هزار و یک شب(ادبیات): تفاوت میان نسخهها
صفحهای تازه حاوی «'''هزار و يكشب'''، نام مجموعهاي از افسانهها و قصههاي عاميانه دربارة انسان و حيوان و موجودات وهمي. اين كتاب ترجمة ''اَلفُ لَيْلَةٍ و لَيْلَه'' از عربي به فارسي و موضوع آن افسانهسرايي شهرزاد براي شهريار، يكي از پادشاهان در هزار شب...» ایجاد کرد |
|||
| (یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''هزار و | '''هزار و یکشب'''، نام مجموعهای از افسانهها و قصههای عامیانه درباره انسان و حیوان و موجودات وهمی. | ||
این کتاب ترجمه ''اَلفُ لَیْلَهٍ و لَیْلَه'' از [[عربی|عربی]] به [[فارسی|فارسی]] و موضوع آن افسانهسرایی شهرزاد برای شهریار، یکی از پادشاهان در هزار شب است. منشاء ''الف لیله و لیله'' را برخی هندی و برخی ایرانی دانستهاند<ref>مصاحب، غلامحسین. '''''دایره المعارف فارسی'''''. تهران: فرانکلین، 1381، ج 1، ص 211.</ref>. | |||
وقتی اصل متن [[فارسی|فارسی]] آن به نام ''هزار افسان'' در سده 3ق / 9م به عربی برگردانیده شد، داستانهای دیگری نیز به آن راه یافت. ترجمه [[عربی|عربی]] کتاب با اقبال بسیار روبهرو گردید و کسانی را به تقلید از آن برانگیخت. یکی از آنان ابن عبدوس جهشیاری بود که در سده 4ق / 10م کوشید تا هزار افسانه از داستانهای عرب، [[کشور ایران|ایران]]، روم و جز آنها را گردآورد، اما در نیمه کار درگذشت<ref>ثمینی، نغمه. '''''کتاب عشق و شعبده'''''. تهران: نشر مرکز، 1379.</ref>. | |||
نخستین بار ''هزار و یکشب'' توسط آنتوان گالان [A. Galland]به [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%B2%D8%A8%D8%A7%D9%86_%D9%88_%D8%AE%D8%B7_%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%88%DB%8C فرانسه] ترجمه شد و از 1704 تا 1717 م در 12 جلد در [https://dmelal.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%B3 پاریس] به [[چاپ و چاپخانه|چاپ]] رسید. پس از آن به زبانهای انگلیسی و آلمانی و زبانهای دیگر ترجمه شد. خاورشناسان بزرگی مانند دوهامر[De Hammer]، سیلوستر دوساسی[ De Sacy] و دیگران در سراسر سده 19 و آغاز سده 20 م درباره ریشه و خاستگاه این کتاب مطالبی نوشتند. دلیلاصلی دانشمندان در اثبات ریشه هندی و ایرانی کتاب اشارات مسعودی و ابن ندیم بود<ref>ستّاری، جلال. '''''هزار و یکشب و افسانه شهرزاد'''''. تهران: بامداد، 1348.</ref>. | |||
این دو بر این باورند که هزارو یکشب از ایران منشاء گرفته و نام افسون (افسانه) داشته است<ref>مارزولف، اولریش. «رابطه بین هزار و یک شب و فرهنگ ایرانی»، ترجمه جهانگیر کازرونی، فصلنامه '''''فرهنگ'' ''مردم'''''<nowiki/>''''، پاییز و زمستان 1383، س 3، ش 11 و 12، ص 7.</ref>. | |||
عبداللطیف طسوجی تبریزی پیرامون 1259ق / 1843م آن را به [[فارسی|فارسی]] ترجمه و با اشعار [[فارسی|فارسی]] [[سروش اصفهانی|سروش اصفهانی]] به جای اشعار [[عربی]] به چاپ رساند<ref>مصاحب، غلامحسین. '''''دایره المعارف فارسی'''''. تهران: فرانکلین، 1381، ج 1، ص 211.</ref>. [[هزار و یک شب|هزار و یکشب]] آیینهای برای نمایش چگونگی جهانی شدن فرهنگ ایرانی است<ref>دالوند، حمیدرضا. «همانندیهای قصهگویی شهرزاد و داستان سرایی حکیم نظامی»، '''''فصلنامه فرهنگ مردم،''''' پاییز و زمستان 1383، س 3، ش 11 ص 35. </ref><ref>حدیدی، جواد. '''''از سعدی تا آراگون'''''. تهران: مرکز نشر دانشگاهی،1373، ص 99ـ111.</ref><ref>خانلری(کیا)، زهرا. '''''فرهنگ ادبیات فارسی'''''. تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1348، ص 538-539.</ref><ref>محمدی، محمد. '''''فرهنگ ایرانی پیش''''' '''''از اسلام'''''. تهران: توس، 1374، ص 185ـ188.</ref>. | |||
== نیز نگاه کنید به == | |||
* [[هزار و یک شب]] | |||
* [[فارسی]] | |||
* [[سروش اصفهانی]] | |||
== مآخذ == | |||
<references /> | |||
[ | == منبع اصلی == | ||
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | |||
[ | |||
== نویسنده مقاله == | |||
ابوالقاسم رادفر | ابوالقاسم رادفر | ||
[[رده:ادبیات و زبان شناسی]] | |||
[[رده:ادبیات]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۵ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۰۷:۰۵
هزار و یکشب، نام مجموعهای از افسانهها و قصههای عامیانه درباره انسان و حیوان و موجودات وهمی.
