پرش به محتوا

براهویی: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
دیداریویکی‌متن
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
deletegroup
۸٬۷۱۸ ویرایش‌ها
صفحه‌ای تازه حاوی «'''براهويي'''، يا برهويي، اتحاديه‌اي از طايفه‌هاي براهويي زبانِ پراكنده در استان سيستان و بلوچستان و برخي نقاط همجوار در كشورهاي پاكستان و افغانستان. دربارة اصل و ريشة نام براهويي اختلاف نظر است. برخي براهویی را برگرفته از ابراهيم و مبني بر مس...» ایجاد کرد
 
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
deletegroup
۸٬۷۱۸ ویرایش‌ها
 
(۴ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
'''براهويي'''، يا برهويي، اتحاديه‌اي از طايفه‌هاي براهويي زبانِ پراكنده در استان سيستان و بلوچستان و برخي نقاط همجوار در كشورهاي پاكستان و افغانستان. دربارة اصل و ريشة نام براهويي اختلاف نظر است. برخي براهویی را برگرفته از ابراهيم و مبني بر مسلمان بودن براهويي‌ها در برابر همسايگان جط هندو مي‌دانند.<sup>1</sup>
[[پرونده:C13a2604d58e842caf1daa845fcbff9a.jpg|بندانگشتی|براهویی برگرفته از وبسایت ویکی بین قابل بازیابی از<nowiki/>https://wikibin.ir/article/wp/%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85_%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%88%DB%8C%DB%8C]]
'''[[براهویی]]'''، یا برهویی، اتحادیه‌ای از طایفه‌های براهویی زبانِ پراکنده در [[استان سیستان و بلوچستان]] و برخی نقاط همجوار در کشورهای [https://dmelal.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 پاکستان] و [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 افغانستان]. درباره اصل و ریشه نام براهویی اختلاف نظر است. برخی براهویی را برگرفته از ابراهیم و مبنی بر مسلمان بودن براهویی‌ها در برابر همسایگان جط هندو می‌دانند<ref> '''''EI 1''''', II/630; '''''Iranica''''', IV/4360.</ref>.


براهويي‌ها را از بازماندگان اقوام اولية ساكن ايران و هند، پیش از مهاجرت آريايي‌ها به این مناطق دانسته‌اند. آنها در هندوستان به دراويديان مشهورند و طبقة پاريا (نجس) از اين دسته‌اند.<sup>2</sup> برخي بر اساس ويژگي‌هاي ظاهري و اندامي براهویی‌ها، آنها را غيربلوچ دانسته‌اند.<sup>3</sup> برخي از محققان هم با توجه به خاستگاه اولية براهويي‌ها در جنوب شرقي پنجگور در جبيري، آنها را از لُرِهای ماماسني (مَمَسني) دانسته‌اند. ديگران نيز اصل آنها را به اختلاف كُرد، دراويدي، بلوچ و از مهاجران هندي ذكر كرده‌اند.<sup>4</sup>
براهویی‌ها را از بازماندگان اقوام اولیه ساکن [[کشور ایران|ایران]] و هند، پیش از مهاجرتاریایی‌ها به این مناطق دانسته‌اند. آنها در هندوستان به دراویدیان مشهورند و طبقه پاریا (نجس) از این دسته‌اند<ref>  حکمت، علی‌اصغر. '''''نه گفتار در تاریخ ادیان.''''' شیراز: 1339، ص 55-56. </ref>. برخی بر اساس ویژگی‌های ظاهری و اندامی براهویی‌ها، آنها را غیربلوچ دانسته‌اند<ref>فیروزان، ت. «درباره ترکیب ایلات و عشایر ایران»، '''''ایلات و عشایر'''''. تهران: 1362، ص 33. </ref>. برخی از محققان هم با توجه به خاستگاه اولیه براهویی‌ها در جنوب شرقی پنجگور در جبیری، آنها را از لُرِهای ماماسنی (مَمَسنی) دانسته‌اند. دیگران نیز اصلانها را به اختلاف کُرد، دراویدی، بلوچ و از مهاجران هندی ذکر کرده‌اند<ref>  تیت، ج. ب. '''''سیستان'''''. ترجمه غلامعلی رئیس‌الذاکرین، زاهدان: 1362، ص 323.</ref><ref>مردوخ کردستانی، محمد. '''''تاریخ'''''. تهران: چاپخانه ارتش، جلد 1، ص. 80. </ref><ref>مقدسی، محمد. '''''احسن التقاسیم'''''. به کوشش دخویه، لیدن، 1906م، ص 471.</ref><ref>          Elfenbein, J., “The Brahui Problem Again” Textdestiné au colloque international du CNRS, Le Fait ethnique en Iran et en Afghanistan: pertin ence, formes, genēse et enjeux, Paris, october, 1985: P 1-2.</ref>.


