پرش به محتوا

سهراب سپهری: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
دیداریویکی‌متن
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
deletegroup
۸٬۷۱۸ ویرایش‌ها
صفحه‌ای تازه حاوی «'''سپهري، سهراب''' (1307 ـ 1359ش) نقاش، ‌شاعر نوپرداز معاصر. سهراب سپهري سومين فرزند اسدالله خان سپهري و فروغ سپهري و اهل كاشان بود. پدرش رئيس اداره‌پست و تلگراف شهر و فرزند ميرزا نصر‌الله خان از خوانين كاشان و مادرش فرزند ملك‌المورخين و نوادة لسا...» ایجاد کرد
 
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
deletegroup
۸٬۷۱۸ ویرایش‌ها
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
'''سپهري، سهراب''' (1307 ـ 1359ش) نقاش، ‌شاعر نوپرداز معاصر.
[[پرونده:434343434.jpg|بندانگشتی|سهراب سپهری، قابل بازیابی از https://mobinchap.ir/product/%D8%AA%D8%A7%D8%A8%D9%84%D9%88-%D9%87%D9%86%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%B9%DA%A9%D8%B3-%D8%B3%D9%87%D8%B1%D8%A7%D8%A8-%D8%B3%D9%BE%D9%87%D8%B1%DB%8C/]]
'''سپهری، سهراب''' (1307 ـ 1359ش) نقاش، ‌شاعر نوپرداز معاصر.


