پرش به محتوا

مجلس سنا: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Maedeh (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۲ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط یک کاربر دیگر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
'''مجلس سنا'''، يكي از دو مجلس قوة قانونگذاري در قانون اساسي نظام مشروطة سلطنتي ايران.  
[[پرونده:6090033.jpg|بندانگشتی|مجلس سنا برگرفته از وبسایت خبر انلاین قابل بازیابی از<nowiki/>https://www.khabaronline.ir/news/1954028/%DA%A9%D8%A7%D8%AE-%D8%B3%D9%86%D8%A7-%DA%AF%D9%86%D8%AC%DB%8C%D9%86%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%D8%A7%D9%84-%D9%88%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA]]
'''[[مجلس سنا]]'''، یكی از دو مجلس قوه قانونگذاری در [[قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران|قانون اساسی]] نظام مشروطه سلطنتی ایران.  


به موجب اصل 43 و 45 قانون اساسي، اين مجلس 60 نماينده داشت كه 30 نفر آنها منتخب پادشاه و 30 نفر منتخب مردم بودند. از نمايندگان مردم، 15 نفر از اهالي تهران و 15 نفر از اهالي ساير شهرها انتخاب مي‌شدند.<sup>1</sup> نخستين دورة آن در 20 بهمن 1328ش پس از تصويب نظامنامة مجلس سنا در مجلس شوراي ملي<sup>*</sup> برگزار شد،<sup>2</sup> كه تا 28 آذر 1332ش برقرار بود و به موجب فرمان شاه منحل شد.<sup>3</sup> مدت هر دورة مجلس 6 سال تعيين شد<sup>4</sup> و تا پيروزي انقلاب اسلامي<sup>*</sup>، 7 دوره از مجلس سنا بدين ترتيب تشكيل يافت: دورة دوم (27 اسفند 1332ش ـ 25 اسفند 1338ش)، دورة سوم (3 فروردين 1339ش ـ 19 ارديبهشت 1340ش)، دورة چهارم (14 مهر 1342ش ـ 12 مهر 1346ش)، دورة پنجم (14 مهر 1346ش ـ 9 شهريور 1350ش)، دورة ششم (9 شهريور 1350ش ـ 1354ش)، دورة هفتم (17 شهريور 1354ش ـ بهمن 1357ش). علاوه بر دورة اول، دوره‌هاي 3 و 4 و 5 با فرمان شاه منحل شد<sup>5</sup> و دورة هفتم به دنبال پيروزي انقلاب اسلامي، با استعفاي دسته جمعي سناتورها خاتمه يافت.<sup>6</sup>  
به موجب اصل 43 و 45 [[قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران|قانون اساسی]]، این مجلس 60 نماینده داشت كه 30 نفر آنها منتخب پادشاه و 30 نفر منتخب مردم بودند. از نمایندگان مردم، 15 نفر از اهالی [[تهران مصور|تهران]] و 15 نفر از اهالی سایر شهرها انتخاب می‌شدند<ref>'''''ایرانشهر'''''. كمیسیون ملی یونسكو در ایران، 1343، ج 2، ص 1025؛ راوندی، مرتضی. '''''سیر قانون و دادگستری در ایران'''''. تهران: نشر چشمه و كتاب‌سرای بابل، 1368، ص 339. </ref>. نخستین دوره آن در 20 بهمن 1328ش پس از تصویب نظامنامه مجلس سنا در [[مجلس شورای ملی]]<sup>*</sup> برگزار شد،<ref>'''''ایرانشهر'''''. كمیسیون ملی یونسكو در ایران، 1343، ج 2، ص 1025؛ راوندی، مرتضی. '''''سیر قانون و دادگستری در ایران'''''. تهران: نشر چشمه و كتاب‌سرای بابل، 1368، ص 339. </ref> كه تا 28 آذر 1332ش برقرار بود و به موجب فرمان شاه منحل شد<ref> '''''دایره المعارف فارسی'''''. به سرپرستی غلامحسین مصاحب، تهران: شركت سهامی كتاب‌های جیبی، 1374، ج 2، ص 2659.</ref>. مدت هر دوره مجلس 6 سال تعیین شد<ref>'''''ایرانشهر'''''. تهران: نشر چشمه و كتاب‌سرای بابل، 1368.</ref> و تا پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]]<sup>*</sup>، 7 دوره از مجلس سنا بدین ترتیب تشكیل یافت: دوره دوم (27 اسفند 1332ش ـ 25 اسفند 1338ش)، دوره سوم (3 فروردین 1339ش ـ 19 اردیبهشت 1340ش)، دوره چهارم (14 مهر 1342ش ـ 12 مهر 1346ش)، دوره پنجم (14 مهر 1346ش ـ 9 شهریور 1350ش)، دوره ششم (9 شهریور 1350ش ـ 1354ش)، دوره هفتم (17 شهریور 1354ش ـ بهمن 1357ش). علاوه بر دوره اول، دوره‌های 3 و 4 و 5 با فرمان شاه منحل شد<ref> '''''دایرهالمعارف فارسی'''''.  تهران: شركت سهامی كتاب‌های جیبی، 1374. </ref> و دوره هفتم به دنبال پیروزی [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]]، با استعفای دسته جمعی سناتورها خاتمه یافت<ref> '''''اطلاعات'''''. ش 15783، 23 بهمن 1357، ص 3. </ref>.


