
- ↑ معین، محمد. «جشن نوروز»، جهان نو. س اول، ش 1، خرداد 1325، ص 212.
- ↑ بلوکباشی، علی. نوروز: جشن نوزایی آفرینش. تهران: 1380، دفتر پژوهشهای فرهنگی، ص. 98.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
علی بلوکباشی