میر نوروزی: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ کنونی تا ‏۸ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۰:۵۹

میر نوروزی، یا پادشاه نوروزی، نام بازیگری از دسته پیک های نوروز که در روزهای پایان سال از میان عامه مردم شهر یا روستا برای چند روز به حکومت برگزیده می‌شد^[۱]. حکومت او معمولاً در روزهای پنجه دزدیده (= خمسه مسترقه، 5 روز پایان سال) بود و در این دوره کارهای بیرون از روال و نظم معمول می‌کرد^[۲].

میر نوروزی چند تن کارگزار برای خود انتخاب می‌کرد تا فرمان‌های او را اجرا کنند. پس از پایان دوره کوتاه حکومت نمایشی، مردم میر نوروزی را برای صدور فرمان‌هایش بازخواست نمی‌کردند^[۱].

رسم میر نوروزی را نخستین بار محمد قزوینی در زمره آئین‌های نوروزی در 1323ش به جامعه مطبوعات معرفی کرد و آگاهی‌های تاریخی از رواج این رسم در سده‌های 7، 8 و 9 ه ق، و ادامه ان در اغاز سده 14ش داد^[۳]. این رسم تا چندی پیش در برخی مناطق ایران و میان اقوام کرد کردستان و لر بختیاری و مردم اسفراین برپا می‌گردید^[۴]. مثلاً در شهر مهاباد این آئین به نام «امیر بهاری» یا «میر میرین» و به مدت 3 تا 15 روز برگزار می‌شد. امیر بهاری کارگزارانی به نام وزیر، میرزا، خنجردار، جلاد، دلقک و فراش داشت که با او همکاری می‌کردند، او پس از دوره حکومتش با پول‌هایی که از مردم ثروتمند گرفته بود اسباب عروسی جوانان نادار را فراهم می‌کرد^[۵].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

↑ ^۱٫۰ ^۱٫۱ بلوكباشی، علی. نوروز: جشن نوزایی افرینش. تهران: 1380، دفتر پژوهش‌های فرهنگی، ص 41.
↑ بهار، مهرداد. از اسطوره تا تاریخ. به كوشش ابوالقاسم اسماعیل‌پور، تهران: 1376، نشر چشمه، ص 359-360
↑ قزوینی، محمد. «میر نوروزی»، یادگار. س اول، ش 3، ابان 1323، ص 13-16.
↑ بلوكباشی، علی. یادگار.. ص 44.
↑ ایوبیان، عبیدالله. «میر نوروزی: میر میرین»، مجله دانشكده ادبیات تبریز. س 14، ش 1، بهار 1341، ص 99-112.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

علی بلوکباشی

[:0-1] ۱٫۰ ^۱٫۱ بلوكباشی، علی. نوروز: جشن نوزایی افرینش. تهران: 1380، دفتر پژوهش‌های فرهنگی، ص 41.

[2] بهار، مهرداد. از اسطوره تا تاریخ. به كوشش ابوالقاسم اسماعیل‌پور، تهران: 1376، نشر چشمه، ص 359-360

[3] قزوینی، محمد. «میر نوروزی»، یادگار. س اول، ش 3، ابان 1323، ص 13-16.

[4] بلوكباشی، علی. یادگار.. ص 44.