سهراب سپهري سومين فرزند اسدالله خان سپهري و فروغ سپهري و اهل كاشان بود. پدرش رئيس اداره‌پست و تلگراف شهر و فرزند ميرزا نصر‌الله خان از خوانين كاشان و مادرش فرزند ملك‌المورخين و نوادة لسان الملك سپهر مؤلف ''ناسخ التواريخ'' بودند.<sup>1</sup> به گفتة خودش در قم زاده شد، ‌اما خيلي زود همراه خانواده به گلپايگان و خوانسار و سپس به سرزمين پدري كوچيد. هنوز كودك بود كه پدرش بيمار شد و تا پايان زندگي بيمار ماند. از پدر خود كه در طراحي، ‌خوشنويسي و نواختن تار دستي داشت، نقاشي آموخت.<sup>2</sup> او دوران آموزش ابتدايي را از 1313 تا 1319ش در دبستان خيّام كاشان گذراند. در اين دوره به خوشنويسي، ‌نقاشي و شعر روي آورد.<sup>3</sup> در 1319 دورة‌اول متوسطه را در دبيرستان پهلوي سابق آغاز كرد و در اين زمان با كتاب و مطالعه به طور جدي آشنا شد. گوته[1]، لامارتين[2]، زولا[3]، حافظ، ‌سعدي، نظام وفا و كسان ديگر از شاعران و‌نويسندگان مورد علاقة او در اين دوران بودند.<sup>4</sup> هم در اين دوره، به سبب عشق به موسيقي، نواختن سنتور و ني را در خانه نزد خود آموخت. در 1322 پس از پايان دوره اول متوسطه به تهران آمد و در دانشسراي مقدماتي به تحصيل ادامه داد.<sup>5</sup> در اين هنگام، علاقة‌او به نقاشي و حشر و نشر با اعضاي انجمن ادبي صباي كاشان، قوّت گرفت. در 1324 دورة دو سالة دانشسرا را به پايان برد. در 1325 به استخدام ادارة فرهنگ (آموزش و پرورش كنوني) كاشان درآمد و در همين سال در امتحانات ششم ادبي شركت كرد.<sup>6</sup> در 1326 با مشفق كاشاني كه در آن وقت شاعري جوان بود، در ادارة فرهنگ آشنا شد و اين آشنايي تأثير مثبتي در زندگي او گذاشت. مشفق الفباي شاعري را به سهراب آموخت و به اصلاح شعرهاي او پرداخت. يك‌سال بعد، با منوچهر شيباني، ‌نقاش و شاعر معاصر در قمصر كاشان ديدارهايي انجام داد و آشنايي با وي، سبك و روش سهراب را دگرگون ساخت.<sup>7</sup> در همين سال پس از اخذ مدرك ديپلم، از ادارة فرهنگ استعفا داد و براي تحصيل در رشتة نقاشي در دانشكده هنرهاي زيبا به تهران آمد. ضمن تحصيل در دانشكده، در شركت نفت به خدمت پرداخت. او به تدريج با سروده‌هاي نيما و تولّلي آشنا شد و در قالب‌هايي چون چارپاره شروع به طبع آزمايي كرد. جز آن در جلسات ادبي مورخ‌الدوله سپهر شركت جست و با كساني مانند محسن هشترودي، ‌محمدابراهيم باستاني پاريزي، كريم پورشيرازي در اين انجمن آشنا شد.<sup>8</sup> در 1330 نخستين دفتر شعرش را انتشار داد. در 1332 از دانشكده با رتبة اول فارغ‌التحصيل شد. در همين سال نشان درجة اول علمي گرفت و در چندين نمايشگاه نقاشي در تهران شركت كرد. افزون بر اين، در هنرستان‌هاي هنرهاي زيبا به تدريس پرداخت.<sup>9</sup> در 1336 به پاريس رفت و در مدرسة هنرهاي زيباي آن شهر در رشتة ليتوگرافي (چاپ سنگي) ثبت نام كرد.<sup>10</sup> در 1337 به رُم رفت و ضمن اقامت دو ماهه در آن شهر از بي نيال ونيز ديدن كرد. سپس به ايران بازگشت و تابلوهايش را در نخستين بي نيال تهران ارايه داد و جايزة اول هنرهاي زيبا را گرفت. از 1339 تا 1354 رهسپار ژاپن، هندوستان، ‌امريكا، ‌مصر، يونان و بيشتر كشورهاي اروپايي شد و در چندين نمايشگاه نقاشي و جشنوارة‌ بين‌المللي شركت كرد.<sup>11</sup> در 1358 براي درمان بيماري سرطان خون به لندن رفت. سرانجام در تهران درگذشت و در صحن امامزاده سلطان علي در قرية مشهدِ اردهالِ كاشان به خاك سپرده شد.<sup>12</sup>
سهراب سپهری سومین فرزند اسدالله خان سپهری و فروغ سپهری و اهل [[کاشان]] بود. پدرش رئیس اداره‌پست و تلگراف شهر و فرزند میرزا نصر‌الله خان از خوانین [[کاشان]] و مادرش فرزند ملک‌المورخین و نواده لسان الملک سپهر مؤلف ''ناسخ التواریخ'' بودند<ref>سپهری، پریدخت. سهراب، '''''‌مرغ مهاجر'''''. تهران: طهوری، 1377، ج.4، ص 17.</ref>. به گفته خودش در قم زاده شد، ‌اما خیلی زود همراه خانواده به گلپایگان و خوانسار و سپس به سرزمین پدری کوچید. هنوز کودک بود که پدرش بیمار شد و تا پایان زندگی بیمار ماند. از پدر خود که در طراحی، ‌خوشنویسی و نواختن تار دستی داشت، نقاشی آموخت<ref>سپهری، پریدخت، '''''هنوز در سفرم'''''. تهران: فرزان، 1380، ج.1، ص 14.</ref>. او دوران آموزش ابتدایی را از 1313 تا 1319ش در دبستان خیّام [[کاشان]] گذراند. در این دوره به خوشنویسی، ‌نقاشی و شعر روی آورد<ref name=":0">مرادی کوچی، ‌شهناز. '''''معرفی و شناخت سهراب سپهری'''''. تهران: نشر قطره،  1380، ج.1، ص 11.</ref>. در 1319 دوره‌اول متوسطه را در دبیرستان پهلوی سابق آغاز کرد و در این زمان با کتاب و مطالعه به طور جدی آشنا شد. گوته[Gothe]، لامارتین[Lamartine]، زولا[Zola]، [[حافظ شیرازی|حافظ]]، ‌[[سعدی]]، نظام وفا و کسان دیگر از شاعران و‌نویسندگان مورد علاقه او در این دوران بودند<ref>عابدی، ‌کامیار. '''''تپش''''' '''''سایه‌دوست'''''. تهران: کامیار عابدی، 1377، ص96.</ref>. هم در این دوره، به سبب عشق به موسیقی، نواختن سنتور و نی را در خانه نزد خود آموخت. در 1322 پس از پایان دوره اول متوسطه به تهران آمد و در دانشسرای مقدماتی به تحصیل ادامه داد<ref>سپهری، پریدخت. سهراب، '''''مرغ مهاجر'''''. همان، ص 55، 56 و 62.</ref>.  


