پرش به محتوا

ابوالفتح گیلانی: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
صفحه‌ای تازه حاوی «'''ابوالفتح گيلاني''' (954-997ق)، مسيح‌الدين فرزند عبدالرزاق گيلاني، پزشك و اديب ايراني  دربار جلال'''‌'''الدين اكبر، پادشاه گوركاني هند. در لاهيجان زاده شد. پدرش دانشمند و دولتمردي بنام بود كه با فتح گيلان به دست شاه طهماسب صفوي، به زندان افتاد و چن...» ایجاد کرد
 
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۳ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
'''ابوالفتح گيلاني''' (954-997ق)، مسيح‌الدين فرزند عبدالرزاق گيلاني، پزشك و اديب ايراني  دربار جلال'''‌'''الدين اكبر، پادشاه گوركاني هند. در لاهيجان زاده شد. پدرش دانشمند و دولتمردي بنام بود كه با فتح گيلان به دست شاه طهماسب صفوي، به زندان افتاد و چندي بعد درگذشت.<sup>(1تا3)</sup> ابوالفتح همراه دو برادر كهتر پس از چندي به هند رفت و از همان آغاز تا هنگام مرگ مشاغل ديواني و سپاهي بسياري را بر عهده رفت.<sup>(1)</sup> وي كه خود سخنوري چيره دست بود با حمايت بي‌دريغ از شاعران و اديبان بنامي چون عرفي شيرازي،<sup>(4)</sup> شاعران بسياري را براي مهاجرت به هند ترغيب كرد و در پيداش سبك هندي<sup>*</sup> تأثيري قابل توجه داشت.<sup>(1)</sup> نامه‌هاي وي كه با عنوان رقعات به چاپ رسيده<sup>(2)</sup> نمونه‌اي از نثر روان فارسي است.<sup>(1)</sup> همچنين گفته‌اند كه ابوالفتح براي كاهش مضرات دود توتون، كه تازه به هند رسيده بود، قليان را اختراع كرد تا توتون از آب (به صورت فيلتر) بگذرد. ظاهراً رساله‌اي مهم نيز در اين باره نوشت.<sup>(5 و 6)</sup>
[[پرونده:گلانی.jpg|بندانگشتی|ابوالفتح گیلانی برگرفته از سایت گیل خبر قابل بازیابی از https://gilkhabar.ir/news/i/462412]]
ابوالفتح گیلانی (954-997ق)، مسیح‌الدین فرزند عبدالرزاق گیلانی، پزشک و ادیب ایرانی دربار جلال‌الدین اکبر، پادشاه گورکانی هند. در [[لاهیجان]] زاده شد. پدرش دانشمند و دولتمردی بنام بود که با فتح [[استان گیلان|گیلان]] به دست شاه طهماسب صفوی، به زندان افتاد و چندی بعد درگذشت<ref name=":0">کرامتی، یونس. '''''«ابوالفتح گیلانی»، دایرة المعارف بزرگ اسلامی'''''. ج 6، صص 106-109.


'''مآخذ:'''
</ref><ref name=":1">گیلانی، ابوالفتح. '''''رقعات'''''. به کوشش محمد بشیر حسین، لاهور: 1968م، بویژه صفحات 101، 129، 138.</ref><ref>علامی، ابوالفضل. '''''اکبرنامه'''''. کلکته: 1886م، به‌ویژه ج3، ص 144.</ref>. ابوالفتح همراه دو برادر کهتر پس از چندی به هند رفت و از همان آغاز تا هنگام مرگ مشاغل دیوانی و سپاهی بسیاری را بر عهده رفت<ref name=":0" />. وی که خود سخنوری چیره دست بود با حمایت بی‌دریغ از شاعران و ادیبان بنامی چون عرفی شیرازی<ref>عرفی شیرازی. '''''کلیات اشعار'''''. به کوشش جواهری، تهران: کتابخانة سنایی، ص 14-18، 29-30، 82-86.</ref>، شاعران بسیاری را برای مهاجرت به هند ترغیب کرد و در پیداش سبک هندی<sup>*</sup> تأثیری قابل توجه داشت<ref name=":0" />. نامه‌های وی که با عنوان رقعات به چاپ رسیده<ref name=":1" /> نمونه‌ای از نثر روان فارسی است<ref name=":0" />. همچنین گفته‌اند که ابوالفتح برای کاهش مضرات دود توتون، که تازه به هند رسیده بود، قلیان را اختراع کرد تا توتون از آب (به صورت فیلتر) بگذرد. ظاهراً رساله‌ای مهم نیز در این باره نوشت<ref>Elgood, C. L., '''''Safavid Medical Practice''''', London, 1970.</ref><ref>Nasr, H., '''''Islamic Science''''', London, 1976.</ref>.


