دینکرد: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۵ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''دینکرد،''' کتابی بزرگ از مجموع اطلاعات راجع به آموزهها، سنن و آداب و تاریخ و ادبیات [[زرتشتی، دین|زرتشتیان]] به زبان پهلوی. معنای تحت اللفظی ''دینکرد'' ”تألیف دینی“ است<ref name=":0">تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام'''''. به كوشش ژاله آموزگار، تهران: 1376، ص 128.</ref>. این اثر شامل 9 کتاب بوده که کتاب اول و دوم و بخش آغازین کتاب سوم از میان رفته است<ref>Gignoux, Ph. «Dēnkard», '''''Encyclopaedia Iranica'''''. 1996, Vol. VII, P. 285 | [[پرونده:کتاب سوم دینکرد.jpg|بندانگشتی|کتاب سوم دینکرد،برگرفته از سایت سی کتاب، قابل بازیابی از [https://www.30book.com/book/133782/کتاب-دینکرد-اثر-فریدون-فضیلت-ناشر-برسم https://www.30book.com]]] | ||
'''دینکرد،''' کتابی بزرگ از مجموع اطلاعات راجع به آموزهها، سنن و آداب و تاریخ و ادبیات [[زرتشتی، دین|زرتشتیان]] به زبان پهلوی. معنای تحت اللفظی ''دینکرد'' ”تألیف دینی“ است<ref name=":0">تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام'''''. به كوشش ژاله آموزگار، تهران: 1376، ص 128.</ref>. این اثر شامل 9 کتاب بوده که کتاب اول و دوم و بخش آغازین کتاب سوم از میان رفته است<ref>Gignoux, Ph. «Dēnkard», '''''Encyclopaedia Iranica'''''. 1996, Vol. VII, P.285</ref><ref name=":0" /><ref>عفیفی، رحیم. '''''اساطیر و فرهنگ ایران در نوشتههای پهلوی'''''. تهران: 1374، ص 521.</ref>. تعداد واژگان کل متن را حدود 169000 واژه تخمین زدهاند<ref name=":1">West, E. W. '''''Pahlavi Literature'''''. Grundriss der Iranischen Phiologic, Strassburg: P. 91</ref>. ''[[دینکرد]]'' را میتوان حاصل گردآوری و تدوین مطالب مبتنی بر ''[[اوستا]]'' و ترجمههای آن دانست، کاری که آذر فرنبغ پسر فرخزاد آغاز و آذرباد ایمیدان آن را کامل کرد<ref name=":0" />. آذرباد ایمیدان بنا به گفته محققان در سده 4 ق / 10م میزیسته است، از اینرو تاریخ کتاب را مربوط به سده 9 یا10م دانستهاند<ref>De Menasce, J. P. «Zoroastrian Pahlavi Writing», '''''The Cambridge History of Iran'''''. Vol. III(2). ed. E. Yarshater, Cambridge: Cambridge University Press, 1983, P. 1170.</ref>. | |||
کتاب سوم ''[[دینکرد]]'' شامل 420 فصل (که بیشتر فصول کوتاهاند) و 73000 واژه است. ارتباطی بین فصول متوالی دیده نمیشود. مندرجات کتاب در جهت توجیه مسائل یزدانشناسی و فلسفی است. مسئله اصلی کتاب ثنویت است. در فصولی از کتاب به صاحبان ادیان دیگر انتقاد شده است و غالباً عقاید مسلمانان مد نظر بوده است. روش بحث در این کتاب منطقی است و متن آن به دلیل وجود جملات دراز و پر شاخ و برگ و ساختگی دشوار است<ref>Gignoux, Ph. «Dēnkard», '''''Encyclopaedia Iranica'''''. 1996, Vol. VII, PP. 285-286</ref><ref name=":1" /><ref>تاوادیا، ج. '''''زبان و ادبیات پهلوی، فارسی میانه'''''. ترجمه س. نجم آبادی، تهران: دانشگاه تهران، 1348، ص 56-57.</ref><ref>تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام'''''. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: 1376، ص 131-132.</ref>. | |||
