بقال بازی: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (۴ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
[[پرونده:156542088.jpg|بندانگشتی|بقال بازی، برگرفته از ایرنا، قابل بازیابی از [https://www.irna.ir/news/83433821/%D8%A8%D9%82%D8%A7%D9%84-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%DA%A9%D9%85%D8%AF%DB%8C-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%A8%D9%86-%D9%85%D8%A7%DB%8C%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D9%82%D8%AF-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C https://www.irna.ir/news/83433821/]]] | |||
بقال بازی، نمایشی است سنتی<ref>شبزندهدار، محمد (1356). '''''تلاش'''''. شماره 76، ص 44.</ref>. در عصر ناصری و بیشتر در دربار شاهان [[قاجاریه|قاجار]]، بصورت مضحکه و تقلید که شخصیت اصلی آن یک بقال پولدار و مسخره بوده، اجرا میگردید<ref>بیضایی، بهرام (1380). '''''نمایش در ایران'''''. تهران: [http://roshangaran-pub.ir/ انتشارات روشنگران]، ص 214.</ref>. کریم بقال لودهای حقیقت بین و حقگو و در زیر جامه لودگی، صاحب منصبان، وزیران، مفتشان را یک به یک رسوا میکند؛ و مسایلی که مردم خود نمیتوانند بر زبان بیاورند، توسط این شخصیت، بدون ترس و پروا در قالبی طنز و مضحکه بر زبان آورده میشد<ref name=":0">شبزندهدار، محمد (1356). '''''تلاش'''''. شماره 76، ص 45.</ref>. | |||
[[کریم شیره ای|کریم شیرهای]] دلقک مشهور در بار [[ناصرالدین شاه قاجار|ناصرالدین شاه]]، با همکاری چند وردست این نمایش را در حضور شاه براه انداخت. | |||
در این اجرا خود نقش «بقال» را بازی و مسخرههای وردستش با نامهای نمایشی «چوردکی»، «ریشکی»، «ماستی» و «پسیکی» به ایفای نقش پرداختند<ref>بیضایی، بهرام (1380). '''''نمایش در ایران'''''. تهران: [http://roshangaran-pub.ir/ انتشارات روشنگران]، ص 165 و 166.</ref>. | |||
میرزا آقا تبریزی اولین نمایشنامهنویس به زبان فارسی، این نمایش را: «شرحی از بدبختی اهالی [[ایران]] ... در لباس قصه و طرز تیاتر فرنگیان (یا بقال بازی در حضور)»<ref>فصلنامه تئاتر (1356). شماره1، ص 20.</ref> میداند. | |||
میرزا آقا تبریزی اولین نمایشنامهنویس به زبان فارسی، این نمایش را: «شرحی از بدبختی اهالی ایران ... در لباس قصه و طرز تیاتر فرنگیان (یا بقال بازی در حضور)»<ref>فصلنامه تئاتر (1356). شماره1، ص 20.</ref> میداند. | |||
در قسمتی از نمایش بقال بازی چوردکی (چوراکی) با اشاره به ظرف ماست از کریم بقال میترسد که این چیست؟ و وقتی کریم در جواب میگوید: مگر چشم نداری ببینی، جواب میدهد. | در قسمتی از نمایش بقال بازی چوردکی (چوراکی) با اشاره به ظرف ماست از کریم بقال میترسد که این چیست؟ و وقتی کریم در جواب میگوید: مگر چشم نداری ببینی، جواب میدهد. | ||
| خط ۱۲: | خط ۱۲: | ||
آدم از سال گرانی در آمده چطور میبیند، به مرگ تو از پارسال آنقدر گرسنه ماندهام که باد هر دو گوشهایم را گرفته است<ref name=":0" />. | آدم از سال گرانی در آمده چطور میبیند، به مرگ تو از پارسال آنقدر گرسنه ماندهام که باد هر دو گوشهایم را گرفته است<ref name=":0" />. | ||
نیز نگاه کنید به | == نیز نگاه کنید به == | ||
* [[پیش پرده]] | |||
* [[قاجاریه]] | |||
* [[ناصرالدین شاه قاجار]] | |||
* [[کریم شیره ای]] | |||
== مآخذ == | == مآخذ == | ||
<references /> | <references /> | ||
== منبع اصلی == | |||
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | |||
== پیوند به بیرون == | |||
کریمی زنجانی اصل، محمد(1398)، دانشنامه فرهنگ مردم ایران، مرکز دایره المعارف بزرگ اسلامی، قابل بازیابی از [https://www.cgie.org.ir/fa/article/239359/%D8%A8%D9%82%D8%A7%D9%84-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C https://www.cgie.org.ir/fa/article/239359/] | |||
بقال بازی، دانشنامه جهان اسلام، قابل بازیابی از https://rch.ac.ir/article/Details/6930 | |||
