پرش به محتوا

احکام سلطانیه: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
صفحه‌ای تازه حاوی «'''احكام سلطانيه'''، عنوان عام حقوق عمومي در فقه اسلامي و نام كتاب‌هاي خاص كه در آن‌ها، احكام و قواعد خلافت، امامت، حكومت، سلطنت و قضاوت در نظام حقوق اسلامي تبيين و تدوين شده و بيش و كم تمام مباحثي كه به نحوي از انحاء با شؤون مختلف حكومت مرتبط بو...» ایجاد کرد
 
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۲ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
'''احكام سلطانيه'''، عنوان عام حقوق عمومي در فقه اسلامي و نام كتاب‌هاي خاص كه در آن‌ها، احكام و قواعد خلافت، امامت، حكومت، سلطنت و قضاوت در نظام حقوق اسلامي تبيين و تدوين شده و بيش و كم تمام مباحثي كه به نحوي از انحاء با شؤون مختلف حكومت مرتبط بوده، مورد بحث قرار گرفته است. اين‌گونه مسايل كه اكنون به آن «حكم حكومتي» مي‌گويند، در صدر اسلام، چندان مطرح نبوده است، يعني در دوران خلفاي راشدين و سپس بني‌اميه، به جهت آشوب‌ها و تفرقه‌ها، فتوحات و نيز عدم ثبات سياسي، شيوه و قانونمندي خاصي براي امر حكومت و سياست وجود نداشته است.<sup>1</sup> در مواردي كه نصي از قرآن يا سيره‌يي از پيامبر (ص) وجود داشت، به حكم لازم‌الاجرا بودن بدان عمل مي‌شد و در مواردي نيز به حسب مقتضيات زمان، شيوه‌يي خاص از سوي خليفه اتخاذ مي‌گرديد. نامة حضرت علي (ع) به مالك اشتر از مواردي است كه در آن راهنمايي‌هايي دربارة راه و رسم حكومت و رفتار حاكم آمده است.<sup>2</sup> از اواسط عصر عباسيان، كتاب‌هاي تخصصي چندي در اين زمينه تأليف شد كه معروف‌ترين آن‌ها الاحكام السلطانيه تأليف ابوالحسن ماوردي (وفات 450 ق. / 1058 م.) است.<sup>3</sup>
احکام سلطانیه، عنوان عام حقوق عمومی در فقه اسلامی و نام کتاب‌های خاص که در آن‌ها، احکام و قواعد خلافت، [[امامت]]، حکومت، سلطنت و قضاوت در نظام حقوق اسلامی تبیین و تدوین شده و بیش و کم تمام مباحثی که به نحوی از انحاء با شؤون مختلف حکومت مرتبط بوده، مورد بحث قرار گرفته است. این‌گونه مسایل که اکنون به آن «حکم حکومتی» می‌گویند، در صدر [[اسلام]]، چندان مطرح نبوده است، یعنی در دوران خلفای راشدین و سپس بنی‌امیه، به جهت آشوب‌ها و تفرقه‌ها، فتوحات و نیز عدم ثبات سیاسی، شیوه و قانونمندی خاصی برای امر حکومت و سیاست وجود نداشته است<ref>امین، سیدحسن. '''''تاریخ حقوق ایران'''''. تهران: دایرة‌المعارف ایران‌شناسی، 1382، 190ـ 209.</ref>.  


'''مآخذ:'''  
در مواردی که نصی از قرآن یا سیره‌یی از پیامبر (ص) وجود داشت، به حکم لازم‌الاجرا بودن بدان عمل می‌شد و در مواردی نیز به حسب مقتضیات زمان، شیوه‌یی خاص از سوی خلیفه اتخاذ می‌گردید. نامه [[علی بن ابی طالب امیرالمومنین(ع)|حضرت علی (ع)]] به مالک اشتر از مواردی است که در آن راهنمایی‌هایی درباره راه و رسم حکومت و رفتار حاکم آمده است<ref>'''''نهج‌البلاغه'''''. نامه 53.</ref>. از اواسط عصر عباسیان، کتاب‌های تخصصی چندی در این زمینه تألیف شد که معروف‌ترین آن‌ها الاحکام السلطانیه تألیف ابوالحسن ماوردی (وفات 450 ق. / 1058 م.) است<ref>ماوردی. '''''الاحکام‌السلطانیه'''''. قم: دفتر تبلیغات، 1402 ق، تمام صفحات.</ref>.


1.    امين، سيدحسن. '''''تاريخ حقوق ايران'''''. تهران: دايرة‌المعارف ايران‌شناسي، 1382، 190ـ 209.
== نیز نگاه کنید به ==


2.    نك: '''''نهج‌البلاغه'''''. نامة 53.
* [[علی بن ابی طالب امیرالمومنین(ع)]]


3.     ماوردي. '''''الاحكام‌السلطانيه'''''. قم: دفتر تبليغات، 1402 ق، تمام صفحات.
== مآخذ ==
<references />
== منبع اصلی ==
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،


== نویسنده مقاله ==
حسن امین
حسن امین
[[رده:علوم اسلامی و حقوق فقهی]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۵۳

احکام سلطانیه، عنوان عام حقوق عمومی در فقه اسلامی و نام کتاب‌های خاص که در آن‌ها، احکام و قواعد خلافت، امامت، حکومت، سلطنت و قضاوت در نظام حقوق اسلامی تبیین و تدوین شده و بیش و کم تمام مباحثی که به نحوی از انحاء با شؤون مختلف حکومت مرتبط بوده، مورد بحث قرار گرفته است. این‌گونه مسایل که اکنون به آن «حکم حکومتی» می‌گویند، در صدر اسلام، چندان مطرح نبوده است، یعنی در دوران خلفای راشدین و سپس بنی‌امیه، به جهت آشوب‌ها و تفرقه‌ها، فتوحات و نیز عدم ثبات سیاسی، شیوه و قانونمندی خاصی برای امر حکومت و سیاست وجود نداشته است[۱].

در مواردی که نصی از قرآن یا سیره‌یی از پیامبر (ص) وجود داشت، به حکم لازم‌الاجرا بودن بدان عمل می‌شد و در مواردی نیز به حسب مقتضیات زمان، شیوه‌یی خاص از سوی خلیفه اتخاذ می‌گردید. نامه حضرت علی (ع) به مالک اشتر از مواردی است که در آن راهنمایی‌هایی درباره راه و رسم حکومت و رفتار حاکم آمده است[۲]. از اواسط عصر عباسیان، کتاب‌های تخصصی چندی در این زمینه تألیف شد که معروف‌ترین آن‌ها الاحکام السلطانیه تألیف ابوالحسن ماوردی (وفات 450 ق. / 1058 م.) است[۳].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. امین، سیدحسن. تاریخ حقوق ایران. تهران: دایرة‌المعارف ایران‌شناسی، 1382، 190ـ 209.
  2. نهج‌البلاغه. نامه 53.
  3. ماوردی. الاحکام‌السلطانیه. قم: دفتر تبلیغات، 1402 ق، تمام صفحات.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

حسن امین