چون نيمي از اعضاي مجلس سنا منصوب پادشاه بودند، به اين مجلس هميشه چون وسيله‌اي در دست شاه نگريسته مي‌شد و هيچ گاه مشروعيت مردمي با قدرت تصميم‌گيري مستقل به دست نياورد.<sup>7</sup> وظيفة مجلس سنا بررسي كارشناسانه‌تر مصوبات مجلس شوراي ملي و تصويب نهايي آن‌ها بود.  
چون نیمی از اعضای مجلس سنا منصوب پادشاه بودند، به این مجلس همیشه چون وسیله‌ای در دست شاه نگریسته می‌شد و هیچ گاه مشروعیت مردمی با قدرت تصمیم‌گیری مستقل به دست نیاورد<ref>گازیوروسكی، مارك. ج. '''''سیاست خارجی آمریكا و شاه'''''. ترجمه فریدون فاطمی، تهران: نشر مركز، 1371.</ref>. وظیفه مجلس سنا بررسی كارشناسانه‌تر مصوبات [[مجلس شورای ملی]] و تصویب نهایی آن‌ها بود.  


نیز نگاه کنید به
== نیز نگاه کنید به ==
'''مآخذ:'''
 
1-    '''''ايرانشهر'''''. كميسيون ملي يونسكو در ايران، 1343، ج 2، ص 1025؛ راوندي، مرتضي. '''''سير قانون و دادگستري در ايران'''''. تهران: نشر چشمه و كتاب‌سراي بابل، 1368، ص 339.
 
2-    '''''ايرانشهر'''''. همانجا.
 
3-    '''''دايرةالمعارف فارسي'''''. به سرپرستي غلامحسين مصاحب، تهران: شركت سهامي كتاب‌هاي جيبي، 1374، ج 2، ص 2659.
 
4-    '''''ايرانشهر'''''. همانجا.
 
5-    '''''دايرةالمعارف فارسي'''''. همانجا.
 
6-    '''''اطلاعات'''''. ش 15783، 23 بهمن 1357، ص 3.
 
7-    گازيوروسكي، مارك. ج. '''''سياست خارجي آمريكا و شاه'''''. ترجمة فريدون فاطمي، تهران: نشر مركز، 1371.
 
