ولی الله خاکدان: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ کنونی تا ‏۵ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۱:۵۹

ولی الله خاکدان، قابل بازیابی از https://www.irna.ir/news/84462631/%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%88%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AE%D8%A7%DA%A9%D8%AF%D8%A7%D9%86

خاکدان، ولی‌الله (1302-1375ش)، طراح و دکورساز.

در باکوی آذربایجان متولد شد. پس از تحصیلات ابتدایی به خانه‌ی پیش‌آهنگی باکو رفت به آموزش هنر نقاشی و طراحی پرداخت^[۱]. سپس به هنرستان نقاشی باکو رفت و از آنجا فارغ‌التحصیل شد^[۲] و در تماشاخانه‌های باکو به طراحی و دکورسازی اشتغال یافت. در 16 سالگی همراه خانواده به ایران آمد. ابتدا در بندرانزلی و بعد در زادگاه پدرش، مراغه ساکن شد. به دعوت صمد صباحی به تبریز رفت و چندی بعد به عرب اوغلی، کارگردان آذربایجانی معرفی شد و دکورهای نمایش‌نامه‌ی «شاه‌عباس و خورشید بانو» را طراحی و در تیاتر تبریز اجرا کرد. در دوره‌ی کوتاه حکومت فرقه دمکرات آذربایجان (از شهریور 1324 تا آذر 1325ش) تئاتر زیر نظر این فرقه نمایش‌هایی را با کمک خاکدان به روی صحنه آورد.

با سقوط فرقه دمکرات و دستگیری عده‌ای از اعضای حکومت دمکرات، خاکدان نیز بازداشت شد. پس از آزادی خاکدان به تهران آمد^[۱] و دکورهای چشمگیر و به یاد ماندنی بسیاری برای نمایشنامه‌هایی که در سالن تئاتر تهران به روی صحنه می‌آمد، ساخت^[۳].

در تماشاخانه‌ی فرهنگ پارس بعدی با صباحی و در تئاتر فردوسی با عبدالحسین نوشین همکاری می‌کرد و طراحی صحنه‌های نمایشنامه «بادبزن خانم ویندرمیر» را با مشورت و راهنمایی نوشین که در آن هنگام در زندان بود، ساخت^[۱].

خاکدان، با جامعه‌ی باربد و تئاتر سعدی نیز همکاری مستمر داشت^[۴]. در نمایش «سویل»، 160 دکور ساخت که در نوع خود در آن دوران بی‌نظیر بود^[۵]. طراحی دکورهای نمایش‌های آرشین مالالان، کتاب مادرم، ناموس، اوژنی‌گراند، چراغ گاز^[۱]، اپرت حاجی قارا، خسرو و شیرین، عروس مغان، مشهدی عباد^[۲] از اوست.

نیز نگاه کنید به

مآخذ

↑ ^۱٫۰ ^۱٫۱ ^۱٫۲ ^۱٫۳ بهارلو، عباس (1382). صدچهره سینمای ایران، تهران: نشر قطره، ص 44.
↑ ^۲٫۰ ^۲٫۱ امید، جمال (1377). فرهنگ سینمای ایران. تهران: انتشارات نگاه، ص 159.
↑ اسکویی، مصطفی (1378). سیری در تاریخ تئاتر ایران. تهران: نشر آناهیتا- اسکویی، ص 550.
↑ فرهنگ هنرمندان ایرانی (1383). پژوهش و نگارش عبدالرفیع حقیقت (ارفع). تهران: نشر کومش، ص 167.
↑ شعاعی، حمید (1354). فرهنگ سینمای ایران. تهران: شرکت تعاونی تهیه و توزیع ناشران و کتابفروشان، 248.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

محمود عزیزی

[:0-1] ۱٫۰ ^۱٫۱ ^۱٫۲ ^۱٫۳ بهارلو، عباس (1382). صدچهره سینمای ایران، تهران: نشر قطره، ص 44.

[:1-2] ۲٫۰ ^۲٫۱ امید، جمال (1377). فرهنگ سینمای ایران. تهران: انتشارات نگاه، ص 159.

[3] اسکویی، مصطفی (1378). سیری در تاریخ تئاتر ایران. تهران: نشر آناهیتا- اسکویی، ص 550.

[4] فرهنگ هنرمندان ایرانی (1383). پژوهش و نگارش عبدالرفیع حقیقت (ارفع). تهران: نشر کومش، ص 167.