از مشهورترين آثار او در زمينة شعر مي‌توان ''مرگ زندگي''(1330)، ''‌زندگي خواب‌ها''(1332)، ''آوار آفتاب'' (1337)، ''شرقِ اندوه'' (1340)، ''صداي پاي آب'' (1344)، ‌''مسافر'' (1345)، ''حجم سبز'' (1346) و ''هشت كتاب'' (1356) را نام برد.<sup>13</sup> سهراب سپهري داراي تخيلي بسيار پيشترفته و مدرن است، از آن گونه كه در شعر بيدل ديده مي‌شود و پس از بيدل تا ظهور سهراب، در شعر فارسي سابقه ندارد.<sup>14</sup> از آنجا كه سهراب هم شاعر بود و هم نقاش، ‌شعرش طراحي لحظه‌هاي شاعرانه و نقاشي او لبريز از شعر است.<sup>15</sup> هنوز از كوچِ مظلومانة او مدت زيادي نگذشته است، اما ذهن جامعه اشعار او را مانند اشعار حافظ و سعدي پذيرفته، به خاطر سپرده و زنده نگاه داشته است.<sup>16</sup> اشعار سهراب به زبان‌هاي گوناگون جهان مانند انگليسي، فرانسه، آلماني، عربي و در سال‌هاي اخير به زبان‌هاي اسپانيولي، ‌تركي و سوئدي برگردانيده شده است.<sup>17</sup> دفتري از شعرهاي برگزيدة او به نام ''عاشق هميشه تنهاست''، را كريم امامي همراه ترجمة انگليسي آن در 1382 در زمرة انتشارات سخن در تهران چاپ كرد.  
در این هنگام، علاقه‌او به نقاشی و حشر و نشر با اعضای انجمن ادبی صبای کاشان، قوّت گرفت. در 1324 دوره دو ساله دانشسرا را به پایان برد. در 1325 به استخدام اداره فرهنگ (آموزش و پرورش کنونی) کاشان درآمد و در همین سال در امتحانات ششم ادبی شرکت کرد<ref name=":0" />. در 1326 با مشفق کاشانی که در آن وقت شاعری جوان بود، در اداره فرهنگ آشنا شد و این آشنایی تأثیر مثبتی در زندگی او گذاشت. مشفق الفبای شاعری را به سهراب آموخت و به اصلاح شعرهای او پرداخت. یک‌سال بعد، با منوچهر شیبانی، ‌نقاش و شاعر معاصر در قمصر [[کاشان]] دیدارهایی انجام داد و آشنایی با وی، سبک و روش سهراب را دگرگون ساخت<ref>سپهری، پریدخت. '''''هنوز در سفرم'''''، تهران: فرزان، چ 1، 1380، ص 18 و19.</ref>. در همین سال پس از اخذ مدرک دیپلم، از اداره فرهنگ استعفا داد و برای تحصیل در رشته نقاشی در دانشکده هنرهای زیبا به [[استان تهران|تهران]] آمد. ضمن تحصیل در دانشکده، در شرکت نفت به خدمت پرداخت.  


