رضاع: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ کنونی تا ‏۶ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۰۳

رضاع، بچه را به دایه دادن؛ شیر دادن کودک خود با کودک دیگر.

رضاع، در لغت، مکیدن شیر از پستان مادر، شیر خوردن، نیز بچه را به دایه دادن^[۱]^[۲]^[۳] است و در فقه، عبارت است از رابطه‌ای که به دنبال شیر دادن زن به بچه‌ای، میان آن بچه با زنِ شیر دهنده و خویشاوندانش پدید می‌آید^[۴]. ماده 1176ق.م، تصریح می‌کند:

«مادر مجبور نیست که به طفل خود شیر بدهد، مگر در صورتی که تغذیه طفل به غیر شیر مادر ممکن نباشد».

فقهای شیعه بر این نظرند که شیر دادن به فرزند بر مادر واجب نیست^[۵] اما، فقهای اهل سنت تقریباً بر این نظرند که شیر دادن به فرزند بر مادر واجب بوده و اگر از این کار سرباز زند در برابر خداوند مسئول است. بر مادر واجب است که اولین شیر را به فرزند خود بدهد و مستحب است که تا دو سال مادر عهده‌دار شیر دادن به فرزند خود باشد^[۴]. صاحب جواهرالکلام معتقد است اگر کودک مالی داشته باشد و یا پدرش مؤسر (توانگر) باشد می‌تواند اجرت شیری را که به فرزند داده است، مطالبه کند^[۵]. رضاع باید با رعایت شرایط زیر باشد:

حمل زن مرضعه از نکاح باشد؛
ارتضاع به مقداری باشد که در بند طفل گوشت رویاند و استخوان او را محکم کند و یا طفل یک روز و یک شب ارتزاق کرده باشد؛
سن طفل کمتر از دو سال باشد؛ در زمان ارتضاع زن دیگری طفل را شیر نداده باشد.

محرمات رضاع، عبارتند از:

اصول شخص رضاعی اما در وجدات، که بر شیر خورده حرام هستند؛
فروع رضاعی هر چند که فروتر روند، مانند دختر، دخترِ دختر و...؛
فروع پدر و مادر رضاعی، مانند خواهر رضاعی، برادرزاده‌های رضاعی، دختران رضاعی؛
فروغ مستقیم جد و جدّه رضاعی مانند عمه‌ها و خاله‌ها؛
مادر و جدّات زوجه هر چند بالا روند؛
زوچه پدر و جدّ رضاعی و هر چند بالا روند؛
زن پسر رضاعی و پسران او هر چند پایین‌تر روند، و نیز پسر دختر رضاعی؛
دختر رضاعی و خواهر دختر پسر رضاعی بر شخص حرام نیستند^[۶].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

↑ دهخدا، علي‌اکبر. فرهنگ لغت دهخدا، ذیل واژه رضاع.
↑ اقرب الموارد
↑ ناظم‌الاطباء.
↑ ^۴٫۰ ^۴٫۱ طاهری، محمدعلی. دانشنامة حقوق خصوصی. ج2/1027.
↑ ^۵٫۰ ^۵٫۱ نجفی، محمدحسن. جواهرالکلام. دارالاحیا التراث العربی. 31/272.
↑ کاشانی، ابی‌بکر بن مسعود. بدایع الصنایع فی ترتیب الشرایع. دارالکتب العلمیه، 2003م (1424ق)، 3/4 به بعد.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

اسدالله معظمی گودرزی

[1] دهخدا، علي‌اکبر. فرهنگ لغت دهخدا، ذیل واژه رضاع.

[2] اقرب الموارد

[3] ناظم‌الاطباء.

[:0-4] ۴٫۰ ^۴٫۱ طاهری، محمدعلی. دانشنامة حقوق خصوصی. ج2/1027.

[:1-5] ۵٫۰ ^۵٫۱ نجفی، محمدحسن. جواهرالکلام. دارالاحیا التراث العربی. 31/272.

