طایفه اسماعیلزايی: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''[[طایفه اسماعیلزايی|اسماعیلزایی]]''' (شه بخش)، از طوایف بزرگ سنی مذهب بلوچ در استان سیستان و بلوچستان. | '''[[طایفه اسماعیلزايی|اسماعیلزایی]]''' (شه بخش)، از طوایف بزرگ سنی مذهب [[بلوچ]] در [[استان سیستان و بلوچستان]]. | ||
نام این طایفه از نام بنیانگذارشان ـ اسماعیل ـ گرفته شده است. خاستگاه اصلی اسماعیلزاییی ها سرزمین و طایفه ممسنی فارس بوده است<ref>افشار سیستانی، ایرج. '''''مقدمهای بر شناخت ایلها، چادرنشینان و طوایف عشایری ایران'''''. تهران: 1366، 2/906-907.</ref>. در 1310ش اسماعیلزاییها و چند طایفه دیگر با هم متحد شدند و علیه حكومت و نیروهای انگلیسی منطقه شورش كردند و نهایتاً سردار اسماعیلزاییها دستگیر و به فارس تبعید شد. پس از مدتی حكومت از اقدامات اسماعیلزاییها چشم پوشی كرد و آنها را بخشید؛ از آن به بعد این طایفه به شهبخش معروف شد<ref>جهانبانی، امانالله. '''''سرگذشت بلوچستان و مرزهای آن'''''. تهران: 1338، حواشی، ص37؛ افشارسیستانی. '''''همان'''''. 2ب/912. </ref>. طایفه اسماعیلزایی در مناطق شور، قلعهبید، نَرماشیر و... در استان سیستان و بلوچستان سكونت دارند<ref>'''''درآمدی مجمل بر مطالعه عشایر سیستان و بلوچستان'''''. تهران: 1356، 82-83.</ref>. كوچندگان اسماعیلزایی نیز بین دهستانهای شهرستانهای ایرانشهر، خاش، زاهدان و | نام این طایفه از نام بنیانگذارشان ـ اسماعیل ـ گرفته شده است. خاستگاه اصلی اسماعیلزاییی ها سرزمین و طایفه [[ممسنی]] [[استان فارس|فارس]] بوده است<ref>افشار سیستانی، ایرج. '''''مقدمهای بر شناخت ایلها، چادرنشینان و طوایف عشایری ایران'''''. تهران: 1366، 2/906-907.</ref>. در 1310ش اسماعیلزاییها و چند طایفه دیگر با هم متحد شدند و علیه حكومت و نیروهای انگلیسی منطقه شورش كردند و نهایتاً سردار اسماعیلزاییها دستگیر و به فارس تبعید شد. پس از مدتی حكومت از اقدامات اسماعیلزاییها چشم پوشی كرد و آنها را بخشید؛ از آن به بعد این طایفه به شهبخش معروف شد<ref>جهانبانی، امانالله. '''''سرگذشت بلوچستان و مرزهای آن'''''. تهران: 1338، حواشی، ص37؛ افشارسیستانی. '''''همان'''''. 2ب/912. </ref>. طایفه اسماعیلزایی در مناطق شور، قلعهبید، نَرماشیر و... در [[استان سیستان و بلوچستان]] سكونت دارند<ref>'''''درآمدی مجمل بر مطالعه عشایر سیستان و بلوچستان'''''. تهران: 1356، 82-83.</ref>. كوچندگان اسماعیلزایی نیز بین دهستانهای شهرستانهای ایرانشهر، خاش، [[زاهدان]] و نیکشهر این استان ییلاق و قشلاق میكنند<ref>'''''سرشماری اجتماعی اقتصادی عشایركوچنده 1377، جمعیت عشایری دهستانها'''''. تهران: 1378، ص . </ref>. | ||
طایفه اسماعیلزایی از 17 تیره و چندین زیر تیره تشكیل میشود. مهمترین تیره این طایفه فقیرزایی است كه همه سرداران طایفه (رؤسای طایفه) از آن برخاستهاند. آخرین سردار این طایفه نعیمخان شهبخش بوده است<ref>'''''بررسی ایلات و عشایر بلوچستان، نشریه وزارت آبادانی و مسكن'''''. تهران: 1348، ص58. </ref>. | طایفه اسماعیلزایی از 17 تیره و چندین زیر تیره تشكیل میشود. مهمترین تیره این طایفه فقیرزایی است كه همه سرداران طایفه (رؤسای طایفه) از آن برخاستهاند. آخرین سردار این طایفه نعیمخان شهبخش بوده است<ref>'''''بررسی ایلات و عشایر بلوچستان، نشریه وزارت آبادانی و مسكن'''''. تهران: 1348، ص58. </ref>. | ||
