پرش به محتوا

دینکرد: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
→ تفاوت با ویرایش قدیمی‌تر
دیداریویکی‌متن
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
deletegroup
۸٬۷۱۸ ویرایش‌ها
بدون خلاصۀ ویرایش
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
deletegroup
۸٬۷۱۸ ویرایش‌ها
بدون خلاصۀ ویرایش
 
(۷ نسخهٔ میانی ویرایش شده توسط ۲ کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
'''دینكرد،''' كتابی بزرگ از مجموع اطلاعات راجع به آموزه‌ها، سنن و آداب و تاریخ و ادبیات [[زرتشتی، دین|زرتشتیان]] به زبان پهلوی. معنای تحت اللفظی ''دینكرد'' ”تألیف دینی“ است.<sup>1</sup> این اثر شامل 9 كتاب بوده كه كتاب اول و دوم و بخش آغازین كتاب سوم از میان رفته است.<sup>2</sup> تعداد واژگان كل متن را حدود 169000 واژه تخمین زده‌اند.<sup>3</sup> ''دینكرد'' را می‌توان حاصل گردآوری و تدوین مطالب مبتنی بر ''اوستا'' و ترجمه‌های آن دانست، كاری كه آذر فرنبغ پسر فرخزاد آغاز و آذرباد ایمیدان آن را كامل كرد.<sup>4</sup> آذرباد ایمیدان بنا به گفتة محققان در سدة 4 ق / 10م می‌زیسته است، از این‌رو تاریخ كتاب را مربوط به سدة 9 یا10م دانسته‌اند.<sup>5</sup>  
[[پرونده:کتاب سوم دینکرد.jpg|بندانگشتی|کتاب سوم دینکرد،برگرفته از سایت سی کتاب، قابل بازیابی از [https://www.30book.com/book/133782/کتاب-دینکرد-اثر-فریدون-فضیلت-ناشر-برسم https://www.30book.com]]]
'''دینکرد،''' کتابی بزرگ از مجموع اطلاعات راجع به آموزه‌ها، سنن و آداب و تاریخ و ادبیات [[زرتشتی، دین|زرتشتیان]] به زبان پهلوی. معنای تحت اللفظی ''دینکرد'' ”تألیف دینی“ است<ref name=":0">تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام'''''. به كوشش ژاله آموزگار، تهران: 1376، ص 128.</ref>. این اثر شامل 9 کتاب بوده که کتاب اول و دوم و بخش آغازین کتاب سوم از میان رفته است<ref>Gignoux, Ph. «Dēnkard», '''''Encyclopaedia Iranica'''''. 1996, Vol. VII, P.285</ref><ref name=":0" /><ref>عفیفی، رحیم. '''''اساطیر و فرهنگ ایران در نوشته‌های پهلوی'''''. تهران: 1374، ص 521.</ref>. تعداد واژگان کل متن را حدود 169000 واژه تخمین زده‌اند<ref name=":1">West, E. W. '''''Pahlavi Literature'''''. Grundriss der Iranischen Phiologic, Strassburg: P. 91</ref>. ''[[دینکرد]]'' را می‌توان حاصل گردآوری و تدوین مطالب مبتنی بر ''[[اوستا]]'' و ترجمه‌های آن دانست، کاری که آذر فرنبغ پسر فرخزاد آغاز و آذرباد ایمیدان آن را کامل کرد<ref name=":0" />. آذرباد ایمیدان بنا به گفته محققان در سده 4 ق / 10م می‌زیسته است، از این‌رو تاریخ کتاب را مربوط به سده 9 یا10م دانسته‌اند<ref>De Menasce, J. P. «Zoroastrian Pahlavi Writing», '''''The Cambridge History of Iran'''''. Vol. III(2). ed. E. Yarshater, Cambridge: Cambridge University Press, 1983, P. 1170.</ref>.