کتاب | کتاب چهارم شامل 4000 کلمه و منتخبی از آئین نامه آذر فرنبغ فرخزادان و شبیه به کتاب سوم است. در آغاز کتاب شرح آفرینش [[امشاسپندان]] و سپس اشاره به شاهانی که از دین مزدیسنی پشتیبانی کردند و آنگاه از موجودات گیتی سخن رفته است. سبک آن نیز دشوار است. رد پای آثار یونانی و هندی را در این کتاب میتوان دید<ref>West, E. W. '''''Pahlavi Literature'''''. Grundriss der Iranischen Phiologic, Strassburg: P. 22</ref><ref>تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام'''''. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: 1376، ص 133.</ref><ref>تاوادیا، ج. '''''زبان و ادبیات پهلوی، فارسی میانه'''''. ترجمه س. نجم آبادی، تهران: دانشگاه تهران، 1348، ص 62-63.</ref>. | ||
کتاب پنجم شامل 6000 واژه است و از دو بخش اصلی تشکیل شده: | |||
# پاسخهای آذر فرنبغ فرخزادان به یعقوب پسر خالد که سؤالاتی در مورد [[زرتشتی، دین|دین زرتشتی]] مطرح کرده بود؛ | |||
# پاسخ به 33 پرسش بخت ماری مسیحی در مورد امور ماوراءالطبیعه، الهام ایزدی پرستش و [[زرتشتی، دین|آئینهای زرتشتی]]<ref>Gignoux, Ph. «Dēnkard», '''''Encyclopaedia Iranica'''''. 1996, Vol. VII, P. 93</ref><ref>تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام'''''. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: 1376، ص 134.</ref><ref>تاوادیا، ج. '''''زبان و ادبیات پهلوی، فارسی میانه'''''. ترجمه س. نجم آبادی، تهران: دانشگاه تهران، 1348، ص 72-75.</ref>. | |||
کتاب ششم در واقع اندرزنامهای است دارای 23000 واژه. این کتاب مجموعهای از کلمات قصار اخلاقی و مذهبی با بیان وظایف، سنتها و رسوم است که از دانایان پیشین، پوریوتکیشان، به جا مانده است. کتاب ششم از نظر موضوع، قالب و طرزبیان دارای ارزشی والاست<ref>West, E. W. '''''Pahlavi Literature'''''. Grundriss der Iranischen Phiologic, Strassburg: P. 94</ref><ref>تاوادیا، ج. '''''زبان و ادبیات پهلوی، فارسی میانه'''''. ترجمه س. نجم آبادی، تهران: دانشگاه تهران، 1348، ص 75-76.</ref>. کتاب هفتم شامل حدود 16000 واژه و بر اساس متن اصلی و ترجمه سه نسک [[اوستا|اوستایی]] است. این کتاب حاوی داستان کامل زندگی [[زرتشت]] و حوادث پس از او تا پایان جهان و نیز سه موعود [[زرتشتی، دین|زرتشتی]] است<ref>West, E. W. '''''Pahlavi Literature'''''. Grundriss der Iranischen Phiologic, Strassburg: P. 95</ref><ref>De Menasce, J. P. «Zoroastrian Pahlavi Writing», '''''The Cambridge History of Iran'''''. Vol. III(2). ed. E. Yarshater, Cambridge: Cambridge University Press, 1983, P. 1172</ref><ref>تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام'''''. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: 1376، ص 135-136.</ref>. | |||
