پرش به محتوا

بدیع الزمان همدانی: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
صفحه‌ای تازه حاوی «'''بدیع‌الزمان همدانی''' (358 ـ 398 ق / 969 ـ 1008م)، شاعر، ادیب و نویسنده. ابوالفضل احمد بن حسین ملقب به بدیع الزمان از شاعران و نویسندگان برجسته عربی نویس ایران است.<sup>1</sup> او در همدان زاده شد و در همان جا علوم ادبی را از احمد بن فارس رازی (د 390ق / 1000م) آ...» ایجاد کرد
 
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
'''بدیع‌الزمان همدانی''' (358 ـ 398 ق / 969 ـ 1008م)، شاعر، ادیب و نویسنده.
'''بدیع‌الزمان همدانی''' (358 ـ 398 ق / 969 ـ 1008م)، شاعر، ادیب و نویسنده.


ابوالفضل احمد بن حسین ملقب به بدیع الزمان از شاعران و نویسندگان برجسته عربی نویس ایران است.<sup>1</sup> او در [[همدان]] زاده شد و در همان جا علوم ادبی را از احمد بن فارس رازی (د 390ق / 1000م) آموخت.<sup>2</sup> در 380ق / 990م، در بیست و دو سالگی از همدان به ری رفت و در آنجا به خدمت صاحب بن عباد (د 385 ق / 995م)، وزیر دانشمند دیلمی درآمد و با سرودن قصایدی در مدح او، مورد توجه و محبت آن وزیر قرار گرفت. پس از آن به گرگان رفت و مدتی در آنجا سکنا گزید. در این شهر بود که به مذهب اسماعیلیه گروید<sup>3</sup> و نزد ابوسعید محمد بن منصور تقرّب یافت. در 382ق / 992م عازم نیشابور شد و در راه رهزنان هرچه داشت به غارت بردند.<sup>4</sup> در نیشابور در مباحثات لغوی و اقتراحات ادبی شرکت کرد و در آن مباحثات بر ابوبکر خوارزمی چیره شد و شهرت فراوانی به دست آورد.<sup>5</sup> در 383ق / 993م نیشابور را ترک کرد و به سیستان رفت و به خدمت خلف بن احمد، امیر ادب پرور سیستان رسید. از آنجا رهسپار غزنه شد و سلطان محمود غزنوی (حک 389- 421ق / 999-1030م) را مدح گفت. سپس به هرات رفت و ازدواج کرد و باقی عمر را در آنجا به نعمت و آسایش گذراند.<sup>6</sup> او واضع فنّ مقامات و نخستین کسی بود که این عنوان را بر کتاب خود (''مقامات'') نهاد.<sup>7</sup> از آثارش بجز ''مقامات'' می‌توان ''دیوان شعر''، ‌مجموعه ''منشآت''، مشهور به ''رسایل بدیع‌الزمان'' را نام برد.<sup>8</sup>
ابوالفضل احمد بن حسین ملقب به بدیع الزمان از شاعران و نویسندگان برجسته عربی نویس [[کشور ایران|ایران]] است<ref>بیانی، مهدی. '''''کارنامه بزرگان ایران'''''. تهران: اداره کل انتشارات و رادیو، 1340، ص 58.</ref>. او در [[همدان]] زاده شد و در همان جا علوم ادبی را از احمد بن فارس رازی (د 390ق / 1000م) آموخت<ref>صفا، ذبیح الله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''''. تهران: ابن سینا، 1335، ج 1، ص 644.</ref>. در 380ق / 990م، در بیست و دو سالگی از [[همدان]] به ری رفت و در آنجا به خدمت صاحب بن عباد (د 385 ق / 995م)، وزیر دانشمند دیلمی درآمد و با سرودن قصایدی در مدح او، مورد توجه و محبت آن وزیر قرار گرفت. پس از آن به [[گرگان]] رفت و مدتی در آنجا سکنا گزید. در این شهر بود که به [[اسماعیلیه|مذهب اسماعیلیه]] گروید<ref>ابراهیمی حریری، ‌فارس. '''''مقامه نویسی در ادبیات فارسی'''''. ‌تهران: دانشگاه تهران، 1346، ص 50ـ 52.</ref> و نزد ابوسعید محمد بن منصور تقرّب یافت. در 382ق / 992م عازم [[نیشابور]] شد و در راه رهزنان هرچه داشت به غارت بردند<ref>بیانی، مهدی. '''''کارنامه بزرگان ایران'''''. تهران: اداره کل انتشارات و رادیو، 1340، ص 59.</ref>. در [[نیشابور]] در مباحثات لغوی و اقتراحات ادبی شرکت کرد و در آن مباحثات بر ابوبکر خوارزمی چیره شد و شهرت فراوانی به دست آورد<ref>ذکاوتی قراگزلو، علی رضا. '''''بدیع الزمان همدانی و مقامات نویسی'''''. تهران: انتشارات اطلاعات، چ 1، 1364، ص 9.</ref>. در 383ق / 993م [[نیشابور]] را ترک کرد و به [[استان سیستان و بلوچستان|سیستان]] رفت و به خدمت خلف بن احمد، امیر ادب پرور سیستان رسید. از آنجا رهسپار غزنه شد و سلطان محمود غزنوی (حک 389- 421ق / 999-1030م) را مدح گفت. سپس به هرات رفت و ازدواج کرد و باقی عمر را در آنجا به نعمت و آسایش گذراند<ref>ابراهیمی حریری، ‌فارس. '''''مقامه نویسی در ادبیات فارسی'''''. ‌تهران: دانشگاه تهران، 1346، ص 52ـ 53.</ref>. او واضع فنّ مقامات و نخستین کسی بود که این عنوان را بر کتاب خود (''مقامات'') نهاد<ref>خطیبی، حسین. '''''فنّ نثر در ادب پارسی'''''. تهران: زوّار،  1366، ص 562.</ref>. از آثارش بجز ''مقامات'' می‌توان ''دیوان شعر''، ‌مجموعه ''منشآت''، مشهور به ''رسایل بدیع‌الزمان'' را نام برد<ref>مصاحب، غلامحسین. '''''دایره المعارف فارسی'''''. ج 1، ص 396.</ref>.


