چاووش خوانی: تفاوت میان نسخهها
صفحهای تازه حاوی «'''چاووشخواني'''، خواندن اشعار مذهبي با صدايي رسا و آهنگين در ستايش پيامبر (ص) و خاندان او در پيشاپيش زائران. كلمة چاووش[1] تركي و به معناي فرماندة لشكر و سرپرست قافله است.<sup>1و2</sup> اين نوع اشعار را چاووشي<sup>3</sup> و خواننده آن را چاووش<sup>4</sup> يا چا...» ایجاد کرد |
|||
| (۲ نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
''' | '''چاووشخوانی'''، خواندن اشعار مذهبی با صدایی رسا و آهنگین در ستایش پیامبر (ص) و خاندان او در پیشاپیش زائران. | ||
کلمه چاووش[ cavoš] [[ترکی]] و به معنای فرمانده لشکر و سرپرست قافله است<ref>شفیعی كدكنی، محمدرضا. '''''اسرارالتوحید فی مقامات الشیخ ابی سعید محمد بن منور'''''. تهران: 1366، ج 2، ص 639.</ref><ref>استرآبادی، مهدی. '''''(سنگلاخ)، روشن خیاوی'''''. 1374، ذیل چاووش.</ref>. این نوع اشعار را چاووشی<ref>فرهنگنامه ادبی فارسی، '''''دانشنامه ادب پارسی'''''. ج 2، تهران: 1376، ذیل چاووشی.</ref> و خواننده آن را چاووش<ref>دبیرسیاقی، محمد. '''''مقالات دهخدا'''''. ج 1، تهران: 1358، ص 275. </ref> یا چاووشخوان مینامند. چاووش در تمام طول راه سفر زیارتی پیشاپیش زائران حرکت میکند و برنامهریزی و مسئولیت سفر نیز به عهده اوست<ref>دالمانی، هانری رنه. '''''از خراسان تا بختیاری'''''. ترجمه غلامرضا سمیعی، تهران: 1378، ج 1، ص 260. </ref>. | |||
او عَلَمی سه گوش و سبز رنگ دارد که روی آن معمولاً تصاویری از زیارتگاهها و شعاری مناسب حال نقش شده است. چاووش [[عَلَم]] را در محلهای عمومی نصب و یا بر دوش گرفته با خواندن اشعاری مردم را به سفر زیارتی<ref>عناصری، جابر. '''''درآمدی بر نمایش و نیایش در ایران'''''. تهران: 1366، ص 136.</ref> دعوت میکند. او اگر سیّد باشد پارچهای سبزرنگ به دور گردن و در غیر این صورت شالی سیاه رنگ بر خود میپیچد<ref>یوسفی، غلامحسین. '''''«چاووش»، ماهنامه فرهنگی و هنری کلک'''''. ش 14-15، 1370.</ref>. | |||
چاووش به جز صدای خوش باید حافظهای قوی نیز داشته باشد، مراسم زیارت و دعاها را بداند و جادهها و زیارتگاهها را بشناسد. پس از پایان اعمال زیارت و در مراجعت زایران، او قبل از دیگران باز میگردد تا خبر ورود زائران را به خانوادهای ایشان برساند. معمولاً خانواده زائران پس از شنیدن خبر هدیهای نیز<ref>'''''دایره المعارف ایرانیکا'''''، ذیل "cavoš".</ref> به او میدهند. امروزه این حرفه همچون گذشته متداول نیست و فقط در سفرهای زیارتی اشعاری به مناسبت خوانده میشود<ref>تلخیص از مقاله چاووش خوانی، مریم میرفخرائی، در '''''دایره المعارف کودکان و نوجوانان'''''، ج 11، ص. 1384.</ref>. | |||
== نیز نگاه کنید به == | |||
* [[ترکی]] | |||
* [[عَلَم]] | |||
== مآخذ == | |||
<references /> | |||
== منبع اصلی == | |||
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | |||
== نویسنده مقاله == | |||
مریم میرفخرایی | مریم میرفخرایی | ||
نسخهٔ کنونی تا ۱۶ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۲:۵۳
چاووشخوانی، خواندن اشعار مذهبی با صدایی رسا و آهنگین در ستایش پیامبر (ص) و خاندان او در پیشاپیش زائران.
کلمه چاووش[ cavoš] ترکی و به معنای فرمانده لشکر و سرپرست قافله است[۱][۲]. این نوع اشعار را چاووشی[۳] و خواننده آن را چاووش[۴] یا چاووشخوان مینامند. چاووش در تمام طول راه سفر زیارتی پیشاپیش زائران حرکت میکند و برنامهریزی و مسئولیت سفر نیز به عهده اوست[۵].
او عَلَمی سه گوش و سبز رنگ دارد که روی آن معمولاً تصاویری از زیارتگاهها و شعاری مناسب حال نقش شده است. چاووش عَلَم را در محلهای عمومی نصب و یا بر دوش گرفته با خواندن اشعاری مردم را به سفر زیارتی[۶] دعوت میکند. او اگر سیّد باشد پارچهای سبزرنگ به دور گردن و در غیر این صورت شالی سیاه رنگ بر خود میپیچد[۷].
چاووش به جز صدای خوش باید حافظهای قوی نیز داشته باشد، مراسم زیارت و دعاها را بداند و جادهها و زیارتگاهها را بشناسد. پس از پایان اعمال زیارت و در مراجعت زایران، او قبل از دیگران باز میگردد تا خبر ورود زائران را به خانوادهای ایشان برساند. معمولاً خانواده زائران پس از شنیدن خبر هدیهای نیز[۸] به او میدهند. امروزه این حرفه همچون گذشته متداول نیست و فقط در سفرهای زیارتی اشعاری به مناسبت خوانده میشود[۹].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ شفیعی كدكنی، محمدرضا. اسرارالتوحید فی مقامات الشیخ ابی سعید محمد بن منور. تهران: 1366، ج 2، ص 639.
- ↑ استرآبادی، مهدی. (سنگلاخ)، روشن خیاوی. 1374، ذیل چاووش.
- ↑ فرهنگنامه ادبی فارسی، دانشنامه ادب پارسی. ج 2، تهران: 1376، ذیل چاووشی.
- ↑ دبیرسیاقی، محمد. مقالات دهخدا. ج 1، تهران: 1358، ص 275.
- ↑ دالمانی، هانری رنه. از خراسان تا بختیاری. ترجمه غلامرضا سمیعی، تهران: 1378، ج 1، ص 260.
- ↑ عناصری، جابر. درآمدی بر نمایش و نیایش در ایران. تهران: 1366، ص 136.
- ↑ یوسفی، غلامحسین. «چاووش»، ماهنامه فرهنگی و هنری کلک. ش 14-15، 1370.
- ↑ دایره المعارف ایرانیکا، ذیل "cavoš".
- ↑ تلخیص از مقاله چاووش خوانی، مریم میرفخرائی، در دایره المعارف کودکان و نوجوانان، ج 11، ص. 1384.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
مریم میرفخرایی