'''مآخذ:'''
او به تدریج با سروده‌های نیما و تولّلی آشنا شد و در قالب‌هایی چون چارپاره شروع به طبع آزمایی کرد. جز آن در جلسات ادبی مورخ‌الدوله سپهر شرکت جست و با کسانی مانند محسن هشترودی، ‌محمدابراهیم باستانی پاریزی، کریم پورشیرازی در این انجمن آشنا شد<ref>عابدی، ‌کامیار. '''''تپش''''' '''''سایه‌دوست'''''. تهران: کامیار عابدی، 1377،  ص 101 ـ 102.</ref>. در 1330 نخستین دفتر شعرش را انتشار داد. در 1332 از دانشکده با رتبه اول فارغ‌التحصیل شد. در همین سال نشان درجه اول علمی گرفت و در چندین نمایشگاه نقاشی در تهران شرکت کرد. افزون بر این، در هنرستان‌های هنرهای زیبا به تدریس پرداخت<ref>آشوری، ‌داریوش و دیگران. '''''پیامی در راه'''''. ‌تهران: طهوری، 1366، ص 10.</ref>. در 1336 به [https://dmelal.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%A7%D8%B1%DB%8C%D8%B3 پاریس] رفت و در مدرسه هنرهای زیبای آن شهر در رشته لیتوگرافی (چاپ سنگی) ثبت نام کرد<ref>مرادی کوچی، ‌شهناز. '''''معرفی و شناخت سهراب سپهری'''''. تهران: نشر قطره، چ 1، 1380، ص 12.</ref>. در 1337 به رُم رفت و ضمن اقامت دو ماهه در آن شهر از بی نیال ونیز دیدن کرد. سپس به ایران بازگشت و تابلوهایش را در نخستین بی نیال تهران ارایه داد و جایزه اول هنرهای زیبا را گرفت. از 1339 تا 1354 رهسپار [https://dmelal.ir/index.php?title=%DA%98%D8%A7%D9%BE%D9%86 ژاپن]، هندوستان، ‌امریکا، ‌[https://dmelal.ir/index.php?title=%D9%85%D8%B5%D8%B1 مصر]، یونان و بیشتر کشورهای اروپایی شد و در چندین نمایشگاه نقاشی و جشنواره‌ بین‌المللی شرکت کرد<ref>سپهری، پریدخت. '''''هنوز در سفرم'''''، تهران: فرزان، چ 1، 1380، ص 124ـ 125.</ref>. در 1358 برای درمان بیماری سرطان خون به لندن رفت. سرانجام در [[استان تهران|تهران]] درگذشت و در صحن امامزاده سلطان علی در قریه مشهدِ اردهالِ [[کاشان]] به خاک سپرده شد<ref>آشوری، ‌داریوش و دیگران. '''''پیامی در راه'''''. ‌تهران: طهوری، 1366، ص 14.</ref>.