'''مآخذ:'''
== نیز نگاه کنید به ==


1.     بیانی، مهدی. '''''کارنامه بزرگان ایران'''''. تهران: اداره کل انتشارات و رادیو، 1340، ص 58.
* [[اسماعیلیه]]
* [[همدان]]
* [[نیشابور]]


2.     صفا، ذبیح الله. '''''تاریخ ادبیات در ایران'''''. تهران: ابن سینا، چ 2، 1335، ج 1، ص 644.
== مآخذ ==
<references />


3.     ابراهیمی حریری، ‌فارس. '''''مقامه نویسی در ادبیات فارسی'''''. ‌تهران: دانشگاه تهران، 1346، ص 50ـ 52.
== منبع اصلی ==
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،


4.     بیانی. '''''همان'''''. ‌ص 59.
== نویسنده مقاله ==
 
ابوالقاسم رادفر
5.     ذکاوتی قراگزلو، علی رضا. '''''بدیع الزمان همدانی و مقامات نویسی'''''. تهران: انتشارات اطلاعات، چ 1، 1364، ص 9.
[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]
 
[[رده:ادبیات]]
6.    ابراهیمی حریری. '''''همان'''''. ص 52ـ 53.
 
7.     خطیبی، حسین. '''''فنّ نثر در ادب پارسی'''''. تهران: زوّار، چ 1، 1366، ص 562.
 
8.     مصاحب، غلامحسین. '''''دایرهالمعارف فارسی'''''. ج 1، ص 396.

نسخهٔ کنونی تا ‏۸ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۰۷

بدیع‌الزمان همدانی (358 ـ 398 ق / 969 ـ 1008م)، شاعر، ادیب و نویسنده.

ابوالفضل احمد بن حسین ملقب به بدیع الزمان از شاعران و نویسندگان برجسته عربی نویس ایران است[۱]. او در همدان زاده شد و در همان جا علوم ادبی را از احمد بن فارس رازی (د 390ق / 1000م) آموخت[۲]. در 380ق / 990م، در بیست و دو سالگی از همدان به ری رفت و در آنجا به خدمت صاحب بن عباد (د 385 ق / 995م)، وزیر دانشمند دیلمی درآمد و با سرودن قصایدی در مدح او، مورد توجه و محبت آن وزیر قرار گرفت. پس از آن به گرگان رفت و مدتی در آنجا سکنا گزید. در این شهر بود که به مذهب اسماعیلیه گروید[۳] و نزد ابوسعید محمد بن منصور تقرّب یافت. در 382ق / 992م عازم نیشابور شد و در راه رهزنان هرچه داشت به غارت بردند[۴]. در نیشابور در مباحثات لغوی و اقتراحات ادبی شرکت کرد و در آن مباحثات بر ابوبکر خوارزمی چیره شد و شهرت فراوانی به دست آورد[۵]. در 383ق / 993م نیشابور را ترک کرد و به سیستان رفت و به خدمت خلف بن احمد، امیر ادب پرور سیستان رسید. از آنجا رهسپار غزنه شد و سلطان محمود غزنوی (حک 389- 421ق / 999-1030م) را مدح گفت. سپس به هرات رفت و ازدواج کرد و باقی عمر را در آنجا به نعمت و آسایش گذراند[۶]. او واضع فنّ مقامات و نخستین کسی بود که این عنوان را بر کتاب خود (مقامات) نهاد[۷]. از آثارش بجز مقامات می‌توان دیوان شعر، ‌مجموعه منشآت، مشهور به رسایل بدیع‌الزمان را نام برد[۸].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. بیانی، مهدی. کارنامه بزرگان ایران. تهران: اداره کل انتشارات و رادیو، 1340، ص 58.
  2. صفا، ذبیح الله. تاریخ ادبیات در ایران. تهران: ابن سینا، 1335، ج 1، ص 644.
  3. ابراهیمی حریری، ‌فارس. مقامه نویسی در ادبیات فارسی. ‌تهران: دانشگاه تهران، 1346، ص 50ـ 52.
  4. بیانی، مهدی. کارنامه بزرگان ایران. تهران: اداره کل انتشارات و رادیو، 1340، ص 59.
  5. ذکاوتی قراگزلو، علی رضا. بدیع الزمان همدانی و مقامات نویسی. تهران: انتشارات اطلاعات، چ 1، 1364، ص 9.
  6. ابراهیمی حریری، ‌فارس. مقامه نویسی در ادبیات فارسی. ‌تهران: دانشگاه تهران، 1346، ص 52ـ 53.
  7. خطیبی، حسین. فنّ نثر در ادب پارسی. تهران: زوّار، 1366، ص 562.
  8. مصاحب، غلامحسین. دایره المعارف فارسی. ج 1، ص 396.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

ابوالقاسم رادفر