اسرارنامه: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ کنونی تا ‏۴ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۱۶

اسرارنامه، کوتاه‌ترین منظومه شیخ فریدالدین عطار نیشابوری^* (د 627 ق / 1230م) به شمار می‌رود.

این منظومه شامل 98 حکایت در 12 مقاله است^[۱]. هر مقاله به اصلی از اصول تصوف اختصاص دارد که به روش صوفیان برای شرح و تفصیل آن اصول، در هر مقاله‌ای حکایت‌ها و افسانه‌های دلکشی آورده و مشکلات کلام این طایفه را شرح و تفسیر کرده است^[۲]. از این نظر با حدیقه الحقیقه سنایی و مخزن‌الاسرار نظامی شباهت دارد. مقالات این منظومه برخی بسیار کوتاه و برخی دیگر مفصّل است. اسلوب کلّی داستان‌پردازی در این منظومه نیز، چون منظومه‌های دیگر عطار مبتنی بر ساده‌گویی و احتراز از تکلّف است^[۱]. اسرارنامه بدون شک یکی از آخرین منظومه‌های عطار است، زیرا چندین بار در آن به پیری خود اشاره می‌کند^[۳]. کتاب از مدح خداوند و ستایش رسول (ص) و ثنای خلفای چهارگانه آ‎غاز می‌شود و به دعای سراینده پایان می‌پذیرد^[۲]. گویند عطّار در 618ق / 1221م در نیشابور نسخه‌ای از آن را به جلال الدین محمد بلخی که در آن هنگام نوجوانی چهارده ساله بود، هدیه داد. بنابراین، شاعر باید پیش از این تاریخ آن را تألیف کرده باشد. نسخه‌های اسرارنامه از لحاظ کمیت ابیات متفاوت است^[۴]. نسخه‌ای از آن نزدیک 3100 بیت دارد و نخستین بار در 1298ش در تهران چاپ شده است^[۵]^[۶]^[۷].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

↑ ^۱٫۰ ^۱٫۱ صنعتی‌نیا، فاطمه. مآخذ قصص و تمثیلات مثنوی‌های عطار نیشابوری. زوّار، چ 1، 1369، ص 105.
↑ ^۲٫۰ ^۲٫۱ گوهرین، سیدصادق. مقدمه بر اسرارنامه عطار. تهران: بی نا، 1338 / 1959م، ص پنج (مقدمه).
↑ حمیدی شیرازی، مهدی. «اسرارنامه عطار»، یغما. س 19 (1345)، ‌ش 8، ص 405.
↑ مصاحب، غلامحسین. دایره المعارف فارسی. تهران: 1381، ج 1، ص 136.
↑ نفیسی، سعید. جستجو در احوال و آثار فریدالدین عطار نیشابوری. تهران: اقبال، 1320، ص 104.
↑ میرانصاری، ‌علی. کتاب‌شناسی شیخ فریدالدین عطار نیشابوری. انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، چ 1، 1374، ص 65.
↑ ناجی القیسی، احمد. عطارنامه (به عربی). بغداد: مکتبه المثنی، 1978 م، ‌ص 424 ـ 433.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

ابوالقاسم رادفر

[:0-1] ۱٫۰ ^۱٫۱ صنعتی‌نیا، فاطمه. مآخذ قصص و تمثیلات مثنوی‌های عطار نیشابوری. زوّار، چ 1، 1369، ص 105.

[:1-2] ۲٫۰ ^۲٫۱ گوهرین، سیدصادق. مقدمه بر اسرارنامه عطار. تهران: بی نا، 1338 / 1959م، ص پنج (مقدمه).

[3] حمیدی شیرازی، مهدی. «اسرارنامه عطار»، یغما. س 19 (1345)، ‌ش 8، ص 405.

[4] مصاحب، غلامحسین. دایره المعارف فارسی. تهران: 1381، ج 1، ص 136.

[5] نفیسی، سعید. جستجو در احوال و آثار فریدالدین عطار نیشابوری. تهران: اقبال، 1320، ص 104.

