سمک عیار: تفاوت میان نسخهها
صفحهای تازه حاوی «سَمَكِ عيّار، از داستانهاي بلند و عاميانة فارسي در شرح دلاوريها، جوانمرديها، زيركيها و تدابير عيّاري به نام سمك.<sup>1</sup> اين كتاب را فرامرز بن خداداد بن عبدالله كاتب ارجاني از زبان يكي از قصهپردازان عهد به نام صدقة بن ابوالقاسم شير...» ایجاد کرد |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
سَمَکِ عیّار، از داستانهای بلند و عامیانه [[فارسی]] در شرح دلاوریها، جوانمردیها، زیرکیها و تدابیر عیّاری به نام سمک<ref name=":0">مصاحب، غلامحسین. '''''دایره المعارف فارسی'''''. ج 1، ص 1337.</ref>. این کتاب را فرامرز بن خداداد بن عبدالله کاتب ارجانی از زبان یکی از قصهپردازان عهد به نام صدقه بن ابوالقاسم شیرازی گردآوری و نوشته است<ref>یوسفی، غلامحسین. '''''دیداری با اهل قلم'''''. مشهد: دانشگاه فردوسی، 1355، ص 220.</ref>. زمان تألیف اصل قصّه و جمع و تدوین آن روشن نیست، اما با توجه به وجود اسامی خاص [[ترکی]] در متن کتاب، میتوان تاریخ تدوین آن را در اواخر [[سلجوقیان|دوران سلجوقی]] (429-700ق / 1037-1300م) دانست. قهرمان داستان، خورشید شاه پسر شاه حلب و نواده دختری شاه عراق است که به دنبال دلبستگی به دختر فغفورشاه چین، به جنگ پادشاه ماچین میرود<ref>ناتل خانلری، پرویز. مقدمه بر '''''سمک عیار'''''. تهران: بنیاد فرهنگ ایران،1347، ج 1، ص پنج ـ شش (مقدمه).</ref>. | |||
''سمک عیار'' با اشتمال بر هزاران نکته اجتماعی، فلسفی و اخلاقی، کتابی سودمند به شمار میرود و خواننده را با بسیاری از افکار و معتقدات و آداب و رسوم مردمان سدههای 3-6ق / 9-14م<ref>علوی، ی. «سمک عیار»، '''''وحید'''''. س 6، ش 11 (آبان ماه 1348)، ص 1017.</ref> بهویژه اوضاع اجتماعی سدههای 6 و 7 / 14 و 15م آشنا میکند<ref name=":0" />. سبک آن ساده و روان و از لحاظ قواعد لغوی و دستوری استوار است<ref>صفا، ذبیحالله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''''. تهران: ابن سینا، 1252، ج 2، ص 989 و 991.</ref>. اگرچه بیشتر وقایع کتاب در چین و ماچین میگذرد، ولی قرائنی چون وجه تسمیهخورشید شاه و اشاره ''تاریخ سیستان'' به وجود دو قبیله سمکی و صدقی در [[استان سیستان و بلوچستان|سیستان]]، نشان میدهد که این داستان کاملاً ایرانی است<ref>فرامرز بن خداداد کاتب ارجانی. '''''سمک عیار'''''. به کوشش پرویز ناتل خانلری، ص 221.</ref>. ''سمک عیار'' دور از هرگونه ابتذال و سرشار از شوخی، عشق، رزم، رنگ و موسیقی است<ref>کیا، خجسته. '''''قهرمانان بادپا'''''. تهران: نشر مرکز، 1375، ج.1، ص 82.</ref>. نسخه یگانهای از این داستان سه جلدی به شمارههای 379، 380 و 381 در کتابخانه بادلین آکسفورد نگهداری میشود<ref>صفا، ذبیحالله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''''. تهران: ابن سینا، 1252، ج 2، ص 988.</ref>. [[ناتل خانلری، پرویز(ادبیات)|پرویز ناتل خانلری]] متن کامل آن را تصحیح و به ترتیب از سال 1338ش به بعد در 5 جلد چاپ کرد و تا کنون چند بار سمک عیار تجدید چاپ شده است. | |||