# سپهري، پريدخت. سهراب، '''''‌مرغ مهاجر'''''. تهران: طهوري، چ 4، 1377، ص 17.
از مشهورترین آثار او در زمینه شعر می‌توان ''مرگ زندگی''(1330)، ''‌زندگی خواب‌ها''(1332)، ''آوار آفتاب'' (1337)، ''شرقِ اندوه'' (1340)، ''صدای پای آب'' (1344)، ‌''مسافر'' (1345)، ''حجم سبز'' (1346) و ''هشت کتاب'' (1356) را نام برد<ref>مرادی کوچی، ‌شهناز. '''''معرفی و شناخت سهراب سپهری'''''. تهران: نشر قطره،  1380، ج.1، ص 12ـ 13 (به اختصار).</ref>. سهراب سپهری دارای تخیلی بسیار پیشترفته و مدرن است، از آن گونه که در شعر بیدل دیده می‌شود و پس از بیدل تا ظهور سهراب، در شعر فارسی سابقه ندارد<ref>کاظمی، محمدکاظم. '''''شعر پارسی'''''. مشهد: مؤسسه فرهنگی هنری و انتشاراتی ضریح آفتاب، 1379،  ج.1، ص 102.</ref>. از آنجا که سهراب هم شاعر بود و هم نقاش، ‌شعرش طراحی لحظه‌های شاعرانه و نقاشی او لبریز از شعر است<ref>شایگان، داریوش. «لحظه‌ای در واحه»، '''''‌سهراب سپهری، شاعر، ‌نقاش'''''. به کوشش لیلی گلستان، تهران: امیرکبیر، 1361، ج.3، ص 39.</ref>. هنوز از کوچِ مظلومانه او مدت زیادی نگذشته است، اما ذهن جامعه اشعار او را مانند اشعار حافظ و سعدی پذیرفته، به خاطر سپرده و زنده نگاه داشته است<ref>شمیسا، ‌سیروس. '''''نگاهی به سپهری'''''. ‌تهران: مروارید، چ 4، 1372، ج.4، ص 6 (پیشگفتار).</ref>. اشعار سهراب به زبان‌های گوناگون جهان مانند انگلیسی، [https://dmelal.ir/index.php?title=%D9%81%D8%B1%D8%A7%D9%86%D8%B3%D9%87 فرانسه]، آلمانی، [[عربی]] و در سال‌های اخیر به زبان‌های اسپانیولی، [[ترکی|‌ترکی]] و سوئدی برگردانیده شده است<ref>سپهری، پریدخت''. '''سهراب، ‌مرغ مهاجر'''''. ‌تهران: طهوری،  1377، ج.4، ص 83</ref>. دفتری از شعرهای برگزیده او به نام ''عاشق همیشه تنهاست''، را کریم امامی همراه ترجمه انگلیسی آن در 1382 در زمره انتشارات سخن در [[استان تهران|تهران]] چاپ کرد<ref>افشار، ‌ایرج. '''''نادره کاران'''''. به کوشش محمود نیکویه، تهران: نشر قطره، ‌چ 1، 1383، ص458ـ 459.</ref><ref>تسلیمی، علی. '''''گزاره‌هایی در ادبیات معاصر ایران (شعر)'''.'' تهران: اختران، 1383، ص 138ـ 153.</ref><ref>'''''عاشق''''' '''''همیشه''' '''تنهاست'''''. گزیده اشعار سهراب سپهری، ترجمه‌کریم امامی، ویراسته شائول بخاش، تهران: نشر قطره، چ 1، 1382.</ref><ref>زرین کوب، حمید. '''''چشم انداز شعر نو'''''. تهران: توس، 1358، ص 120ـ 122.</ref><ref>شمس لنگرودی، محمد. '''''تاریخ تحلیلی شعر نو (1)'''''. تهران: نشر مرکز، 1370،  ج.1، ص 507 ـ 522.</ref>.  
# همو. '''''هنوز در سفرم'''''. تهران: فرزان، چ 1، 1380، ص 14.
# مرادي كوچي، ‌شهناز. '''''معرفي و شناخت سهراب سپهري'''''. تهران: نشر قطره، چ 1، 1380، ص 11.
# عابدي، ‌كاميار. '''''تپش''''' '''''ساية‌دوست'''''. تهران: كاميار عابدي، 1377، ص96.
# سپهري، پريدخت. سهراب، '''''مرغ مهاجر'''''. همان، ص 55، 56 و 62.
# مرادي كوچي، ‌شهناز. همان جا.
# سپهري، پريدخت. '''''هنوز در سفرم'''''، همان، ص 18 و19.
# عابدي، كاميار. '''همان'''. ص 101 ـ 102.
# آشوري، ‌داريوش و ديگران. '''''پيامي در راه'''''. ‌تهران: طهوري، 1366، ص 10.
# مرادي كوچي، شهناز. '''''همان'''''. ص 12.
# سپهري، پريدخت. '''''هنوز در سفرم''.''' همان، ص 124ـ 125.
# آشوري، داريوش و ديگران. '''''همان'''''. ص 14.
# مرادي كوچي، شهناز. '''''همان'''''. ص 12ـ 13 (به اختصار).
# كاظمي، محمدكاظم. '''''شعر پارسي'''''. مشهد: مؤسسه فرهنگي هنري و انتشاراتي ضريح آفتاب، چ 1، 1379، ص 102.
# شايگان، داريوش. «لحظه‌اي در واحه»، '''''‌سهراب سپهري، شاعر، ‌نقاش'''''. به كوشش ليلي گلستان، تهران: اميركبير، چ 3، 1361، ص 39.
# شميسا، ‌سيروس. ''نگاهي به سپهري''. ‌تهران: مرواريد، چ 4، 1372، ص 6 (پيشگفتار).
# سپهري، پريدخت''. سهراب، ‌مرغ مهاجر''. ‌همان، ص 83. و نيز نگ: افشار، ‌ايرج. '''''نادره كاران'''''. به كوشش محمود نيكويه، تهران: نشر قطره، ‌چ 1، 1383، ص458ـ 459؛ تسليمي، علي. '''''گزاره‌هايي در ادبيات معاصر ايران (شعر)'''.'' تهران: اختران، 1383، ص 138ـ 153؛ '''''عاشق''''' '''''هميشه''' '''تنهاست'''''. گزيدة اشعار سهراب سپهري، ترجمة‌كريم امامي، ويراستة شائول بخاش، تهران: نشر قطره، چ 1، 1382؛ زرين كوب، حميد. '''''چشم انداز شعر نو'''''. تهران: توس، 1358، ص 120ـ 122؛ شمس لنگرودي، محمد. '''''تاريخ تحليلي شعر نو (1)'''''. تهران: نشر مركز، چ 1، 1370، ص 507 ـ 522.