این کتاب ترجمه اَلفُ لَیْلَهٍ و لَیْلَه از عربی به فارسی و موضوع آن افسانهسرایی شهرزاد برای شهریار، یکی از پادشاهان در هزار شب است. منشاء الف لیله و لیله را برخی هندی و برخی ایرانی دانستهاند[۱].
وقتی اصل متن فارسی آن به نام هزار افسان در سده 3ق / 9م به عربی برگردانیده شد، داستانهای دیگری نیز به آن راه یافت. ترجمه عربی کتاب با اقبال بسیار روبهرو گردید و کسانی را به تقلید از آن برانگیخت. یکی از آنان ابن عبدوس جهشیاری بود که در سده 4ق / 10م کوشید تا هزار افسانه از داستانهای عرب، ایران، روم و جز آنها را گردآورد، اما در نیمه کار درگذشت[۲].
نخستین بار هزار و یکشب توسط آنتوان گالان [A. Galland]به فرانسه ترجمه شد و از 1704 تا 1717 م در 12 جلد در پاریس به چاپ رسید. پس از آن به زبانهای انگلیسی و آلمانی و زبانهای دیگر ترجمه شد. خاورشناسان بزرگی مانند دوهامر[De Hammer]، سیلوستر دوساسی[ De Sacy] و دیگران در سراسر سده 19 و آغاز سده 20 م درباره ریشه و خاستگاه این کتاب مطالبی نوشتند. دلیلاصلی دانشمندان در اثبات ریشه هندی و ایرانی کتاب اشارات مسعودی و ابن ندیم بود[۳].
این دو بر این باورند که هزارو یکشب از ایران منشاء گرفته و نام افسون (افسانه) داشته است[۴].
عبداللطیف طسوجی تبریزی پیرامون 1259ق / 1843م آن را به فارسی ترجمه و با اشعار فارسی سروش اصفهانی به جای اشعار عربی به چاپ رساند[۵]. هزار و یکشب آیینهای برای نمایش چگونگی جهانی شدن فرهنگ ایرانی است[۶][۷][۸][۹].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ مصاحب، غلامحسین. دایره المعارف فارسی. تهران: فرانکلین، 1381، ج 1، ص 211.
- ↑ ثمینی، نغمه. کتاب عشق و شعبده. تهران: نشر مرکز، 1379.
- ↑ ستّاری، جلال. هزار و یکشب و افسانه شهرزاد. تهران: بامداد، 1348.
- ↑ مارزولف، اولریش. «رابطه بین هزار و یک شب و فرهنگ ایرانی»، ترجمه جهانگیر کازرونی، فصلنامه فرهنگ مردم، پاییز و زمستان 1383، س 3، ش 11 و 12، ص 7.
- ↑ مصاحب، غلامحسین. دایره المعارف فارسی. تهران: فرانکلین، 1381، ج 1، ص 211.
- ↑ دالوند، حمیدرضا. «همانندیهای قصهگویی شهرزاد و داستان سرایی حکیم نظامی»، فصلنامه فرهنگ مردم، پاییز و زمستان 1383، س 3، ش 11 ص 35.
- ↑ حدیدی، جواد. از سعدی تا آراگون. تهران: مرکز نشر دانشگاهی،1373، ص 99ـ111.
- ↑ خانلری(کیا)، زهرا. فرهنگ ادبیات فارسی. تهران: بنیاد فرهنگ ایران، 1348، ص 538-539.
- ↑ محمدی، محمد. فرهنگ ایرانی پیش از اسلام. تهران: توس، 1374، ص 185ـ188.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
ابوالقاسم رادفر