[6] میرانصاری، ‌علی. کتاب‌شناسی شیخ فریدالدین عطار نیشابوری. انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، چ 1، 1374، ص 65.

[7] ناجی القیسی، احمد. عطارنامه (به عربی). بغداد: مکتبه المثنی، 1978 م، ‌ص 424 ـ 433.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
 '''اسرارنامه'''''،'' کوتاه‌ترین منظومه شیخ فریدالدین عطار نیشابوری<sup>*</sup> (د 627 ق / 1230م) به شمار می‌رود.
-این منظومه شامل 98 حکایت در 12 مقاله است<ref name=":0">صنعتی‌نیا، فاطمه. '''''مآخذ قصص و تمثیلات مثنوی‌های عطار نیشابوری'''''. زوّار، چ 1، 1369، ص 105.</ref>. هر مقاله به اصلی از اصول [[تصوف]] اختصاص دارد که به روش [[صوفیه|صوفیان]] برای شرح و تفصیل آن اصول، در هر مقاله‌ای حکایت‌ها و افسانه‌های دلکشی آورده و مشکلات کلام این طایفه را شرح و تفسیر کرده است<ref name=":1">گوهرین، سیدصادق. '''''مقدمه بر اسرارنامه عطار'''.'' تهران: بی نا، 1338 / 1959م، ص پنج (مقدمه).</ref>. از این نظر با ''حدیقهالحقیقه'' سنایی و ''مخزن‌الاسرار'' نظامی شباهت دارد. مقالات این منظومه برخی بسیار کوتاه و برخی دیگر مفصّل است. اسلوب کلّی داستان‌پردازی در این منظومه نیز، چون منظومه‌های دیگر عطار مبتنی بر ساده‌گویی و احتراز از تکلّف است<ref name=":0" />. ''اسرارنامه'' بدون شک یکی از آخرین منظومه‌های عطار است، زیرا چندین بار در آن به پیری خود اشاره می‌کند<ref>حمیدی شیرازی، مهدی. «اسرارنامه عطار»، '''''یغما'''.'' س 19 (1345)، ‌ش 8، ص 405.</ref>. کتاب از مدح خداوند و ستایش رسول (ص) و ثنای خلفای چهارگانه آ‎غاز می‌شود و به دعای سراینده پایان می‌پذیرد<ref name=":1" />. گویند عطّار در 618ق / 1221م در نیشابور نسخه‌ای از آن را به جلال الدین محمد بلخی که در آن هنگام نوجوانی چهارده ساله بود، هدیه داد. بنابراین، شاعر باید پیش از این تاریخ آن را تألیف کرده باشد. نسخه‌های اسرارنامه از لحاظ کمیت ابیات متفاوت است<ref>مصاحب، غلامحسین. '''''دایره المعارف فارسی'''''. تهران: 1381، ج 1، ص 136.</ref>. نسخه‌ای از آن نزدیک 3100 بیت دارد و نخستین بار در 1298ش در تهران چاپ شده است<ref>نفیسی، سعید. '''''جستجو در احوال و آثار فریدالدین عطار نیشابوری'''''. تهران: اقبال، 1320، ص 104. </ref><ref>میرانصاری، ‌علی. '''''کتاب‌شناسی شیخ فریدالدین عطار نیشابوری'''''. انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، چ 1، 1374، ص 65.</ref><ref>ناجی القیسی، احمد. '''''عطارنامه''''' (به عربی). بغداد: مکتبه المثنی، 1978 م، ‌ص 424 ـ 433.</ref>.