[1].  Gothe.
== نیز نگاه کنید به ==


[2].  Lamartine.
* [[کاشان]]
* [[شعر فارسی]]


[3].  Zola.
== مآخذ ==
<references />


== منبع اصلی ==
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
== نویسنده مقاله ==
ابوالقاسم رادفر
ابوالقاسم رادفر
[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]
[[رده:ادبیات]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۶ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۸:۵۵

سهراب سپهری، قابل بازیابی از https://mobinchap.ir/product/%D8%AA%D8%A7%D8%A8%D9%84%D9%88-%D9%87%D9%86%D8%B1%D9%85%D9%86%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%B9%DA%A9%D8%B3-%D8%B3%D9%87%D8%B1%D8%A7%D8%A8-%D8%B3%D9%BE%D9%87%D8%B1%DB%8C/

سپهری، سهراب (1307 ـ 1359ش) نقاش، ‌شاعر نوپرداز معاصر.

سهراب سپهری سومین فرزند اسدالله خان سپهری و فروغ سپهری و اهل کاشان بود. پدرش رئیس اداره‌پست و تلگراف شهر و فرزند میرزا نصر‌الله خان از خوانین کاشان و مادرش فرزند ملک‌المورخین و نواده لسان الملک سپهر مؤلف ناسخ التواریخ بودند[۱]. به گفته خودش در قم زاده شد، ‌اما خیلی زود همراه خانواده به گلپایگان و خوانسار و سپس به سرزمین پدری کوچید. هنوز کودک بود که پدرش بیمار شد و تا پایان زندگی بیمار ماند. از پدر خود که در طراحی، ‌خوشنویسی و نواختن تار دستی داشت، نقاشی آموخت[۲]. او دوران آموزش ابتدایی را از 1313 تا 1319ش در دبستان خیّام کاشان گذراند. در این دوره به خوشنویسی، ‌نقاشی و شعر روی آورد[۳]. در 1319 دوره‌اول متوسطه را در دبیرستان پهلوی سابق آغاز کرد و در این زمان با کتاب و مطالعه به طور جدی آشنا شد. گوته[Gothe]، لامارتین[Lamartine]، زولا[Zola]، حافظ، ‌سعدی، نظام وفا و کسان دیگر از شاعران و‌نویسندگان مورد علاقه او در این دوران بودند[۴]. هم در این دوره، به سبب عشق به موسیقی، نواختن سنتور و نی را در خانه نزد خود آموخت. در 1322 پس از پایان دوره اول متوسطه به تهران آمد و در دانشسرای مقدماتی به تحصیل ادامه داد[۵].