كتاب سوم ''دینكرد'' شامل 420 فصل (كه بیش‌تر فصول كوتاه‌اند) و 73000 واژه است. ارتباطی بین فصول متوالی دیده نمی‌شود. مندرجات كتاب در جهت توجیه مسائل یزدان‌شناسی و فلسفی است. مسئلة اصلی كتاب ثنویت است. در فصولی از كتاب به صاحبان ادیان دیگر انتقاد شده است و غالباً عقاید مسلمانان مد نظر بوده است. روش بحث در این كتاب منطقی است و متن آن به دلیل وجود جملات دراز و پر شاخ و برگ و ساختگی دشوار است. <sup>6</sup>  
کتاب سوم ''[[دینکرد]]'' شامل 420 فصل (که بیش‌تر فصول کوتاه‌اند) و 73000 واژه است. ارتباطی بین فصول متوالی دیده نمی‌شود. مندرجات کتاب در جهت توجیه مسائل یزدان‌شناسی و فلسفی است. مسئله اصلی کتاب ثنویت است. در فصولی از کتاب به صاحبان ادیان دیگر انتقاد شده است و غالباً عقاید مسلمانان مد نظر بوده است. روش بحث در این کتاب منطقی است و متن آن به دلیل وجود جملات دراز و پر شاخ و برگ و ساختگی دشوار است<ref>Gignoux, Ph. «Dēnkard», '''''Encyclopaedia Iranica'''''. 1996, Vol. VII, PP. 285-286</ref><ref name=":1" /><ref>تاوادیا، ج. '''''زبان و ادبیات پهلوی، فارسی میانه'''''. ترجمه س. نجم آبادی، تهران: دانشگاه تهران، 1348، ص 56-57.</ref><ref>تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام'''''. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: 1376، ص 131-132.</ref>. 


كتاب چهارم شامل 4000 كلمه و منتخبی از آئین نامة آذر فرنبغ فرخزادان و شبیه به كتاب سوم است. در آغاز كتاب شرح آفرینش امشاسپندان و سپس اشاره به شاهانی كه از دین مزدیسنی پشتیبانی كردند و آن‌گاه از موجودات گیتی سخن رفته است. سبك آن نیز دشوار است. رد پای آثار یونانی و هندی را در این كتاب می‌توان دید.<sup>7</sup>  
کتاب چهارم شامل 4000 کلمه و منتخبی از آئین نامه آذر فرنبغ فرخزادان و شبیه به کتاب سوم است. در آغاز کتاب شرح آفرینش [[امشاسپندان]] و سپس اشاره به شاهانی که از دین مزدیسنی پشتیبانی کردند و آن‌گاه از موجودات گیتی سخن رفته است. سبک آن نیز دشوار است. رد پای آثار یونانی و هندی را در این کتاب می‌توان دید<ref>West, E. W. '''''Pahlavi Literature'''''. Grundriss der Iranischen Phiologic, Strassburg: P. 22</ref><ref>تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام'''''. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: 1376، ص 133.</ref><ref>تاوادیا، ج. '''''زبان و ادبیات پهلوی، فارسی میانه'''''. ترجمه س. نجم آبادی، تهران: دانشگاه تهران، 1348، ص 62-63.</ref>.


كتاب پنجم شامل 6000 واژه است و از دو بخش اصلی تشكیل شده: 1) پاسخ‌های آذر فرنبغ فرخزادان به یعقوب پسر خالد كه سؤالاتی در مورد دین زرتشتی مطرح كرده بود؛ 2) پاسخ به 33 پرسش بخت ماری مسیحی در مورد امور ماوراءالطبیعه، الهام ایزدی پرستش وآئین‌های زرتشتی.<sup>8</sup> 
کتاب پنجم شامل 6000 واژه است و از دو بخش اصلی تشکیل شده:  


كتاب ششم در واقع اندرزنامه‌ای است دارای 23000 واژه. این كتاب مجموعه‌ای از كلمات قصار اخلاقی و مذهبی با بیان وظایف، سنت‌ها و رسوم است كه از دانایان پیشین، پوریوتكیشان، به جا مانده است. كتاب ششم از نظر موضوع، قالب و طرزبیان دارای ارزشی والاست.<sup>9</sup> كتاب هفتم شامل حدود 16000 واژه و بر اساس متن اصلی و ترجمة سه نسك اوستایی است. این كتاب حاوی داستان كامل زندگی زرتشت و حوادث پس از او تا پایان جهان و نیز سه موعود زرتشتی است.<sup>10</sup>  
# پاسخ‌های آذر فرنبغ فرخزادان به یعقوب پسر خالد که سؤالاتی در مورد [[زرتشتی، دین|دین زرتشتی]] مطرح کرده بود؛
# پاسخ به 33 پرسش بخت ماری مسیحی در مورد امور ماوراءالطبیعه، الهام ایزدی پرستش و [[زرتشتی، دین|آئین‌های زرتشتی]]<ref>Gignoux, Ph. «Dēnkard», '''''Encyclopaedia Iranica'''''. 1996, Vol. VII, P. 93</ref><ref>تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام'''''. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: 1376، ص 134.</ref><ref>تاوادیا، ج. '''''زبان و ادبیات پهلوی، فارسی میانه'''''. ترجمه س. نجم آبادی، تهران: دانشگاه تهران، 1348، ص 72-75.</ref>.


