پرش به محتوا

برهان صدیقین: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
صفحه‌ای تازه حاوی «'''برهان صِدّيقين،''' استوارترين برهان بر اثبات ذاتِ حق است و آن برهاني است به روش استدلال از علت به معلول. سبب نامگذاري اين برهان به صديقين، آن است كه شيوة استدلال صديقين يعني شيوة انبياء و حكماي الهي همانا شيوة تأمل در هستي به قصد اثبات هستي مط...» ایجاد کرد
 
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۴ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
'''برهان صِدّيقين،''' استوارترين برهان بر اثبات ذاتِ حق است و آن برهاني است به روش استدلال از علت به معلول. سبب نامگذاري اين برهان به صديقين، آن است كه شيوة استدلال صديقين يعني شيوة انبياء و حكماي الهي همانا شيوة تأمل در هستي به قصد اثبات هستي مطلق است. اين شيوه روشي است الهي و قرآني.<sup>1</sup> اين برهان را نخستين بار ابن‌سينا، از راه تقسيم موجود به واجب و ممكن و تأكيد بر اين معنا كه وجود ممكن به سبب بطلان دور و تسلسل، نيازمند به وجود واجب است، طرح كرد<sup>2</sup> و سپس ملاصدرا آن را بر پاية «اصالت وجود» و «وحدت حقيقت وجود» چنين اقامه نمود كه: چون وجود، حقيقتي است اصيل و واحد و داراي مراتب و شئون، لاجرم ثاني ندارد و ذاتاً بي‌نياز از غير است<sup>3</sup> و همين وجود يگانة اصيلِ بي‌نياز از غير است كه از آن به «حق» و «خدا» تعبير مي‌شود.
'''[[برهان صدیقین|برهان صِدّیقین]]،''' استوارترین [[برهان]] بر اثبات ذاتِ حق است و آن برهانی است به روش استدلال از علت به معلول. سبب نامگذاری این برهان به صدیقین، آن است که شیوه استدلال صدیقین یعنی شیوه انبیاء و حکمای الهی همانا شیوه تأمل در هستی به قصد اثبات هستی مطلق است. این شیوه روشی است الهی و قرآنی<ref>فُصِّلت، 41/53.</ref>. این برهان را نخستین بار ابن‌سینا، از راه تقسیم موجود به [[واجب]] و ممکن و تأکید بر این معنا که وجود ممکن به سبب بطلان دور و [[تسلسل]]، نیازمند به وجود [[واجب]] است، طرح کرد<ref>طوسی، خواجه‌نصیر. '''''شرح اشارات'''''. 3/66- 67.</ref> و سپس ملاصدرا ان را بر پایه «[[اصالت وجود]]» و «وحدت حقیقت وجود» چنین اقامه نمود که: چون وجود، حقیقتی است اصیل و واحد و دارای مراتب و شئون، لاجرم ثانی ندارد و ذاتاً بی‌نیاز از غیر است<ref>ملاصدرا، '''''اسفار اربعه'''''. 6/12- 16.</ref> و همین وجود یگانه اصیلِ بی‌نیاز از غیر است که از ان به «[[حق]]» و «خدا» تعبیر می‌شود.


== نیز نگاه کنید به ==


'''مآخذ:'''
* [[برهان]]
* [[واجب]]
* [[اصالت وجود]]<br />


1. فُصِّلت، 41/53.
== مآخذ ==
<references />


2. طوسي، خواجه‌نصير. '''''شرح اشارات'''''. 3/66- 67.
== منبع اصلی ==
 
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
براي اطلاعات بيشتر نك: دادبه، اصغر. «برهان صديقين». '''''دايرة المعارف تشيع'''''، 1380، ج 3/214-215.
 
3. ملاصدرا، '''''اسفار اربعه'''''. 6/12- 16.


== نویسنده مقاله ==
اصغر دادبه
اصغر دادبه
[[رده:عرفان، فلسفه و کلام]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۱۵

برهان صِدّیقین، استوارترین برهان بر اثبات ذاتِ حق است و آن برهانی است به روش استدلال از علت به معلول. سبب نامگذاری این برهان به صدیقین، آن است که شیوه استدلال صدیقین یعنی شیوه انبیاء و حکمای الهی همانا شیوه تأمل در هستی به قصد اثبات هستی مطلق است. این شیوه روشی است الهی و قرآنی[۱]. این برهان را نخستین بار ابن‌سینا، از راه تقسیم موجود به واجب و ممکن و تأکید بر این معنا که وجود ممکن به سبب بطلان دور و تسلسل، نیازمند به وجود واجب است، طرح کرد[۲] و سپس ملاصدرا ان را بر پایه «اصالت وجود» و «وحدت حقیقت وجود» چنین اقامه نمود که: چون وجود، حقیقتی است اصیل و واحد و دارای مراتب و شئون، لاجرم ثانی ندارد و ذاتاً بی‌نیاز از غیر است[۳] و همین وجود یگانه اصیلِ بی‌نیاز از غیر است که از ان به «حق» و «خدا» تعبیر می‌شود.

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. فُصِّلت، 41/53.
  2. طوسی، خواجه‌نصیر. شرح اشارات. 3/66- 67.
  3. ملاصدرا، اسفار اربعه. 6/12- 16.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

اصغر دادبه