در این هنگام، علاقه‌او به نقاشی و حشر و نشر با اعضای انجمن ادبی صبای کاشان، قوّت گرفت. در 1324 دوره دو ساله دانشسرا را به پایان برد. در 1325 به استخدام اداره فرهنگ (آموزش و پرورش کنونی) کاشان درآمد و در همین سال در امتحانات ششم ادبی شرکت کرد[۳]. در 1326 با مشفق کاشانی که در آن وقت شاعری جوان بود، در اداره فرهنگ آشنا شد و این آشنایی تأثیر مثبتی در زندگی او گذاشت. مشفق الفبای شاعری را به سهراب آموخت و به اصلاح شعرهای او پرداخت. یک‌سال بعد، با منوچهر شیبانی، ‌نقاش و شاعر معاصر در قمصر کاشان دیدارهایی انجام داد و آشنایی با وی، سبک و روش سهراب را دگرگون ساخت[۶]. در همین سال پس از اخذ مدرک دیپلم، از اداره فرهنگ استعفا داد و برای تحصیل در رشته نقاشی در دانشکده هنرهای زیبا به تهران آمد. ضمن تحصیل در دانشکده، در شرکت نفت به خدمت پرداخت.

او به تدریج با سروده‌های نیما و تولّلی آشنا شد و در قالب‌هایی چون چارپاره شروع به طبع آزمایی کرد. جز آن در جلسات ادبی مورخ‌الدوله سپهر شرکت جست و با کسانی مانند محسن هشترودی، ‌محمدابراهیم باستانی پاریزی، کریم پورشیرازی در این انجمن آشنا شد[۷]. در 1330 نخستین دفتر شعرش را انتشار داد. در 1332 از دانشکده با رتبه اول فارغ‌التحصیل شد. در همین سال نشان درجه اول علمی گرفت و در چندین نمایشگاه نقاشی در تهران شرکت کرد. افزون بر این، در هنرستان‌های هنرهای زیبا به تدریس پرداخت[۸]. در 1336 به پاریس رفت و در مدرسه هنرهای زیبای آن شهر در رشته لیتوگرافی (چاپ سنگی) ثبت نام کرد[۹]. در 1337 به رُم رفت و ضمن اقامت دو ماهه در آن شهر از بی نیال ونیز دیدن کرد. سپس به ایران بازگشت و تابلوهایش را در نخستین بی نیال تهران ارایه داد و جایزه اول هنرهای زیبا را گرفت. از 1339 تا 1354 رهسپار ژاپن، هندوستان، ‌امریکا، ‌مصر، یونان و بیشتر کشورهای اروپایی شد و در چندین نمایشگاه نقاشی و جشنواره‌ بین‌المللی شرکت کرد[۱۰]. در 1358 برای درمان بیماری سرطان خون به لندن رفت. سرانجام در تهران درگذشت و در صحن امامزاده سلطان علی در قریه مشهدِ اردهالِ کاشان به خاک سپرده شد[۱۱].