منبع اصلی
 
 
نویسنده مقاله


* [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب اسلامی]]
* [[مجلس شورای ملی]]


== مآخذ ==
<references />
== منبع اصلی ==
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،


== نویسنده مقاله ==
جعفر گلشن
جعفر گلشن
[[رده:علوم سیاسی]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۴۴

مجلس سنا برگرفته از وبسایت خبر انلاین قابل بازیابی ازhttps://www.khabaronline.ir/news/1954028/%DA%A9%D8%A7%D8%AE-%D8%B3%D9%86%D8%A7-%DA%AF%D9%86%D8%AC%DB%8C%D9%86%D9%87-%D8%A7%DB%8C-%DA%A9%D9%87-%D8%AF%D8%B1-%D8%AD%D8%A7%D9%84-%D9%88%DB%8C%D8%B1%D8%A7%D9%86%DB%8C-%D8%A7%D8%B3%D8%AA

مجلس سنا، یكی از دو مجلس قوه قانونگذاری در قانون اساسی نظام مشروطه سلطنتی ایران.

به موجب اصل 43 و 45 قانون اساسی، این مجلس 60 نماینده داشت كه 30 نفر آنها منتخب پادشاه و 30 نفر منتخب مردم بودند. از نمایندگان مردم، 15 نفر از اهالی تهران و 15 نفر از اهالی سایر شهرها انتخاب می‌شدند[۱]. نخستین دوره آن در 20 بهمن 1328ش پس از تصویب نظامنامه مجلس سنا در مجلس شورای ملی* برگزار شد،[۲] كه تا 28 آذر 1332ش برقرار بود و به موجب فرمان شاه منحل شد[۳]. مدت هر دوره مجلس 6 سال تعیین شد[۴] و تا پیروزی انقلاب اسلامی*، 7 دوره از مجلس سنا بدین ترتیب تشكیل یافت: دوره دوم (27 اسفند 1332ش ـ 25 اسفند 1338ش)، دوره سوم (3 فروردین 1339ش ـ 19 اردیبهشت 1340ش)، دوره چهارم (14 مهر 1342ش ـ 12 مهر 1346ش)، دوره پنجم (14 مهر 1346ش ـ 9 شهریور 1350ش)، دوره ششم (9 شهریور 1350ش ـ 1354ش)، دوره هفتم (17 شهریور 1354ش ـ بهمن 1357ش). علاوه بر دوره اول، دوره‌های 3 و 4 و 5 با فرمان شاه منحل شد[۵] و دوره هفتم به دنبال پیروزی انقلاب اسلامی، با استعفای دسته جمعی سناتورها خاتمه یافت[۶].

چون نیمی از اعضای مجلس سنا منصوب پادشاه بودند، به این مجلس همیشه چون وسیله‌ای در دست شاه نگریسته می‌شد و هیچ گاه مشروعیت مردمی با قدرت تصمیم‌گیری مستقل به دست نیاورد[۷]. وظیفه مجلس سنا بررسی كارشناسانه‌تر مصوبات مجلس شورای ملی و تصویب نهایی آن‌ها بود.

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. ایرانشهر. كمیسیون ملی یونسكو در ایران، 1343، ج 2، ص 1025؛ راوندی، مرتضی. سیر قانون و دادگستری در ایران. تهران: نشر چشمه و كتاب‌سرای بابل، 1368، ص 339.
  2. ایرانشهر. كمیسیون ملی یونسكو در ایران، 1343، ج 2، ص 1025؛ راوندی، مرتضی. سیر قانون و دادگستری در ایران. تهران: نشر چشمه و كتاب‌سرای بابل، 1368، ص 339.
  3.  دایره المعارف فارسی. به سرپرستی غلامحسین مصاحب، تهران: شركت سهامی كتاب‌های جیبی، 1374، ج 2، ص 2659.
  4. ایرانشهر. تهران: نشر چشمه و كتاب‌سرای بابل، 1368.
  5.  دایرهالمعارف فارسی. تهران: شركت سهامی كتاب‌های جیبی، 1374.
  6.  اطلاعات. ش 15783، 23 بهمن 1357، ص 3.
  7. گازیوروسكی، مارك. ج. سیاست خارجی آمریكا و شاه. ترجمه فریدون فاطمی، تهران: نشر مركز، 1371.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

جعفر گلشن