یحیی بن ابی منصور: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۳۲

یحیی بن ابی منصور، بزیست پسر فیروزان(درگذشت پس از 215ق/830م) از ستاره شناسان بنام ایرانی و زاده طبرستان بود كه پس از اسلام آوردن، این نام عربی را كه كم و بیش ترجمه نام اصلی وی بود برگزید^[۱]. پدرش فیروزان از منجمان دربار منصور عباسی بود^[۲]^[۳]. بزیست نخست فضل بن سهل، وزیر ایرانی مأمون را خدمت می‌كرد. اما پس از كشته شدن وی به سرپرستی ستاره شناسان دربار مأمون رسید^[۴]. در 213ق / ؟م به فرمان مأمون در مقام رهبری چند ستاره شناس برجسته ایرانی، مأمور شد تا در رصدخانه شماسیه بغداد به رصد خورشید و دیگر ستارگان بپردازد و نتایج این كار را با نتایج بطلمیوس بسنجد. گروه دیگری نیز همزمان در دمشق مشغول همین كار بودند. زیج‌هایی كه بدین ترتیب فراهم آمد، عناوینی چون ممتحن، مأمونی و دمشقی یافت. از این میان پنج جدول نام یحیی بن ابی منصور را بر خود دارد^[۵]^[۶]^[۷].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

↑ ابن اسفندیار، محمد. تاریخ طبرستان. به كوشش عباس اقبال، تهران: 1320، ص 137.
↑ ابن خلكان، احمد بن محمد. وفیات الاعیان. به كوشش احسان عباس، بیروت: 1971م، ج 6، ص 79.
↑ خطیب بغدادی، احمد بن علی. تاریخ بغداد. قاهره: 1349ق، ج 4، ص 318.
↑ قاضی صاعد اندلسی. طبقات الامم. به كوشش لوییس شیخو، بیروت: 1912م، ص 50-51.
↑ كندی، ادوارت استوارت، مقدمه بر چاپ تصویری الزیج الممتحن المأمونی یحیی بن ابی منصور، فرانكفورت: 1986م.
↑ بیرونی، ابوریحان. تحدید نهایات الاماكن لتصحیح مسافات المساكن. به كوشش محمد تاویت طنجی، آنكارا: 1962م، ص 163-163.
↑ Suter, H., Die Mathematiker und Astronomen der Araber und ihre Werke, Leipzig, 1900, p 8;

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

یونس كرامتی

[1] ابن اسفندیار، محمد. تاریخ طبرستان. به كوشش عباس اقبال، تهران: 1320، ص 137.

[2] ابن خلكان، احمد بن محمد. وفیات الاعیان. به كوشش احسان عباس، بیروت: 1971م، ج 6، ص 79.

[3] خطیب بغدادی، احمد بن علی. تاریخ بغداد. قاهره: 1349ق، ج 4، ص 318.

[4] قاضی صاعد اندلسی. طبقات الامم. به كوشش لوییس شیخو، بیروت: 1912م، ص 50-51.

[5] كندی، ادوارت استوارت، مقدمه بر چاپ تصویری الزیج الممتحن المأمونی یحیی بن ابی منصور، فرانكفورت: 1986م.

[6] بیرونی، ابوریحان. تحدید نهایات الاماكن لتصحیح مسافات المساكن. به كوشش محمد تاویت طنجی، آنكارا: 1962م، ص 163-163.

[7] Suter, H., Die Mathematiker und Astronomen der Araber und ihre Werke, Leipzig, 1900, p 8;