+این منظومه شامل 98 حکایت در 12 مقاله است<ref name=":0">صنعتی‌نیا، فاطمه. '''''مآخذ قصص و تمثیلات مثنوی‌های عطار نیشابوری'''''. زوّار، چ 1، 1369، ص 105.</ref>. هر مقاله به اصلی از اصول [[تصوف]] اختصاص دارد که به روش [[صوفیه|صوفیان]] برای شرح و تفصیل آن اصول، در هر مقاله‌ای حکایت‌ها و افسانه‌های دلکشی آورده و مشکلات کلام این طایفه را شرح و تفسیر کرده است<ref name=":1">گوهرین، سیدصادق. '''''مقدمه بر اسرارنامه عطار'''.'' تهران: بی نا، 1338 / 1959م، ص پنج (مقدمه).</ref>. از این نظر با ''حدیقه الحقیقه'' سنایی و ''مخزن‌الاسرار'' نظامی شباهت دارد. مقالات این منظومه برخی بسیار کوتاه و برخی دیگر مفصّل است. اسلوب کلّی داستان‌پردازی در این منظومه نیز، چون منظومه‌های دیگر عطار مبتنی بر ساده‌گویی و احتراز از تکلّف است<ref name=":0" />. ''اسرارنامه'' بدون شک یکی از آخرین منظومه‌های عطار است، زیرا چندین بار در آن به پیری خود اشاره می‌کند<ref>حمیدی شیرازی، مهدی. «اسرارنامه عطار»، '''''یغما'''.'' س 19 (1345)، ‌ش 8، ص 405.</ref>. کتاب از مدح خداوند و ستایش رسول (ص) و ثنای خلفای چهارگانه آ‎غاز می‌شود و به دعای سراینده پایان می‌پذیرد<ref name=":1" />. گویند عطّار در 618ق / 1221م در [[نیشابور]] نسخه‌ای از آن را به جلال الدین محمد بلخی که در آن هنگام نوجوانی چهارده ساله بود، هدیه داد. بنابراین، شاعر باید پیش از این تاریخ آن را تألیف کرده باشد. نسخه‌های اسرارنامه از لحاظ کمیت ابیات متفاوت است<ref>مصاحب، غلامحسین. '''''دایره المعارف فارسی'''''. تهران: 1381، ج 1، ص 136.</ref>. نسخه‌ای از آن نزدیک 3100 بیت دارد و نخستین بار در 1298ش در [[استان تهران|تهران]] چاپ شده است<ref>نفیسی، سعید. '''''جستجو در احوال و آثار فریدالدین عطار نیشابوری'''''. تهران: اقبال، 1320، ص 104. </ref><ref>میرانصاری، ‌علی. '''''کتاب‌شناسی شیخ فریدالدین عطار نیشابوری'''''. انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، چ 1، 1374، ص 65.</ref><ref>ناجی القیسی، احمد. '''''عطارنامه''''' (به عربی). بغداد: مکتبه المثنی، 1978 م، ‌ص 424 ـ 433.</ref>.
 == نیز نگاه کنید به ==
+* [[تصوف]]
+* [[نیشابور]]
 == مآخذ ==
-# صنعتی‌نیا، فاطمه. '''''مآخذ قصص و تمثیلات مثنوی‌های عطار نیشابوری'''''. زوّار، چ 1، 1369، ص 105.
+<references />
-# گوهرین، سیدصادق. '''''مقدمه بر اسرارنامه عطار'''.'' تهران: بی نا، 1338 / 1959م، ص پنج (مقدمه).
-# صنعتی‌نیا. '''''همانجا'''''.
+== منبع اصلی ==
-# حمیدی شیرازی، مهدی. «اسرارنامه عطار»، '''''یغما'''.'' س 19 (1345)، ‌ش 8، ص 405.
+[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
-# گوهرین''. '''همانجا'''.''
-# مصاحب، غلامحسین. دایرهالمعارف فارسی. تهران: 1381، ج 1، ص 136.
-# نفیسی، سعید. '''''جستجو در احوال و آثار فریدالدین عطار نیشابوری'''''. تهران: اقبال، 1320، ص 104. نیز نک: میرانصاری، ‌علی. '''''کتاب‌شناسی شیخ فریدالدین عطار نیشابوری'''''. انجمن آثار و مفاخر فرهنگی، چ 1، 1374، ص 65؛ ناجی القیسی، احمد. '''''عطارنامه''''' (به عربی). بغداد: مکتبهالمثنی، 1978 م، ‌ص 424 ـ 433.
+== نویسنده مقاله ==
 ابوالقاسم رادفر
+[[رده:ادبیات]]