کتاب | کتاب هشتم دارای ارزش ویژهای است، زیرا شامل خلاصهای از محتویات [[اوستا|''اوستا''ی]] ساسانی است که به 3 بخش 7 فصلی تقسیم میشود. بحث مهم دیگر آن مربوط به قوانین جزا و زمینهای زراعتی است<ref>تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام'''''. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: 1376، ص 137-138.</ref>. کتاب نهم دارای 28000 واژه است و شرح و تفسیر سه نسک [[اوستا]] از نسکهای ''گاثاها''ست<ref>تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام'''''. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: 1376، ص 138-139</ref><ref>West, E. W. '''''Pahlavi Literature'''''. Grundriss der Iranischen Phiologic, Strassburg: P. 98</ref>. | ||
4 نسخه از ''[[دینکرد]]'' در دست است که کاملترین آنها در 1659م کتابت شده است. | |||
== نیز نگاه کنید به == | |||
* [[زرتشت]] | |||
* [[زرتشتی، دین]] | |||
== '''مآخذ''' == | == '''مآخذ''' == | ||
| خط ۳۵: | خط ۲۹: | ||
== منبع اصلی == | == منبع اصلی == | ||
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | [https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | ||
== نویسنده مقاله == | |||
نامعلوم | |||
[[رده:ادبیات و زبان شناسی]] | |||
[[رده:ادبیات]] | |||
[[رده:ادیان و مذاهب]] | |||
[[رده:ادیان]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۱۲ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۳۶

دینکرد، کتابی بزرگ از مجموع اطلاعات راجع به آموزهها، سنن و آداب و تاریخ و ادبیات زرتشتیان به زبان پهلوی. معنای تحت اللفظی دینکرد ”تألیف دینی“ است[۱]. این اثر شامل 9 کتاب بوده که کتاب اول و دوم و بخش آغازین کتاب سوم از میان رفته است[۲][۱][۳]. تعداد واژگان کل متن را حدود 169000 واژه تخمین زدهاند[۴]. دینکرد را میتوان حاصل گردآوری و تدوین مطالب مبتنی بر اوستا و ترجمههای آن دانست، کاری که آذر فرنبغ پسر فرخزاد آغاز و آذرباد ایمیدان آن را کامل کرد[۱]. آذرباد ایمیدان بنا به گفته محققان در سده 4 ق / 10م میزیسته است، از اینرو تاریخ کتاب را مربوط به سده 9 یا10م دانستهاند[۵].
کتاب سوم دینکرد شامل 420 فصل (که بیشتر فصول کوتاهاند) و 73000 واژه است. ارتباطی بین فصول متوالی دیده نمیشود. مندرجات کتاب در جهت توجیه مسائل یزدانشناسی و فلسفی است. مسئله اصلی کتاب ثنویت است. در فصولی از کتاب به صاحبان ادیان دیگر انتقاد شده است و غالباً عقاید مسلمانان مد نظر بوده است. روش بحث در این کتاب منطقی است و متن آن به دلیل وجود جملات دراز و پر شاخ و برگ و ساختگی دشوار است[۶][۴][۷][۸].
کتاب چهارم شامل 4000 کلمه و منتخبی از آئین نامه آذر فرنبغ فرخزادان و شبیه به کتاب سوم است. در آغاز کتاب شرح آفرینش امشاسپندان و سپس اشاره به شاهانی که از دین مزدیسنی پشتیبانی کردند و آنگاه از موجودات گیتی سخن رفته است. سبک آن نیز دشوار است. رد پای آثار یونانی و هندی را در این کتاب میتوان دید[۹][۱۰][۱۱].
کتاب پنجم شامل 6000 واژه است و از دو بخش اصلی تشکیل شده:
- پاسخهای آذر فرنبغ فرخزادان به یعقوب پسر خالد که سؤالاتی در مورد دین زرتشتی مطرح کرده بود؛
- پاسخ به 33 پرسش بخت ماری مسیحی در مورد امور ماوراءالطبیعه، الهام ایزدی پرستش و آئینهای زرتشتی[۱۲][۱۳][۱۴].