[6] کاشانی، ابی‌بکر بن مسعود. بدایع الصنایع فی ترتیب الشرایع. دارالکتب العلمیه، 2003م (1424ق)، 3/4 به بعد.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-'''رضاع،''' بچه را به دايه دادن؛ شير دادن كودك خود با كودك ديگر.
+'''رضاع،''' بچه را به دایه دادن؛ شیر دادن کودک خود با کودک دیگر.
-رضاع، در لغت، مكيدن شير از پستان مادر، شير خوردن، نيز بچه را به دايه دادن<sup>1</sup> است و در فقه، عبارت است از رابطه‌اي كه به دنبال شير دادن زن به بچه‌اي، ميان آن بچه با زنِ شير دهنده و خويشاوندانش پديد مي‌آيد.<sup>2</sup> مادة 1176ق.م، تصريح مي‌كند: «مادر مجبور نيست كه به طفل خود شير بدهد، مگر در صورتي كه تغذيه طفل به غير شير مادر ممكن نباشد». فقهاي شيعه بر اين نظرند كه شير دادن به فرزند بر مادر واجب نيست<sup>3</sup> اما، فقهاي اهل سنت تقريباً بر اين نظرند كه شير دادن به فرزند بر مادر واجب بوده و اگر از اين كار سرباز زند در برابر خداوند مسئول است. بر مادر واجب است كه اولين شير را به فرزند خود بدهد و مستحب است كه تا دو سال مادر عهده‌دار شير دادن به فرزند خود باشد.<sup>4</sup> صاحب جواهرالكلام معتقد است اگر كودك مالي داشته باشد و يا پدرش مؤسر (توانگر) باشد مي‌تواند اجرت شيري را كه به فرزند داده است، مطالبه كند.<sup>5</sup> رضاع بايد با رعايت شرايط زير باشد: 1) حمل زن مرضعه از نكاح باشد؛ 2) ارتضاع به مقداري باشد كه در بند طفل گوشت روياند و استخوان او را محكم كند و يا طفل يك روز و يك شب ارتزاق كرده باشد؛ 3) سن طفل كمتر از دو سال باشد؛ در زمان ارتضاع زن ديگري طفل را شير نداده باشد. محرمات رضاع، عبارتند از: 1) اصول شخص رضاعي اما در وجدات، كه بر شير خورده حرام هستند؛ 2) فروع رضاعي هر چند كه فروتر روند، مانند دختر، دخترِ دختر و...؛ 3) فروع پدر و مادر رضاعي، مانند خواهر رضاعي، برادرزاده‌هاي رضاعي، دختران رضاعي؛ 4) فروغ مستقيم جد و جدّة رضاعي مانند عمه‌ها و خاله‌ها؛ 5) مادر و جدّات زوجه هر چند بالا روند؛ 6) زوچه پدر و جدّ رضاعي و هر چند بالا روند؛ 7) زن پسر رضاعي و پسران او هر چند پايين‌تر روند، و نيز پسر دختر رضاعي؛ 8) دختر رضاعي و خواهر دختر پسر رضاعي بر شخص حرام نيستند.<sup>6</sup>
+رضاع، در لغت، مکیدن شیر از پستان مادر، شیر خوردن، نیز بچه را به دایه دادن<ref>دهخدا، علي‌اکبر. فرهنگ '''''لغت دهخدا،''''' ذیل واژه رضاع.</ref><ref>اقرب الموارد</ref><ref>'''''ناظم‌الاطباء'''''.</ref> است و در فقه، عبارت است از رابطه‌ای که به دنبال شیر دادن زن به بچه‌ای، میان آن بچه با زنِ شیر دهنده و خویشاوندانش پدید می‌آید<ref name=":0">طاهری، محمدعلی. '''''دانشنامة حقوق خصوصی'''''. ج2/1027.</ref>. ماده 1176ق.م، تصریح می‌کند: <blockquote>«مادر مجبور نیست که به طفل خود شیر بدهد، مگر در صورتی که تغذیه طفل به غیر شیر مادر ممکن نباشد». </blockquote>فقهای شیعه بر این نظرند که شیر دادن به فرزند بر مادر واجب نیست<ref name=":1">نجفی، محمدحسن. '''''جواهرالکلام'''''. دارالاحیا التراث العربی. 31/272.</ref> اما، فقهای اهل سنت تقریباً بر این نظرند که شیر دادن به فرزند بر مادر واجب بوده و اگر از این کار سرباز زند در برابر خداوند مسئول است. بر مادر واجب است که اولین شیر را به فرزند خود بدهد و مستحب است که تا دو سال مادر عهده‌دار شیر دادن به فرزند خود باشد<ref name=":0" />. صاحب جواهرالکلام معتقد است اگر کودک مالی داشته باشد و یا پدرش مؤسر (توانگر) باشد می‌تواند اجرت شیری را که به فرزند داده است، مطالبه کند<ref name=":1" />. رضاع باید با رعایت شرایط زیر باشد:
+# حمل زن مرضعه از نکاح باشد؛
+# ارتضاع به مقداری باشد که در بند طفل گوشت رویاند و استخوان او را محکم کند و یا طفل یک روز و یک شب ارتزاق کرده باشد؛
+# سن طفل کمتر از دو سال باشد؛ در زمان ارتضاع زن دیگری طفل را شیر نداده باشد.
-'''مآخذ:  '''
+محرمات رضاع، عبارتند از:
-.     دهخدا، علي‌اكبر. فرهنگ '''''لغت دهخدا'''''.                  ؛ اقرب الموارد؛ '''''ناظم‌الاطباء'''''.
+# اصول شخص رضاعی اما در وجدات، که بر شیر خورده حرام هستند؛
+# فروع رضاعی هر چند که فروتر روند، مانند دختر، دخترِ دختر و...؛
+# فروع پدر و مادر رضاعی، مانند خواهر رضاعی، برادرزاده‌های رضاعی، دختران رضاعی؛
+# فروغ مستقیم جد و جدّه رضاعی مانند عمه‌ها و خاله‌ها؛
+# مادر و جدّات زوجه هر چند بالا روند؛
+# زوچه پدر و جدّ رضاعی و هر چند بالا روند؛
+# زن پسر رضاعی و پسران او هر چند پایین‌تر روند، و نیز پسر دختر رضاعی؛
+# دختر رضاعی و خواهر دختر پسر رضاعی بر شخص حرام نیستند<ref>کاشانی، ابی‌بکر بن مسعود. '''''بدایع الصنایع فی ترتیب الشرایع'''''. دارالکتب العلمیه، 2003م (1424ق)، 3/4 به بعد. </ref>.
-.    انصاري، مسعود؛ طاهري، محمدعلي. '''''دانشنامة حقوق خصوصي'''''. ج2/1027.
+== نیز نگاه کنید به ==
-.     نجفي، محمدحسن. '''''جواهرالكلام'''''. دارالاحيا التراث العربي. 31/272.
+* [[اسلام]]
+* [[شرع]]
-.     '''''دانشنامة حقوق خصوصي'''''. همانجا.
+* [[عرف]]
-.     '''''جواهرالكلام'''''. همانجا.
-.     كاشاني، ابي‌بكر بن مسعود. '''''بدايع الصنايع في ترتيب الشرايع'''''. دارالكتب العلميه، 2003م (1424ق)، 3/4 به بعد.
+== مآخذ ==
+<references />
+== منبع اصلی ==
+[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
+== نویسنده مقاله ==
 اسدالله معظمی گودرزی
+[[رده:علوم اسلامی و حقوق فقهی]]