بقال بازی، کمدی مردمی با بن مایههای نقد اجتماعی، خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران، قابل بازیابی از [https://www.irna.ir/news/83433821/%D8%A8%D9%82%D8%A7%D9%84-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%DA%A9%D9%85%D8%AF%DB%8C-%D9%85%D8%B1%D8%AF%D9%85%DB%8C-%D8%A8%D8%A7-%D8%A8%D9%86-%D9%85%D8%A7%DB%8C%D9%87-%D9%87%D8%A7%DB%8C-%D9%86%D9%82%D8%AF-%D8%A7%D8%AC%D8%AA%D9%85%D8%A7%D8%B9%DB%8C https://www.irna.ir/news/83433821/] | |||
متینی، جلال، نمایشنامه«بقال بازی در حضور»، برگرفته از ایران نامک، قابل بازیابی از [https://www.irannamag.com/article/%D9%86%D9%85%D8%A7%DB%8C%D8%B4%D9%86%D8%A7%D9%85%D9%87%D8%A1%D8%A8%D9%82%D8%A7%D9%84-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%D8%B6%D9%88%D8%B1-%D9%85%D8%AA%D9%86-%DA%A9%D8%A7%D9%85/ https://www.irannamag.com/article/] | |||
بقال بازی، تبیان، قابل بازیابی از [https://article.tebyan.net/185483/%D8%A8%D9%82%D8%A7%D9%84-%D8%A8%D8%A7%D8%B2%DB%8C https://article.tebyan.net/185483/] | |||
== نویسنده مقاله == | == نویسنده مقاله == | ||
محمود عزیزی | محمود عزیزی | ||
[[index.php?title=رده:هنر]] | |||
[[index.php?title=رده:تئاتر]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۱۴ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۵۹
بقال بازی، نمایشی است سنتی[۱]. در عصر ناصری و بیشتر در دربار شاهان قاجار، بصورت مضحکه و تقلید که شخصیت اصلی آن یک بقال پولدار و مسخره بوده، اجرا میگردید[۲]. کریم بقال لودهای حقیقت بین و حقگو و در زیر جامه لودگی، صاحب منصبان، وزیران، مفتشان را یک به یک رسوا میکند؛ و مسایلی که مردم خود نمیتوانند بر زبان بیاورند، توسط این شخصیت، بدون ترس و پروا در قالبی طنز و مضحکه بر زبان آورده میشد[۳].
کریم شیرهای دلقک مشهور در بار ناصرالدین شاه، با همکاری چند وردست این نمایش را در حضور شاه براه انداخت.
در این اجرا خود نقش «بقال» را بازی و مسخرههای وردستش با نامهای نمایشی «چوردکی»، «ریشکی»، «ماستی» و «پسیکی» به ایفای نقش پرداختند[۴].
میرزا آقا تبریزی اولین نمایشنامهنویس به زبان فارسی، این نمایش را: «شرحی از بدبختی اهالی ایران ... در لباس قصه و طرز تیاتر فرنگیان (یا بقال بازی در حضور)»[۵] میداند.
در قسمتی از نمایش بقال بازی چوردکی (چوراکی) با اشاره به ظرف ماست از کریم بقال میترسد که این چیست؟ و وقتی کریم در جواب میگوید: مگر چشم نداری ببینی، جواب میدهد.
آدم از سال گرانی در آمده چطور میبیند، به مرگ تو از پارسال آنقدر گرسنه ماندهام که باد هر دو گوشهایم را گرفته است[۳].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ شبزندهدار، محمد (1356). تلاش. شماره 76، ص 44.
- ↑ بیضایی، بهرام (1380). نمایش در ایران. تهران: انتشارات روشنگران، ص 214.
- ↑ ۳٫۰ ۳٫۱ شبزندهدار، محمد (1356). تلاش. شماره 76، ص 45.
- ↑ بیضایی، بهرام (1380). نمایش در ایران. تهران: انتشارات روشنگران، ص 165 و 166.
- ↑ فصلنامه تئاتر (1356). شماره1، ص 20.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
پیوند به بیرون
کریمی زنجانی اصل، محمد(1398)، دانشنامه فرهنگ مردم ایران، مرکز دایره المعارف بزرگ اسلامی، قابل بازیابی از https://www.cgie.org.ir/fa/article/239359/
بقال بازی، دانشنامه جهان اسلام، قابل بازیابی از https://rch.ac.ir/article/Details/6930
بقال بازی، کمدی مردمی با بن مایههای نقد اجتماعی، خبرگزاری جمهوری اسلامی ایران، قابل بازیابی از https://www.irna.ir/news/83433821/
متینی، جلال، نمایشنامه«بقال بازی در حضور»، برگرفته از ایران نامک، قابل بازیابی از https://www.irannamag.com/article/
بقال بازی، تبیان، قابل بازیابی از https://article.tebyan.net/185483/
نویسنده مقاله
محمود عزیزی index.php?title=رده:هنر index.php?title=رده:تئاتر