كتاب هشتم دارای ارزش ویژه‌ای است، زیرا شامل خلاصه‌ای از محتویات '''''اوستا'''''ی ساسانی است كه به 3 بخش 7 فصلی تقسیم می‌شود. بحث مهم دیگر آن مربوط به قوانین جزا و زمین‌های زراعتی است.<sup>11</sup> كتاب نهم دارای 28000 واژه است و شرح و تفسیر سه نسك اوستا از نسك‌های ''گاثاها''ست.<sup>12</sup>  
کتاب ششم در واقع اندرزنامه‌ای است دارای 23000 واژه. این کتاب مجموعه‌ای از کلمات قصار اخلاقی و مذهبی با بیان وظایف، سنت‌ها و رسوم است که از دانایان پیشین، پوریوتکیشان، به جا مانده است. کتاب ششم از نظر موضوع، قالب و طرزبیان دارای ارزشی والاست<ref>West, E. W. '''''Pahlavi Literature'''''. Grundriss der Iranischen Phiologic, Strassburg: P. 94</ref><ref>تاوادیا، ج. '''''زبان و ادبیات پهلوی، فارسی میانه'''''. ترجمه س. نجم آبادی، تهران: دانشگاه تهران، 1348، ص 75-76.</ref>. کتاب هفتم شامل حدود 16000 واژه و بر اساس متن اصلی و ترجمه سه نسک [[اوستا|اوستایی]] است. این کتاب حاوی داستان کامل زندگی [[زرتشت]] و حوادث پس از او تا پایان جهان و نیز سه موعود [[زرتشتی، دین|زرتشتی]] است<ref>West, E. W. '''''Pahlavi Literature'''''. Grundriss der Iranischen Phiologic, Strassburg: P. 95</ref><ref>De Menasce, J. P. «Zoroastrian Pahlavi Writing», '''''The Cambridge History of Iran'''''. Vol. III(2). ed. E. Yarshater, Cambridge: Cambridge University Press, 1983, P. 1172</ref><ref>تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام'''''. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: 1376، ص 135-136.</ref>.


4 نسخه از ''دینكرد'' در دست است كه كامل‌ترین آن‌ها در 1659م كتابت شده است.  
کتاب هشتم دارای ارزش ویژه‌ای است، زیرا شامل خلاصه‌ای از محتویات [[اوستا|''اوستا''ی]] ساسانی است که به 3 بخش 7 فصلی تقسیم می‌شود. بحث مهم دیگر آن مربوط به قوانین جزا و زمین‌های زراعتی است<ref>تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام'''''. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: 1376، ص 137-138.</ref>. کتاب نهم دارای 28000 واژه است و شرح و تفسیر سه نسک [[اوستا]] از نسک‌های ''گاثاها''ست<ref>تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام'''''. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: 1376، ص 138-139</ref><ref>West, E. W. '''''Pahlavi Literature'''''. Grundriss der Iranischen Phiologic, Strassburg: P. 98</ref>.  


4 نسخه از ''[[دینکرد]]'' در دست است که کامل‌ترین آن‌ها در 1659م کتابت شده است.


'''مآخذ:'''
== نیز نگاه کنید به ==


1-    تفضلی، احمد. '''''تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام'''''. به كوشش ژاله آموزگار، تهران: 1376، ص 128.
* [[زرتشت]]


2-    Gignoux, Ph. «Dēnkard», '''''Encyclopaedia Iranica'''''. 1996, Vol. VII, P. 285;
* [[زرتشتی، دین]]


تفضلی، همانجا؛ عفیفی، رحیم. '''''اساطیر و فرهنگ ایران در نوشته‌های پهلوی'''''. تهران: 1374، ص 521.
== '''مآخذ''' ==
   
<references />


3-    West, E. W. '''''Pahlavi Literature'''''. Grundriss der Iranischen Phiologic, Strassburg: P. 91
== منبع اصلی ==
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،


4-    Ibid;
== نویسنده مقاله ==
 
نامعلوم
تفضلی، همانجا.
[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]
 