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-'''یحیی بن ابی منصور'''، بزیست پسر فیروزان(درگذشت پس از 215ق/830م) از ستاره شناسان بنام ایرانی و زاده طبرستان بود كه پس از [[اسلام]] آوردن، این نام عربی را كه كم و بیش ترجمه نام اصلی وی بود برگزید.<sup>1</sup> پدرش فیروزان از منجمان دربار منصور عباسی بود.<sup>2و3</sup> بزیست نخست فضل بن سهل، وزیر ایرانی مأمون را خدمت می‌كرد. اما پس از كشته شدن وی به سرپرستی ستاره شناسان دربار مأمون رسید.<sup>4</sup> در 213ق / ؟م به فرمان مأمون در مقام رهبری چند ستاره شناس برجسته ایرانی، مأمور شد تا در رصدخانه شماسیه بغداد  به رصد خورشید و دیگر ستارگان بپردازد و نتایج این كار را با نتایج بطلمیوس بسنجد. گروه دیگری نیز همزمان در دمشق مشغول همین كار بودند. زیج‌هایی كه بدین ترتیب فراهم آمد، عناوینی چون ممتحن، مأمونی و دمشقی یافت. از این میان پنج جدول نام یحیی بن ابی منصور را بر خود دارد.<sup>5و6و7</sup>
+یحیی بن ابی منصور، بزیست پسر فیروزان(درگذشت پس از 215ق/830م) از ستاره شناسان بنام ایرانی و زاده طبرستان بود كه پس از [[اسلام]] آوردن، این نام عربی را كه كم و بیش ترجمه نام اصلی وی بود برگزید<ref>ابن اسفندیار، محمد. '''''تاریخ طبرستان''.''' به كوشش عباس اقبال، تهران: 1320، ص 137.</ref>. پدرش فیروزان از منجمان دربار منصور عباسی بود<ref>ابن خلكان، احمد بن محمد. '''''وفیات''''' '''''الاعیان'''''. به كوشش احسان عباس، بیروت: 1971م، ج 6، ص 79.</ref><ref>خطیب بغدادی، احمد بن علی. '''''تاریخ بغداد'''''. قاهره: 1349ق، ج 4، ص 318.</ref>. بزیست نخست فضل بن سهل، وزیر ایرانی مأمون را خدمت می‌كرد. اما پس از كشته شدن وی به سرپرستی ستاره شناسان دربار مأمون رسید<ref>قاضی صاعد اندلسی. '''''طبقات الامم'''''. به كوشش لوییس شیخو، بیروت: 1912م، ص 50-51.</ref>. در 213ق / ؟م به فرمان مأمون در مقام رهبری چند ستاره شناس برجسته ایرانی، مأمور شد تا در رصدخانه شماسیه بغداد  به رصد خورشید و دیگر ستارگان بپردازد و نتایج این كار را با نتایج بطلمیوس بسنجد. گروه دیگری نیز همزمان در دمشق مشغول همین كار بودند. زیج‌هایی كه بدین ترتیب فراهم آمد، عناوینی چون ممتحن، مأمونی و دمشقی یافت. از این میان پنج جدول نام یحیی بن ابی منصور را بر خود دارد<ref>كندی، ادوارت استوارت، '''''مقدمه بر چاپ تصویری الزیج الممتحن المأمونی یحیی بن ابی منصور'''''، فرانكفورت: 1986م.</ref><ref>بیرونی، ابوریحان. '''''تحدید نهایات الاماكن لتصحیح مسافات المساكن'''''. به كوشش محمد تاویت طنجی، آنكارا: 1962م، ص 163-163.</ref><ref>Suter, H., '''''Die Mathematiker und Astronomen der Araber und ihre Werke''''', Leipzig, 1900,  p 8;</ref>.
-'''مآخذ:'''
+== نیز نگاه کنید به ==
-# ابن اسفندیار، محمد. '''''تاریخ طبرستان''.''' به كوشش عباس اقبال، تهران: 1320، ص 137.
+* [[اسلام]]
-# ابن خلكان، احمد بن محمد. '''''وفیات''''' '''''الاعیان'''''. به كوشش احسان عباس، بیروت: 1971م، ج 6، ص 79.
+* [[نصیر الدین طوسی]]
-# خطیب بغدادی، احمد بن علی. '''''تاریخ بغداد'''''. قاهره: 1349ق، ج 4، ص 318.
-# قاضی صاعد اندلسی. '''''طبقات الامم'''''. به كوشش لوییس شیخو، بیروت: 1912م، ص 50-51.
-# بیرونی، ابوریحان. '''''تحدید نهایات الاماكن لتصحیح مسافات المساكن'''''. به كوشش محمد تاویت طنجی، آنكارا: 1962م، ص 163-163.
-# كندی، ادوارت استوارت، '''''مقدمه بر چاپ تصویری الزیج الممتحن المأمونی یحیی بن ابی منصور'''''، فرانكفورت: 1986م.
-# Suter, H., '''''Die Mathematiker und Astronomen der Araber und ihre Werke''''', Leipzig, 1900,  p 8;
-یونس کرامتی
+== '''مآخذ''' ==
+<references />
+== منبع اصلی ==
+[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
+== نویسنده مقاله ==
+یونس كرامتی
+[[رده:علوم و فنون]]