[5] ایوبیان، عبیدالله. «میر نوروزی: میر میرین»، مجله دانشكده ادبیات تبریز. س 14، ش 1، بهار 1341، ص 99-112.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-'''[[میر نوروزی]]'''، یا پادشاه نوروزی، نام بازیگری از دسته پیک های نوروز كه در روزهای پایان سال از میان عامه مردم شهر یا روستا برای چند روز به حكومت برگزیده می‌شد<ref>بلوكباشی، علی. '''''نوروز: جشن نوزایی افرینش'''''. تهران: 1380، دفتر پژوهش‌های فرهنگی، ص 41.</ref>. حكومت او معمولاً در روزهای پنجه دزدیده (= خمسه مسترقه، 5 روز پایان سال) بود و در این دوره كارهای بیرون از روال و نظم معمول می‌كرد<ref>بهار، مهرداد. '''''از اسطوره تا تاریخ.''''' به كوشش ابوالقاسم اسماعیل‌پور، تهران: 1376، نشر چشمه، ص 359-360 </ref>.
+'''[[میر نوروزی]]'''، یا پادشاه نوروزی، نام بازیگری از دسته پیک های نوروز که در روزهای پایان سال از میان عامه مردم شهر یا روستا برای چند روز به حکومت برگزیده می‌شد<ref name=":0">بلوكباشی، علی. '''''نوروز: جشن نوزایی افرینش'''''. تهران: 1380، دفتر پژوهش‌های فرهنگی، ص 41.</ref>. حکومت او معمولاً در روزهای پنجه دزدیده (= خمسه مسترقه، 5 روز پایان سال) بود و در این دوره کارهای بیرون از روال و نظم معمول می‌کرد<ref>بهار، مهرداد. '''''از اسطوره تا تاریخ.''''' به كوشش ابوالقاسم اسماعیل‌پور، تهران: 1376، نشر چشمه، ص 359-360 </ref>.
-میر نوروزی چند تن كارگزار برای خود انتخاب می‌كرد تا فرمان‌های او را اجرا كنند. پس از پایان دوره كوتاه حكومت نمایشی، مردم میر نوروزی را برای صدور فرمان‌هایش بازخواست نمی‌كردند<ref>بلوكباشی، علی. تهران.</ref>.
+میر نوروزی چند تن کارگزار برای خود انتخاب می‌کرد تا فرمان‌های او را اجرا کنند. پس از پایان دوره کوتاه حکومت نمایشی، مردم میر نوروزی را برای صدور فرمان‌هایش بازخواست نمی‌کردند<ref name=":0" />.
-رسم میر نوروزی را نخستین بار محمد قزوینی در زمره ائین‌های نوروزی در 1323ش به جامعه مطبوعات معرفی كرد و اگاهی‌های تاریخی از رواج این رسم در سده‌های 7، 8 و 9 ه ق، و ادامه ان در اغاز سده 14ش داد<ref>قزوینی، محمد. «میر نوروزی»، '''''یادگار'''''. س اول، ش 3، ابان 1323، ص 13-16.</ref>. این رسم تا چندی پیش در برخی مناطق ایران و میان اقوام كرد كردستان و لر بختیاری و مردم اسفراین برپا می‌گردید<ref>بلوكباشی، علی.  '''''یادگار'''''.'''''.''''' ص 44. </ref>. مثلاً در شهر مهاباد این ائین به نام «امیر بهاری» یا «میر میرین» و به مدت 3 تا 15 روز برگزار می‌شد. امیر بهاری كارگزارانی به نام وزیر، میرزا، خنجردار، جلاد، دلقك و فراش داشت كه با او همكاری می‌كردند، او پس از دوره حكومتش با پول‌هایی كه از مردم ثروتمند گرفته بود اسباب عروسی جوانان نادار را فراهم می‌كرد<ref>ایوبیان، عبیدالله. «میر نوروزی: میر میرین»، '''''مجله دانشكده ادبیات تبریز'''''. س 14، ش 1، بهار 1341، ص 99-112.
+رسم میر نوروزی را نخستین بار محمد قزوینی در زمره آئین‌های نوروزی در 1323ش به جامعه مطبوعات معرفی کرد و آگاهی‌های تاریخی از رواج این رسم در سده‌های 7، 8 و 9 ه ق، و ادامه ان در اغاز سده 14ش داد<ref>قزوینی، محمد. «میر نوروزی»، '''''یادگار'''''. س اول، ش 3، ابان 1323، ص 13-16.</ref>. این رسم تا چندی پیش در برخی مناطق [[کشور ایران|ایران]] و میان اقوام کرد [[استان کردستان|کردستان]] و لر [[بختیاری]] و مردم اسفراین برپا می‌گردید<ref>بلوكباشی، علی.  '''''یادگار'''''.'''''.''''' ص 44. </ref>. مثلاً در شهر مهاباد این آئین به نام «امیر بهاری» یا «میر میرین» و به مدت 3 تا 15 روز برگزار می‌شد. امیر بهاری کارگزارانی به نام وزیر، میرزا، خنجردار، جلاد، دلقک و فراش داشت که با او همکاری می‌کردند، او پس از دوره حکومتش با پول‌هایی که از مردم ثروتمند گرفته بود اسباب عروسی جوانان نادار را فراهم می‌کرد<ref>ایوبیان، عبیدالله. «میر نوروزی: میر میرین»، '''''مجله دانشكده ادبیات تبریز'''''. س 14، ش 1، بهار 1341، ص 99-112.</ref>.
-علی بلوکباشی</ref>.
+== نیز نگاه کنید به ==
-'''ماخذ:'''
+* [[سبزه نوروزی]]
+* [[سیزده بدر]]
+* [[استان کردستان]]
+* [[بختیاری]]
--     بلوكباشی، علی. '''''نوروز: جشن نوزایی افرینش'''''. تهران: 1380، دفتر پژوهش‌های فرهنگی، ص 41.
+== مآخذ ==
+<references />
--     بهار، مهرداد. '''''از اسطوره تا تاریخ.''''' به كوشش ابوالقاسم اسماعیل‌پور، تهران: 1376، نشر چشمه، ص 359-360.
+== منبع اصلی ==
+[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
--     بلوكباشی، علی. تهران.
--     قزوینی، محمد. «میر نوروزی»، '''''یادگار'''''. س اول، ش 3، ابان 1323، ص 13-16.
--     بلوكباشی، علی.  '''''یادگار'''''.'''''.''''' ص 44.
--     ایوبیان، عبیدالله. «میر نوروزی: میر میرین»، '''''مجله دانشكده ادبیات تبریز'''''. س 14، ش 1، بهار 1341، ص 99-112.
+== نویسنده مقاله ==
 علی بلوکباشی
+[[رده:جامعه و نظام اجتماعی]]
+[[رده:مردم شناسی]]