کتاب ششم در واقع اندرزنامهای است دارای 23000 واژه. این کتاب مجموعهای از کلمات قصار اخلاقی و مذهبی با بیان وظایف، سنتها و رسوم است که از دانایان پیشین، پوریوتکیشان، به جا مانده است. کتاب ششم از نظر موضوع، قالب و طرزبیان دارای ارزشی والاست[۱۵][۱۶]. کتاب هفتم شامل حدود 16000 واژه و بر اساس متن اصلی و ترجمه سه نسک اوستایی است. این کتاب حاوی داستان کامل زندگی زرتشت و حوادث پس از او تا پایان جهان و نیز سه موعود زرتشتی است[۱۷][۱۸][۱۹].
کتاب هشتم دارای ارزش ویژهای است، زیرا شامل خلاصهای از محتویات اوستای ساسانی است که به 3 بخش 7 فصلی تقسیم میشود. بحث مهم دیگر آن مربوط به قوانین جزا و زمینهای زراعتی است[۲۰]. کتاب نهم دارای 28000 واژه است و شرح و تفسیر سه نسک اوستا از نسکهای گاثاهاست[۲۱][۲۲].
4 نسخه از دینکرد در دست است که کاملترین آنها در 1659م کتابت شده است.
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ تفضلی، احمد. تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام. به كوشش ژاله آموزگار، تهران: 1376، ص 128.
- ↑ Gignoux, Ph. «Dēnkard», Encyclopaedia Iranica. 1996, Vol. VII, P.285
- ↑ عفیفی، رحیم. اساطیر و فرهنگ ایران در نوشتههای پهلوی. تهران: 1374، ص 521.
- ↑ ۴٫۰ ۴٫۱ West, E. W. Pahlavi Literature. Grundriss der Iranischen Phiologic, Strassburg: P. 91
- ↑ De Menasce, J. P. «Zoroastrian Pahlavi Writing», The Cambridge History of Iran. Vol. III(2). ed. E. Yarshater, Cambridge: Cambridge University Press, 1983, P. 1170.
- ↑ Gignoux, Ph. «Dēnkard», Encyclopaedia Iranica. 1996, Vol. VII, PP. 285-286
- ↑ تاوادیا، ج. زبان و ادبیات پهلوی، فارسی میانه. ترجمه س. نجم آبادی، تهران: دانشگاه تهران، 1348، ص 56-57.
- ↑ تفضلی، احمد. تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: 1376، ص 131-132.
- ↑ West, E. W. Pahlavi Literature. Grundriss der Iranischen Phiologic, Strassburg: P. 22
- ↑ تفضلی، احمد. تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: 1376، ص 133.
- ↑ تاوادیا، ج. زبان و ادبیات پهلوی، فارسی میانه. ترجمه س. نجم آبادی، تهران: دانشگاه تهران، 1348، ص 62-63.
- ↑ Gignoux, Ph. «Dēnkard», Encyclopaedia Iranica. 1996, Vol. VII, P. 93
- ↑ تفضلی، احمد. تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: 1376، ص 134.
- ↑ تاوادیا، ج. زبان و ادبیات پهلوی، فارسی میانه. ترجمه س. نجم آبادی، تهران: دانشگاه تهران، 1348، ص 72-75.
- ↑ West, E. W. Pahlavi Literature. Grundriss der Iranischen Phiologic, Strassburg: P. 94
- ↑ تاوادیا، ج. زبان و ادبیات پهلوی، فارسی میانه. ترجمه س. نجم آبادی، تهران: دانشگاه تهران، 1348، ص 75-76.
- ↑ West, E. W. Pahlavi Literature. Grundriss der Iranischen Phiologic, Strassburg: P. 95
- ↑ De Menasce, J. P. «Zoroastrian Pahlavi Writing», The Cambridge History of Iran. Vol. III(2). ed. E. Yarshater, Cambridge: Cambridge University Press, 1983, P. 1172
- ↑ تفضلی، احمد. تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: 1376، ص 135-136.
- ↑ تفضلی، احمد. تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: 1376، ص 137-138.
- ↑ تفضلی، احمد. تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: 1376، ص 138-139
- ↑ West, E. W. Pahlavi Literature. Grundriss der Iranischen Phiologic, Strassburg: P. 98
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
نامعلوم