از مشهورترین آثار او در زمینه شعر می‌توان مرگ زندگی(1330)، ‌زندگی خواب‌ها(1332)، آوار آفتاب (1337)، شرقِ اندوه (1340)، صدای پای آب (1344)، ‌مسافر (1345)، حجم سبز (1346) و هشت کتاب (1356) را نام برد[۱۲]. سهراب سپهری دارای تخیلی بسیار پیشترفته و مدرن است، از آن گونه که در شعر بیدل دیده می‌شود و پس از بیدل تا ظهور سهراب، در شعر فارسی سابقه ندارد[۱۳]. از آنجا که سهراب هم شاعر بود و هم نقاش، ‌شعرش طراحی لحظه‌های شاعرانه و نقاشی او لبریز از شعر است[۱۴]. هنوز از کوچِ مظلومانه او مدت زیادی نگذشته است، اما ذهن جامعه اشعار او را مانند اشعار حافظ و سعدی پذیرفته، به خاطر سپرده و زنده نگاه داشته است[۱۵]. اشعار سهراب به زبان‌های گوناگون جهان مانند انگلیسی، فرانسه، آلمانی، عربی و در سال‌های اخیر به زبان‌های اسپانیولی، ‌ترکی و سوئدی برگردانیده شده است[۱۶]. دفتری از شعرهای برگزیده او به نام عاشق همیشه تنهاست، را کریم امامی همراه ترجمه انگلیسی آن در 1382 در زمره انتشارات سخن در تهران چاپ کرد[۱۷][۱۸][۱۹][۲۰][۲۱].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. ↑ سپهری، پریدخت. سهراب، ‌مرغ مهاجر. تهران: طهوری، 1377، ج.4، ص 17.
  2. ↑ سپهری، پریدخت، هنوز در سفرم. تهران: فرزان، 1380، ج.1، ص 14.
  3. ↑ ۳٫۰ ۳٫۱ مرادی کوچی، ‌شهناز. معرفی و شناخت سهراب سپهری. تهران: نشر قطره، 1380، ج.1، ص 11.
  4. ↑ عابدی، ‌کامیار. تپش سایه‌دوست. تهران: کامیار عابدی، 1377، ص96.
  5. ↑ سپهری، پریدخت. سهراب، مرغ مهاجر. همان، ص 55، 56 و 62.
  6. ↑ سپهری، پریدخت. هنوز در سفرم، تهران: فرزان، چ 1، 1380، ص 18 و19.
  7. ↑ عابدی، ‌کامیار. تپش سایه‌دوست. تهران: کامیار عابدی، 1377، ص 101 ـ 102.
  8. ↑ آشوری، ‌داریوش و دیگران. پیامی در راه. ‌تهران: طهوری، 1366، ص 10.
  9. ↑ مرادی کوچی، ‌شهناز. معرفی و شناخت سهراب سپهری. تهران: نشر قطره، چ 1، 1380، ص 12.
  10. ↑ سپهری، پریدخت. هنوز در سفرم، تهران: فرزان، چ 1، 1380، ص 124ـ 125.
  11. ↑ آشوری، ‌داریوش و دیگران. پیامی در راه. ‌تهران: طهوری، 1366، ص 14.
  12. ↑ مرادی کوچی، ‌شهناز. معرفی و شناخت سهراب سپهری. تهران: نشر قطره، 1380، ج.1، ص 12ـ 13 (به اختصار).
  13. ↑ کاظمی، محمدکاظم. شعر پارسی. مشهد: مؤسسه فرهنگی هنری و انتشاراتی ضریح آفتاب، 1379، ج.1، ص 102.
  14. ↑ شایگان، داریوش. «لحظه‌ای در واحه»، ‌سهراب سپهری، شاعر، ‌نقاش. به کوشش لیلی گلستان، تهران: امیرکبیر، 1361، ج.3، ص 39.
  15. ↑ شمیسا، ‌سیروس. نگاهی به سپهری. ‌تهران: مروارید، چ 4، 1372، ج.4، ص 6 (پیشگفتار).
  16. ↑ سپهری، پریدخت. سهراب، ‌مرغ مهاجر. ‌تهران: طهوری، 1377، ج.4، ص 83
  17. ↑ افشار، ‌ایرج. نادره کاران. به کوشش محمود نیکویه، تهران: نشر قطره، ‌چ 1، 1383، ص458ـ 459.
  18. ↑ تسلیمی، علی. گزاره‌هایی در ادبیات معاصر ایران (شعر). تهران: اختران، 1383، ص 138ـ 153.
  19. ↑ عاشق همیشه تنهاست. گزیده اشعار سهراب سپهری، ترجمه‌کریم امامی، ویراسته شائول بخاش، تهران: نشر قطره، چ 1، 1382.
  20. ↑ زرین کوب، حمید. چشم انداز شعر نو. تهران: توس، 1358، ص 120ـ 122.
  21. ↑ شمس لنگرودی، محمد. تاریخ تحلیلی شعر نو (1). تهران: نشر مرکز، 1370، ج.1، ص 507 ـ 522.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

ابوالقاسم رادفر

برگرفته از «https://iranology-e.ir/index.php?title=سهراب_سپهری&oldid=9738»