كوچك‌ترين تا بزرگ‌ترين واحد اجتماعي در سازمان طایفگی براهويي‌ها عبارتست از: شلوار ← تيره ← طايفه. براهويي‌هاي ايران و افغانستان و پاكستان از 27 طايفه تركيب يافته‌اند. 8 طايفة آنها اصلي (مانند قلندراني، ميرواري و...) و بقيه وابسته هستند (مانند مِنْگل، بنگلزيي، بَيزنْجو و...).<sup>5</sup>
کوچک‌ترین تا بزرگ‌ترین واحد اجتماعی در سازمان طایفگی براهویی‌ها عبارتست از: [[شلوار]] ← تیره ← طایفه. براهویی‌های [[کشور ایران|ایران]] و [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 افغانستان] و [https://dmelal.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 پاکستان] از 27 طایفه ترکیب یافته‌اند. 8 طایفه آنها اصلی (مانند قلندرانی، میرواری و...) و بقیه وابسته هستند (مانند مِنْگل، بنگلزیی، بَیزنْجو و...)<ref>'''''Iranica''''', IV/437-438.</ref>.




براهويي در مناطقي در پاكستان، افغانستان، تركمنستان و ايران پراكنده‌اند. براهويي‌هاي ايران در حوزة بلوچستان و در نواحي سراوان، خاش و سيستان سكونت دارند. براهويي‌هاي كوچنده نيز بين مناطق خاش و قطار خنجك و جون‌آباد ييلاق و قشلاق مي‌كنند.<sup>6</sup>


براهويي‌ها اكثراً دامدارند. آمار جمعيت كل براهويي‌ها در منابع نيامده است. كوچندگان براهويي در 1377ش، 583 خانوار برآورد شده‌اند.<sup>7</sup>  
براهویی در مناطقی در [https://dmelal.ir/index.php?title=%D9%BE%D8%A7%DA%A9%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 پاکستان]، [https://dmelal.ir/index.php?title=%D8%A7%D9%81%D8%BA%D8%A7%D9%86%D8%B3%D8%AA%D8%A7%D9%86 افغانستان]، ترکمنستان و [[کشور ایران|ایران]] پراکنده‌اند. براهویی‌های ایران در حوزه بلوچستان و در نواحی سراوان، خاش و سیستان سکونت دارند. براهویی‌های کوچنده نیز بین مناطق خاش و قطار خنجک و جون‌آباد ییلاق و قشلاق می‌کنند<ref>   '''''Iranica''''', IV/433-434.</ref>.


زبان براهويي منشأ دراويدي دارد كه ممكن است زبان اقوام بومي ارتفاعات كلات قبل از ورود ايلات و طوايف براهويي و بلوچ به اين سرزمين بوده باشد.<sup>8</sup>  
براهویی‌ها اکثراً دامدارند. آمار جمعیت کل براهویی‌ها در منابع نیامده است. کوچندگان براهویی در 1377ش، 583 خانوار برآورد شده‌اند<ref>   '''''سرشماری اجتماعی ـ اقتصادی عشایر کوچنده 1377، نتایج تفصیلی'''''. تهران: 1378، ص 25-26. </ref>.


'''مآخذ:'''  
زبان براهویی منشأ دراویدی دارد که ممکن است زبان اقوام بومی ارتفاعات کلات قبل از ورود ایلات و طوایف براهویی و [[بلوچ]] به این سرزمین بوده باشد<ref>   '''''EI 1''''','''''Iranica''''' .</ref><ref>تلخیص از محمودی بختیاری، بهروز. "براهویی". '''''دایره‌المعارف بزرگ اسلامی،''''' قابل بازیابی از: https://www.cgie.org.ir/Fa/article/228511/%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%88%DB%8C%DB%8C</ref>.


1-    '''''EI 1''''', II/630; '''''Iranica''''', IV/4360.
== نیز نگاه کنید به ==


2-    حكمت، علي‌اصغر. '''''نه گفتار در تاريخ اديان.''''' شيراز: 1339، ص 55-56.
* [[استان سیستان و بلوچستان]]
* [[زاهدان]]
* [[زابل]]
* [[بلوچ]]


3-    فيروزان، ت. «دربارة تركيب ايلات و عشاير ايران»، '''''ايلات و عشاير'''''. تهران: 1362، ص 33.
== مآخذ ==
 
<references />
4-    تيت، ج. ب. '''''سيستان'''''. ترجمة غلامعلي رئيس‌الذاكرين، زاهدان: 1362، ص 323؛ مردوخ كردستاني، محمد. '''''تاريخ'''''. تهران: چاپخانة ارتش، ص 1/80؛ مقدسي، محمد. '''''احسن التقاسيم'''''. به كوشش دخويه، ليدن، 1906م، ص 471؛           Elfenbein, J., “The Brahui Problem Again” Textdestiné au colloque international du CNRS, Le Fait ethnique en Iran et en Afghanistan: pertin ence, formes, genēse et enjeux, Paris, october, 1985: P 1-2.
== منبع اصلی ==
 
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
5-    '''''Iranica''''', IV/437-438.
 
6-    '''''Iranica''''', IV/433-434.
 
7-    '''''سرشماري اجتماعي ـ اقتصادي عشاير كوچنده 1377، نتايج تفصيلي'''''. تهران: 1378، ص 25-26.
 
8-    '''''EI 1''''', همانجا.
 