# كرامتي، يونس. «ابوالفتح گيلاني»، ''دايرة المعارف بزرگ اسلامي''. ج 6، صص 106-109.
== نیز نگاه کنید به ==
# گيلاني، ابوالفتح. '''''رقعات'''''. به كوشش محمد بشير حسين، لاهور: 1968م، بويژه صفحات 101، 129، 138.
# علامي، ابوالفضل. '''''اكبرنامه'''''. كلكته: 1886م، بويژه ج3، ص 144.
# عرفي شيرازي. ''كليات اشعار''. به كوشش جواهري، تهران: كتابخانة سنايي، ص 14-18، 29-30، 82-86.
# Elgood, C. L., ''Safavid Medical Practice'', London, 1970.
# Nasr, H., Islamic Science, London, 1976.


                                                                                                                                                                          یونس کرامتی
* [[استان گیلان|گیلان]]
* [[لاهیجان]]
* [[صفویان]]
 
== '''مآخذ''' ==
<references />
 
== منبع اصلی ==
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
 
== نویسنده مقاله ==
یونس كرامتی
[[رده:علوم و فنون]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۰:۰۸

ابوالفتح گیلانی برگرفته از سایت گیل خبر قابل بازیابی از https://gilkhabar.ir/news/i/462412

ابوالفتح گیلانی (954-997ق)، مسیح‌الدین فرزند عبدالرزاق گیلانی، پزشک و ادیب ایرانی دربار جلال‌الدین اکبر، پادشاه گورکانی هند. در لاهیجان زاده شد. پدرش دانشمند و دولتمردی بنام بود که با فتح گیلان به دست شاه طهماسب صفوی، به زندان افتاد و چندی بعد درگذشت[۱][۲][۳]. ابوالفتح همراه دو برادر کهتر پس از چندی به هند رفت و از همان آغاز تا هنگام مرگ مشاغل دیوانی و سپاهی بسیاری را بر عهده رفت[۱]. وی که خود سخنوری چیره دست بود با حمایت بی‌دریغ از شاعران و ادیبان بنامی چون عرفی شیرازی[۴]، شاعران بسیاری را برای مهاجرت به هند ترغیب کرد و در پیداش سبک هندی* تأثیری قابل توجه داشت[۱]. نامه‌های وی که با عنوان رقعات به چاپ رسیده[۲] نمونه‌ای از نثر روان فارسی است[۱]. همچنین گفته‌اند که ابوالفتح برای کاهش مضرات دود توتون، که تازه به هند رسیده بود، قلیان را اختراع کرد تا توتون از آب (به صورت فیلتر) بگذرد. ظاهراً رساله‌ای مهم نیز در این باره نوشت[۵][۶].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ کرامتی، یونس. «ابوالفتح گیلانی»، دایرة المعارف بزرگ اسلامی. ج 6، صص 106-109.
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ گیلانی، ابوالفتح. رقعات. به کوشش محمد بشیر حسین، لاهور: 1968م، بویژه صفحات 101، 129، 138.
  3. علامی، ابوالفضل. اکبرنامه. کلکته: 1886م، به‌ویژه ج3، ص 144.
  4. عرفی شیرازی. کلیات اشعار. به کوشش جواهری، تهران: کتابخانة سنایی، ص 14-18، 29-30، 82-86.
  5. Elgood, C. L., Safavid Medical Practice, London, 1970.
  6. Nasr, H., Islamic Science, London, 1976.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

یونس كرامتی