| خط ۹: | خط ۹: | ||
== نیز نگاه کنید به == | == نیز نگاه کنید به == | ||
مآخذ | * [[استان سیستان و بلوچستان]] | ||
* [[بلوچ]] | |||
* [[بلوچی]] | |||
== مآخذ == | |||
<references /> | <references /> | ||
== منبع اصلی == | == منبع اصلی == | ||
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی | [https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | ||
== نویسنده مقاله == | == نویسنده مقاله == | ||
معصومه ابراهیمی | معصومه ابراهیمی | ||
[[رده:جامعه و نظام اجتماعی]] | |||
[[رده:مردم شناسی]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۸ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۳۸
اسماعیلزایی (شه بخش)، از طوایف بزرگ سنی مذهب بلوچ در استان سیستان و بلوچستان.
نام این طایفه از نام بنیانگذارشان ـ اسماعیل ـ گرفته شده است. خاستگاه اصلی اسماعیلزاییی ها سرزمین و طایفه ممسنی فارس بوده است[۱]. در 1310ش اسماعیلزاییها و چند طایفه دیگر با هم متحد شدند و علیه حكومت و نیروهای انگلیسی منطقه شورش كردند و نهایتاً سردار اسماعیلزاییها دستگیر و به فارس تبعید شد. پس از مدتی حكومت از اقدامات اسماعیلزاییها چشم پوشی كرد و آنها را بخشید؛ از آن به بعد این طایفه به شهبخش معروف شد[۲]. طایفه اسماعیلزایی در مناطق شور، قلعهبید، نَرماشیر و... در استان سیستان و بلوچستان سكونت دارند[۳]. كوچندگان اسماعیلزایی نیز بین دهستانهای شهرستانهای ایرانشهر، خاش، زاهدان و نیکشهر این استان ییلاق و قشلاق میكنند[۴].
طایفه اسماعیلزایی از 17 تیره و چندین زیر تیره تشكیل میشود. مهمترین تیره این طایفه فقیرزایی است كه همه سرداران طایفه (رؤسای طایفه) از آن برخاستهاند. آخرین سردار این طایفه نعیمخان شهبخش بوده است[۵].
در 1354ش شمار جمعیت آنها را 10000 خانوار تخمین زدهاند[۶]. شمار كوچندگان اسماعیلزایی در 1377ش 492 خانوار و 3333 نفر گزارش شده است[۷]. اسماعیلزاییها به دامداری وكشاورزی مشغولند[۸].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ افشار سیستانی، ایرج. مقدمهای بر شناخت ایلها، چادرنشینان و طوایف عشایری ایران. تهران: 1366، 2/906-907.
- ↑ جهانبانی، امانالله. سرگذشت بلوچستان و مرزهای آن. تهران: 1338، حواشی، ص37؛ افشارسیستانی. همان. 2ب/912.
- ↑ درآمدی مجمل بر مطالعه عشایر سیستان و بلوچستان. تهران: 1356، 82-83.
- ↑ سرشماری اجتماعی اقتصادی عشایركوچنده 1377، جمعیت عشایری دهستانها. تهران: 1378، ص .
- ↑ بررسی ایلات و عشایر بلوچستان، نشریه وزارت آبادانی و مسكن. تهران: 1348، ص58.
- ↑ درآمدی مجمل بر مطالعه عشایر سیستان و بلوچستان، مركز پژوهش خلیجفارس و دریای عمان. تهران: 1354، ص 83-85.
- ↑ سرشماری اجتماعی اقتصادی عشایر كوچنده 1377ش، نتایج تفصیلی. تهران: 1378، ص 41.
- ↑ درآمدی ... . ص 83-85.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
معصومه ابراهیمی