[[رده:ادبیات]]
5-    De Menasce, J. P. «Zoroastrian Pahlavi Writing», '''''The Cambridge History of Iran'''''. Vol. III(2). ed. E. Yarshater, Cambridge: Cambridge University Press, 1983, P. 1170.
[[رده:ادیان و مذاهب]]
 
[[رده:ادیان]]
6-    Gignoux. Ibid. Vol. VII, PP. 285-286; West. Ibid;
 
تاوادیا، ج. '''''زبان و ادبیات پهلوی، فارسی میانه'''''. ترجمة س. نجم آبادی، تهران: دانشگاه تهران، 1348، ص 56-57؛ تفضلی. همان. ص 131-132.
 
7-    West. Ibid. P. 22;
 
تفضلی. همان. ص 133؛ تاوادیا. همان. ص 62-63.
 
8-    Gignoux. Ibid. Vol. VII, P. 286; West. P. 93;
 
تفضلی. همان. ص 134؛ تاوادیا. همان. ص 72-75.
 
9-    West. Ibid. P. 94;
 
تاوادیا. همان. ص 75-76.
 
10-  West. Ibid. P. 95; De Menasce. Ibid. P. 1172;
 
تفضلی. همان. ص 135-136.
 
11-  تفضلی. همان. ص 137-138.
 
12-  تفضلی. همان. ص 138-139؛
 
West. Ibid. P. 98

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۲ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۳:۳۶

کتاب سوم دینکرد،برگرفته از سایت سی کتاب، قابل بازیابی از https://www.30book.com

دینکرد، کتابی بزرگ از مجموع اطلاعات راجع به آموزه‌ها، سنن و آداب و تاریخ و ادبیات زرتشتیان به زبان پهلوی. معنای تحت اللفظی دینکرد ”تألیف دینی“ است[۱]. این اثر شامل 9 کتاب بوده که کتاب اول و دوم و بخش آغازین کتاب سوم از میان رفته است[۲][۱][۳]. تعداد واژگان کل متن را حدود 169000 واژه تخمین زده‌اند[۴]. دینکرد را می‌توان حاصل گردآوری و تدوین مطالب مبتنی بر اوستا و ترجمه‌های آن دانست، کاری که آذر فرنبغ پسر فرخزاد آغاز و آذرباد ایمیدان آن را کامل کرد[۱]. آذرباد ایمیدان بنا به گفته محققان در سده 4 ق / 10م می‌زیسته است، از این‌رو تاریخ کتاب را مربوط به سده 9 یا10م دانسته‌اند[۵].

کتاب سوم دینکرد شامل 420 فصل (که بیش‌تر فصول کوتاه‌اند) و 73000 واژه است. ارتباطی بین فصول متوالی دیده نمی‌شود. مندرجات کتاب در جهت توجیه مسائل یزدان‌شناسی و فلسفی است. مسئله اصلی کتاب ثنویت است. در فصولی از کتاب به صاحبان ادیان دیگر انتقاد شده است و غالباً عقاید مسلمانان مد نظر بوده است. روش بحث در این کتاب منطقی است و متن آن به دلیل وجود جملات دراز و پر شاخ و برگ و ساختگی دشوار است[۶][۴][۷][۸].

کتاب چهارم شامل 4000 کلمه و منتخبی از آئین نامه آذر فرنبغ فرخزادان و شبیه به کتاب سوم است. در آغاز کتاب شرح آفرینش امشاسپندان و سپس اشاره به شاهانی که از دین مزدیسنی پشتیبانی کردند و آن‌گاه از موجودات گیتی سخن رفته است. سبک آن نیز دشوار است. رد پای آثار یونانی و هندی را در این کتاب می‌توان دید[۹][۱۰][۱۱].

کتاب پنجم شامل 6000 واژه است و از دو بخش اصلی تشکیل شده:

  1. پاسخ‌های آذر فرنبغ فرخزادان به یعقوب پسر خالد که سؤالاتی در مورد دین زرتشتی مطرح کرده بود؛
  2. پاسخ به 33 پرسش بخت ماری مسیحی در مورد امور ماوراءالطبیعه، الهام ایزدی پرستش و آئین‌های زرتشتی[۱۲][۱۳][۱۴].