تلخيص از مقالة براهويي '''''دايرة‌المعارف بزرگ اسلامي'''''


== نویسنده مقاله ==
عباس عبدالله گروسی و محمد سعید جانب اللهی
عباس عبدالله گروسی و محمد سعید جانب اللهی


تلخیص معصومه ابراهیمی
تلخیص معصومه ابراهیمی
[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]
[[رده:زبان شناسی]]
[[رده:جامعه و نظام اجتماعی]]
[[رده:مردم شناسی]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۹ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۴۵

براهویی برگرفته از وبسایت ویکی بین قابل بازیابی ازhttps://wikibin.ir/article/wp/%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85_%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%88%DB%8C%DB%8C

براهویی، یا برهویی، اتحادیه‌ای از طایفه‌های براهویی زبانِ پراکنده در استان سیستان و بلوچستان و برخی نقاط همجوار در کشورهای پاکستان و افغانستان. درباره اصل و ریشه نام براهویی اختلاف نظر است. برخی براهویی را برگرفته از ابراهیم و مبنی بر مسلمان بودن براهویی‌ها در برابر همسایگان جط هندو می‌دانند[۱].

براهویی‌ها را از بازماندگان اقوام اولیه ساکن ایران و هند، پیش از مهاجرتاریایی‌ها به این مناطق دانسته‌اند. آنها در هندوستان به دراویدیان مشهورند و طبقه پاریا (نجس) از این دسته‌اند[۲]. برخی بر اساس ویژگی‌های ظاهری و اندامی براهویی‌ها، آنها را غیربلوچ دانسته‌اند[۳]. برخی از محققان هم با توجه به خاستگاه اولیه براهویی‌ها در جنوب شرقی پنجگور در جبیری، آنها را از لُرِهای ماماسنی (مَمَسنی) دانسته‌اند. دیگران نیز اصلانها را به اختلاف کُرد، دراویدی، بلوچ و از مهاجران هندی ذکر کرده‌اند[۴][۵][۶][۷].

کوچک‌ترین تا بزرگ‌ترین واحد اجتماعی در سازمان طایفگی براهویی‌ها عبارتست از: شلوار ← تیره ← طایفه. براهویی‌های ایران و افغانستان و پاکستان از 27 طایفه ترکیب یافته‌اند. 8 طایفه آنها اصلی (مانند قلندرانی، میرواری و...) و بقیه وابسته هستند (مانند مِنْگل، بنگلزیی، بَیزنْجو و...)[۸].


براهویی در مناطقی در پاکستان، افغانستان، ترکمنستان و ایران پراکنده‌اند. براهویی‌های ایران در حوزه بلوچستان و در نواحی سراوان، خاش و سیستان سکونت دارند. براهویی‌های کوچنده نیز بین مناطق خاش و قطار خنجک و جون‌آباد ییلاق و قشلاق می‌کنند[۹].

براهویی‌ها اکثراً دامدارند. آمار جمعیت کل براهویی‌ها در منابع نیامده است. کوچندگان براهویی در 1377ش، 583 خانوار برآورد شده‌اند[۱۰].

زبان براهویی منشأ دراویدی دارد که ممکن است زبان اقوام بومی ارتفاعات کلات قبل از ورود ایلات و طوایف براهویی و بلوچ به این سرزمین بوده باشد[۱۱][۱۲].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. ↑  EI 1, II/630; Iranica, IV/4360.
  2. ↑   حکمت، علی‌اصغر. نه گفتار در تاریخ ادیان. شیراز: 1339، ص 55-56.
  3. ↑ فیروزان، ت. «درباره ترکیب ایلات و عشایر ایران»، ایلات و عشایر. تهران: 1362، ص 33.
  4. ↑   تیت، ج. ب. سیستان. ترجمه غلامعلی رئیس‌الذاکرین، زاهدان: 1362، ص 323.
  5. ↑ مردوخ کردستانی، محمد. تاریخ. تهران: چاپخانه ارتش، جلد 1، ص. 80.
  6. ↑ مقدسی، محمد. احسن التقاسیم. به کوشش دخویه، لیدن، 1906م، ص 471.
  7. ↑           Elfenbein, J., “The Brahui Problem Again” Textdestiné au colloque international du CNRS, Le Fait ethnique en Iran et en Afghanistan: pertin ence, formes, genēse et enjeux, Paris, october, 1985: P 1-2.
  8. ↑ Iranica, IV/437-438.
  9. ↑    Iranica, IV/433-434.
  10. ↑    سرشماری اجتماعی ـ اقتصادی عشایر کوچنده 1377، نتایج تفصیلی. تهران: 1378، ص 25-26.
  11. ↑    EI 1,Iranica .
  12. ↑ تلخیص از محمودی بختیاری، بهروز. "براهویی". دایره‌المعارف بزرگ اسلامی، قابل بازیابی از: https://www.cgie.org.ir/Fa/article/228511/%D8%A8%D8%B1%D8%A7%D9%87%D9%88%DB%8C%DB%8C

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

عباس عبدالله گروسی و محمد سعید جانب اللهی

تلخیص معصومه ابراهیمی

برگرفته از «https://iranology-e.ir/index.php?title=براهویی&oldid=7626»