ابن میثم: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''[[ابن میثم|ابنمِیْثَم]]،''' کمالالدین میثم بن علی بحرانی، متکلم، محدث و فقیه | '''[[ابن میثم|ابنمِیْثَم]]،''' کمالالدین میثم بن علی بحرانی، متکلم، محدث و فقیه پرآوازه شیعه سده 7ق / 13م. از زندگانی وی اطلاع چندانی نداریم جز اینکه گفتهاند در 636ق / 1239م زاده شد<ref>ماحوزی بحرانی، سیلمان. '''''فهرست البویه و علماء البحرین'''''. به کوشش احمد حسینی و محمد مرعشی، قم: 1404ق، ص69.</ref> و در محضر ابوالسعادات عبدالقاهر اصفهانی و کمالالدین علی بحرانی شاگردی کرد<ref>افندیاصفهانی، عبدالله. '''''ریاض العلما'''''. به کوشش محمود مرعشی و احمد حسینی، قم: 1401ق، ص5/277.</ref>. | ||
وی با [[خواجه نصیرالدین طوسی]] هم روزگار بود و گفتهاند که خواجه از ابنمیثم فقه اموخت و او نیز نزد خواجه کلام میخواند<ref>خوانساری، محمدباقر. '''''روضات الجنات'''''. تهران: 1382ق/ 1962م، ص6/302.</ref> شهرت عمده ابنمیثم در کلام است و حتی در شرحی که بر نهجالبلاغه نوشته است صبغه کلامی و فلسفی کاملاً برجسته است. در مجموع حدود 30 اثر به وی نسبت دادهاند. سبک و سیاق نوشتههای وی به شیوه [[خواجه نصیرالدین طوسی|خواجه طوسی]] در تجرید الاعتقاد، بسیار نزدیک است و بر خلاف علامه حلی، بیشتر عقلگراست تا نقلگرا. | |||
ابنمیثم معرفت و شناخت خدا را عقلاً واجب میداند و بر آن است که این معرفت نباید مقلّدانه و برآمده از نقل باشد<ref>ابنمیثم، '''''قواعد المرام فی علم الکلام'''''. به کوشش احمد حسینی، قم: 1398ق، ص28.</ref> گویا وی در باب اثبات صانع نظر مبتنی بر عقل معتزله را بر اشاعره ترجیح داده است<ref>ابنمیثم، '''''قواعد المرام فی علم الکلام'''''. به کوشش احمد حسینی، قم: 1398ق. ص63، 82، 84.</ref> درباره حشر و معاد نیز پیرو ابوالحسن بصری است که میگفت اجزای اصلی پیکر انسان که تحول و تغییر نمیپذیرد محشور خواهد شد<ref>ابنمیثم، '''''قواعد المرام فی علم الکلام'''''. به کوشش احمد حسینی، قم: 1398ق. ص139- 144.</ref>. | |||
درباره تاریخ وفات و مدفن او اختلاف نظر وجود دارد ولی از آنجا که وی در 681 تألیف الشرح الصغیر نهجالبلاغه را به پایان رساند<ref>اقا بزرگ. '''''طبقات اعلام الشیعه'''''. قرن 7، به کوشش علینقی منزوی، بیروت: 1972م، ص188.</ref> میبایست پس از تاریخ، در گذشته باشد قبر وی در دو جای: الدونج یا هلتا در ماحوز بحرین ذکر کردهاند<ref>نوری، میرزاحسین'''''. مستدرک الوسائل'''''. تهران: 1388- 1321ق، ص3/461؛ '''''نامه دانشوران'''''. قم: دارالفکر، ص3/287.</ref>. | |||
== نیز نگاه کنید به == | == نیز نگاه کنید به == | ||
| خط ۱۵: | خط ۲۱: | ||
تلخیصکننده: امیرحسین ساکتاف | تلخیصکننده: امیرحسین ساکتاف | ||
[[رده:عرفان، فلسفه و کلام]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۱۲
ابنمِیْثَم، کمالالدین میثم بن علی بحرانی، متکلم، محدث و فقیه پرآوازه شیعه سده 7ق / 13م. از زندگانی وی اطلاع چندانی نداریم جز اینکه گفتهاند در 636ق / 1239م زاده شد[۱] و در محضر ابوالسعادات عبدالقاهر اصفهانی و کمالالدین علی بحرانی شاگردی کرد[۲].
وی با خواجه نصیرالدین طوسی هم روزگار بود و گفتهاند که خواجه از ابنمیثم فقه اموخت و او نیز نزد خواجه کلام میخواند[۳] شهرت عمده ابنمیثم در کلام است و حتی در شرحی که بر نهجالبلاغه نوشته است صبغه کلامی و فلسفی کاملاً برجسته است. در مجموع حدود 30 اثر به وی نسبت دادهاند. سبک و سیاق نوشتههای وی به شیوه خواجه طوسی در تجرید الاعتقاد، بسیار نزدیک است و بر خلاف علامه حلی، بیشتر عقلگراست تا نقلگرا.
ابنمیثم معرفت و شناخت خدا را عقلاً واجب میداند و بر آن است که این معرفت نباید مقلّدانه و برآمده از نقل باشد[۴] گویا وی در باب اثبات صانع نظر مبتنی بر عقل معتزله را بر اشاعره ترجیح داده است[۵] درباره حشر و معاد نیز پیرو ابوالحسن بصری است که میگفت اجزای اصلی پیکر انسان که تحول و تغییر نمیپذیرد محشور خواهد شد[۶].
درباره تاریخ وفات و مدفن او اختلاف نظر وجود دارد ولی از آنجا که وی در 681 تألیف الشرح الصغیر نهجالبلاغه را به پایان رساند[۷] میبایست پس از تاریخ، در گذشته باشد قبر وی در دو جای: الدونج یا هلتا در ماحوز بحرین ذکر کردهاند[۸].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ ماحوزی بحرانی، سیلمان. فهرست البویه و علماء البحرین. به کوشش احمد حسینی و محمد مرعشی، قم: 1404ق، ص69.
- ↑ افندیاصفهانی، عبدالله. ریاض العلما. به کوشش محمود مرعشی و احمد حسینی، قم: 1401ق، ص5/277.
- ↑ خوانساری، محمدباقر. روضات الجنات. تهران: 1382ق/ 1962م، ص6/302.
- ↑ ابنمیثم، قواعد المرام فی علم الکلام. به کوشش احمد حسینی، قم: 1398ق، ص28.
- ↑ ابنمیثم، قواعد المرام فی علم الکلام. به کوشش احمد حسینی، قم: 1398ق. ص63، 82، 84.
- ↑ ابنمیثم، قواعد المرام فی علم الکلام. به کوشش احمد حسینی، قم: 1398ق. ص139- 144.
- ↑ اقا بزرگ. طبقات اعلام الشیعه. قرن 7، به کوشش علینقی منزوی، بیروت: 1972م، ص188.
- ↑ نوری، میرزاحسین. مستدرک الوسائل. تهران: 1388- 1321ق، ص3/461؛ نامه دانشوران. قم: دارالفکر، ص3/287.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
سیدجعفر سجادی
تلخیصکننده: امیرحسین ساکتاف