کتاب ششم در واقع اندرزنامه‌ای است دارای 23000 واژه. این کتاب مجموعه‌ای از کلمات قصار اخلاقی و مذهبی با بیان وظایف، سنت‌ها و رسوم است که از دانایان پیشین، پوریوتکیشان، به جا مانده است. کتاب ششم از نظر موضوع، قالب و طرزبیان دارای ارزشی والاست[۱۵][۱۶]. کتاب هفتم شامل حدود 16000 واژه و بر اساس متن اصلی و ترجمه سه نسک اوستایی است. این کتاب حاوی داستان کامل زندگی زرتشت و حوادث پس از او تا پایان جهان و نیز سه موعود زرتشتی است[۱۷][۱۸][۱۹].

کتاب هشتم دارای ارزش ویژه‌ای است، زیرا شامل خلاصه‌ای از محتویات اوستای ساسانی است که به 3 بخش 7 فصلی تقسیم می‌شود. بحث مهم دیگر آن مربوط به قوانین جزا و زمین‌های زراعتی است[۲۰]. کتاب نهم دارای 28000 واژه است و شرح و تفسیر سه نسک اوستا از نسک‌های گاثاهاست[۲۱][۲۲].

4 نسخه از دینکرد در دست است که کامل‌ترین آن‌ها در 1659م کتابت شده است.

نیز نگاه کنید به

مآخذ

   

  1. ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ تفضلی، احمد. تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام. به كوشش ژاله آموزگار، تهران: 1376، ص 128.
  2. ↑ Gignoux, Ph. «Dēnkard», Encyclopaedia Iranica. 1996, Vol. VII, P.285
  3. ↑ عفیفی، رحیم. اساطیر و فرهنگ ایران در نوشته‌های پهلوی. تهران: 1374، ص 521.
  4. ↑ ۴٫۰ ۴٫۱ West, E. W. Pahlavi Literature. Grundriss der Iranischen Phiologic, Strassburg: P. 91
  5. ↑ De Menasce, J. P. «Zoroastrian Pahlavi Writing», The Cambridge History of Iran. Vol. III(2). ed. E. Yarshater, Cambridge: Cambridge University Press, 1983, P. 1170.
  6. ↑ Gignoux, Ph. «Dēnkard», Encyclopaedia Iranica. 1996, Vol. VII, PP. 285-286
  7. ↑ تاوادیا، ج. زبان و ادبیات پهلوی، فارسی میانه. ترجمه س. نجم آبادی، تهران: دانشگاه تهران، 1348، ص 56-57.
  8. ↑ تفضلی، احمد. تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: 1376، ص 131-132.
  9. ↑ West, E. W. Pahlavi Literature. Grundriss der Iranischen Phiologic, Strassburg: P. 22
  10. ↑ تفضلی، احمد. تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: 1376، ص 133.
  11. ↑ تاوادیا، ج. زبان و ادبیات پهلوی، فارسی میانه. ترجمه س. نجم آبادی، تهران: دانشگاه تهران، 1348، ص 62-63.
  12. ↑ Gignoux, Ph. «Dēnkard», Encyclopaedia Iranica. 1996, Vol. VII, P. 93
  13. ↑ تفضلی، احمد. تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: 1376، ص 134.
  14. ↑ تاوادیا، ج. زبان و ادبیات پهلوی، فارسی میانه. ترجمه س. نجم آبادی، تهران: دانشگاه تهران، 1348، ص 72-75.
  15. ↑ West, E. W. Pahlavi Literature. Grundriss der Iranischen Phiologic, Strassburg: P. 94
  16. ↑ تاوادیا، ج. زبان و ادبیات پهلوی، فارسی میانه. ترجمه س. نجم آبادی، تهران: دانشگاه تهران، 1348، ص 75-76.
  17. ↑ West, E. W. Pahlavi Literature. Grundriss der Iranischen Phiologic, Strassburg: P. 95
  18. ↑ De Menasce, J. P. «Zoroastrian Pahlavi Writing», The Cambridge History of Iran. Vol. III(2). ed. E. Yarshater, Cambridge: Cambridge University Press, 1983, P. 1172
  19. ↑ تفضلی، احمد. تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: 1376، ص 135-136.
  20. ↑ تفضلی، احمد. تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: 1376، ص 137-138.
  21. ↑ تفضلی، احمد. تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام. به کوشش ژاله آموزگار، تهران: 1376، ص 138-139
  22. ↑ West, E. W. Pahlavi Literature. Grundriss der Iranischen Phiologic, Strassburg: P. 98

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

نامعلوم

برگرفته از «https://iranology-e.ir/index.php?title=دینکرد&oldid=8352»