جعل: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| (یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد) | |||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''[[جعل]]،''' به معنی | '''[[جعل]]،''' به معنی آفریدن و ایجاد است<ref> ابوالبقا. '''''كليات'''''. ص347- 348.</ref> و در اصطلاح فلسفه، تأثیر خاص علت (= فاعل) در معلول است. بدین معنا كه هر ممكن الوجود محتاج علتی است كه نخست بدو هستی بخشد (= جعل بسیط) و سپس آثار و صفات او را پدید آورد (= جعل مركب)<ref> سبزواري، ملاهادي. '''''شرح منظومة حكمت'''''. 2/222.</ref>. طرفداران اصالت وجود یعنی [[ملاصدرا]] و پیروان وی، برانند كه جعل، به وجود تعلّق میگیرد<ref>ملاصدرا. '''''مشاعر'''''. ص37- 44؛ همو، '''''رسالة جعل وجود'''''. ص181.</ref> و طرفداران اصالت [[ماهیت]]، یعنی فیلسوفان طرفدار [[میرداماد]]، [[ماهیت]] را متعلَّق جعل میشمارند و سرانجام بنابر قول مشهور، مشائیان یعنی فیلسوفان طرفدار ارسطو و ابنسینا «اتصاف [[ماهیت]] به وجود» را مجعول حقیقی به شمار میآورند<ref> سبزواري، ملاهادي. '''''شرح منظومة حكمت'''''. 2/230.</ref>، یعنی به نظر طرفداران اصالت وجود، علت (= خدا) در وجود تأثیر میگذارد؛ به نظر طرفداران اصالت [[ماهیت]]، علت در [[ماهیت]] مؤثر است، و به نظر پیروان حكمتمشاء، تأثیر علت در «اتصاف [[ماهیت]] به وجود» است. | ||
== نیز نگاه کنید به == | == نیز نگاه کنید به == | ||
* [[ملاصدرا]] | |||
* [[میرداماد]] | |||
* [[ماهیت]]<br /> | |||
== | == مآخذ == | ||
<references /> | <references /> | ||
== منبع اصلی == | == منبع اصلی == | ||
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی | [https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | ||
== نویسنده مقاله == | == نویسنده مقاله == | ||
امیرحسین انواری | امیرحسین انواری | ||
[[رده:عرفان، فلسفه و کلام]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۴۱
جعل، به معنی آفریدن و ایجاد است[۱] و در اصطلاح فلسفه، تأثیر خاص علت (= فاعل) در معلول است. بدین معنا كه هر ممكن الوجود محتاج علتی است كه نخست بدو هستی بخشد (= جعل بسیط) و سپس آثار و صفات او را پدید آورد (= جعل مركب)[۲]. طرفداران اصالت وجود یعنی ملاصدرا و پیروان وی، برانند كه جعل، به وجود تعلّق میگیرد[۳] و طرفداران اصالت ماهیت، یعنی فیلسوفان طرفدار میرداماد، ماهیت را متعلَّق جعل میشمارند و سرانجام بنابر قول مشهور، مشائیان یعنی فیلسوفان طرفدار ارسطو و ابنسینا «اتصاف ماهیت به وجود» را مجعول حقیقی به شمار میآورند[۴]، یعنی به نظر طرفداران اصالت وجود، علت (= خدا) در وجود تأثیر میگذارد؛ به نظر طرفداران اصالت ماهیت، علت در ماهیت مؤثر است، و به نظر پیروان حكمتمشاء، تأثیر علت در «اتصاف ماهیت به وجود» است.
نیز نگاه کنید به
مآخذ
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
امیرحسین انواری