== نیز نگاه کنید به == | |||
* [[سلجوقیان]] | |||
* [[ناتل خانلری، پرویز(ادبیات)]] | |||
== مآخذ == | |||
<references /> | |||
== منبع اصلی == | |||
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | |||
== نویسنده مقاله == | |||
ابوالقاسم رادفر | ابوالقاسم رادفر | ||
[[رده:ادبیات و زبان شناسی]] | |||
[[رده:ادبیات]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۶ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۵:۲۳
سَمَکِ عیّار، از داستانهای بلند و عامیانه فارسی در شرح دلاوریها، جوانمردیها، زیرکیها و تدابیر عیّاری به نام سمک[۱]. این کتاب را فرامرز بن خداداد بن عبدالله کاتب ارجانی از زبان یکی از قصهپردازان عهد به نام صدقه بن ابوالقاسم شیرازی گردآوری و نوشته است[۲]. زمان تألیف اصل قصّه و جمع و تدوین آن روشن نیست، اما با توجه به وجود اسامی خاص ترکی در متن کتاب، میتوان تاریخ تدوین آن را در اواخر دوران سلجوقی (429-700ق / 1037-1300م) دانست. قهرمان داستان، خورشید شاه پسر شاه حلب و نواده دختری شاه عراق است که به دنبال دلبستگی به دختر فغفورشاه چین، به جنگ پادشاه ماچین میرود[۳].
سمک عیار با اشتمال بر هزاران نکته اجتماعی، فلسفی و اخلاقی، کتابی سودمند به شمار میرود و خواننده را با بسیاری از افکار و معتقدات و آداب و رسوم مردمان سدههای 3-6ق / 9-14م[۴] بهویژه اوضاع اجتماعی سدههای 6 و 7 / 14 و 15م آشنا میکند[۱]. سبک آن ساده و روان و از لحاظ قواعد لغوی و دستوری استوار است[۵]. اگرچه بیشتر وقایع کتاب در چین و ماچین میگذرد، ولی قرائنی چون وجه تسمیهخورشید شاه و اشاره تاریخ سیستان به وجود دو قبیله سمکی و صدقی در سیستان، نشان میدهد که این داستان کاملاً ایرانی است[۶]. سمک عیار دور از هرگونه ابتذال و سرشار از شوخی، عشق، رزم، رنگ و موسیقی است[۷]. نسخه یگانهای از این داستان سه جلدی به شمارههای 379، 380 و 381 در کتابخانه بادلین آکسفورد نگهداری میشود[۸]. پرویز ناتل خانلری متن کامل آن را تصحیح و به ترتیب از سال 1338ش به بعد در 5 جلد چاپ کرد و تا کنون چند بار سمک عیار تجدید چاپ شده است.
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ مصاحب، غلامحسین. دایره المعارف فارسی. ج 1، ص 1337.
- ↑ یوسفی، غلامحسین. دیداری با اهل قلم. مشهد: دانشگاه فردوسی، 1355، ص 220.
- ↑ ناتل خانلری، پرویز. مقدمه بر سمک عیار. تهران: بنیاد فرهنگ ایران،1347، ج 1، ص پنج ـ شش (مقدمه).
- ↑ علوی، ی. «سمک عیار»، وحید. س 6، ش 11 (آبان ماه 1348)، ص 1017.
- ↑ صفا، ذبیحالله. تاریخ ادبیات در ایران. تهران: ابن سینا، 1252، ج 2، ص 989 و 991.
- ↑ فرامرز بن خداداد کاتب ارجانی. سمک عیار. به کوشش پرویز ناتل خانلری، ص 221.
- ↑ کیا، خجسته. قهرمانان بادپا. تهران: نشر مرکز، 1375، ج.1، ص 82.
- ↑ صفا، ذبیحالله. تاریخ ادبیات در ایران. تهران: ابن سینا، 1252، ج 2، ص 988.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
ابوالقاسم رادفر