[5] شعاعی، حمید (1354). فرهنگ سینمای ایران. تهران: شرکت تعاونی تهیه و توزیع ناشران و کتابفروشان، 248.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-'''خاكدان، ولي‌الله''' (1302-1375ش)، طراح و دكورساز.
+[[پرونده:169050784.jpg|بندانگشتی|ولی الله خاکدان، قابل بازیابی از https://www.irna.ir/news/84462631/%D8%AF%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D8%B1%D9%87-%D9%88%D9%84%DB%8C-%D8%A7%D9%84%D9%84%D9%87-%D8%AE%D8%A7%DA%A9%D8%AF%D8%A7%D9%86]]
+خاکدان، ولی‌الله (1302-1375ش)، طراح و دکورساز.
-در باكوي آذربايجان متولد شد. پس از تحصيلات ابتدايي به خانه‌ي پيش‌آهنگي باكو رفت به آموزش هنر نقاشي و طراحي پرداخت.<sup>1</sup> سپس به هنرستان نقاشي باكو رفت و از آنجا فارغ‌التحصيل شد<sup>2</sup> و در تماشاخانه‌هاي باكو به طراحي و دكورسازي اشتغال يافت. در 16 سالگي همراه خانواده به ايران آمد. ابتدا در بندرانزلي و بعد در زادگاه پدرش، مراغه ساكن شد. به دعوت صمد صباحي به تبريز رفت و چندي بعد به عرب اوغلي، كارگردان آذربايجاني معرفي شد و دكورهاي نمايش‌نامه‌ي «شاه‌عباس و خورشيد بانو» را طراحي و در تياتر تبريز اجرا كرد. در دوره‌ي كوتاه حكومت فرقه دمكرات آذربايجان (از شهريور 1324 تا آذر 1325ش) تئاتر زير نظر اين فرقه نمايش‌هايي را با كمك خاكدان به روي صحنه آورد.
+در باکوی آذربایجان متولد شد. پس از تحصیلات ابتدایی به خانه‌ی پیش‌آهنگی باکو رفت به آموزش هنر نقاشی و طراحی پرداخت<ref name=":0">بهارلو، عباس (1382). '''''صدچهره سینمای ایران'''''، تهران: نشر قطره، ص 44.</ref>. سپس به هنرستان نقاشی باکو رفت و از آنجا فارغ‌التحصیل شد<ref name=":1">امید، جمال (1377). '''''فرهنگ سینمای ایران'''''. تهران: انتشارات نگاه، ص 159.</ref> و در تماشاخانه‌های باکو به طراحی و دکورسازی اشتغال یافت. در 16 سالگی همراه خانواده به [[ایران]] آمد. ابتدا در بندرانزلی و بعد در زادگاه پدرش، مراغه ساکن شد. به دعوت صمد صباحی به [[تبریز]] رفت و چندی بعد به عرب اوغلی، کارگردان آذربایجانی معرفی شد و دکورهای نمایش‌نامه‌ی «شاه‌عباس و خورشید بانو» را طراحی و در تیاتر [[تبریز]] اجرا کرد. در دوره‌ی کوتاه حکومت [[حزب(فرقه)دموکرات|فرقه دمکرات]] آذربایجان (از شهریور 1324 تا آذر 1325ش) تئاتر زیر نظر این فرقه نمایش‌هایی را با کمک [[خاکدان، ولی الله|خاکدان]] به روی صحنه آورد.
-با سقوط فرقة دمكرات و دستگيري عده‌اي از اعضاي حكومت دمكرات، خاكدان نيز بازداشت شد. پس از آزادي خاكدان به تهران آمد<sup>3</sup> و دكورهاي چشمگير و به ياد ماندني بسياري براي نمايشنامه‌هايي كه در سالن تئاتر تهران به روي صحنه مي‌آمد، ساخت.<sup>4</sup>
+با سقوط [[حزب(فرقه)دموکرات|فرقه دمکرات]] و دستگیری عده‌ای از اعضای حکومت دمکرات، خاکدان نیز بازداشت شد. پس از آزادی [[خاکدان، ولی الله|خاکدان]] به [[استان تهران|تهران]] آمد<ref name=":0" /> و دکورهای چشمگیر و به یاد ماندنی بسیاری برای نمایشنامه‌هایی که در سالن [[تئاتر تهران]] به روی صحنه می‌آمد، ساخت<ref>اسکویی، مصطفی (1378). '''''سیری در تاریخ تئاتر ایران'''''. تهران: نشر آناهیتا- اسکویی، ص 550.</ref>.
-در تماشاخانه‌ي فرهنگ پارس بعدي با صباحي و در تئاتر فردوسي با عبدالحسين نوشين همكاري مي‌كرد و طراحي صحنه‌هاي نمايشنامة «بادبزن خانم ويندرمير» را با مشورت و راهنمايي نوشين كه در آن هنگام در زندان بود، ساخت.<sup>5</sup>
+در تماشاخانه‌ی فرهنگ پارس بعدی با صباحی و در [[تئاتر فردوسی]] با [[عبدالحسین نوشین]] همکاری می‌کرد و طراحی صحنه‌های نمایشنامه «بادبزن خانم ویندرمیر» را با مشورت و راهنمایی [[عبدالحسین نوشین|نوشین]] که در آن هنگام در زندان بود، ساخت<ref name=":0" />.
-خاكدان، با جامعه‌ي باربد و تئاتر سعدي نيز همكاري مستمر داشت.<sup>6</sup> در نمايش «سويل»، 160 دكور ساخت كه در نوع خود در آن دوران بي‌نظير بود.<sup>7</sup> طراحي دكورهاي نمايش‌هاي آرشين مالالان، كتاب مادرم، ناموس، اوژني‌گراند، چراغ گاز<sup>8</sup>، اپرت حاجي قارا، خسرو و شيرين، عروس مغان، مشهدي عباد<sup>9</sup> از اوست.
+خاکدان، با جامعه‌ی باربد و تئاتر سعدی نیز همکاری مستمر داشت<ref>فرهنگ هنرمندان ایرانی (1383). '''''پژوهش و نگارش عبدالرفیع حقیقت (ارفع)'''''. تهران: نشر کومش، ص 167.</ref>. در نمایش «سویل»، 160 دکور ساخت که در نوع خود در آن دوران بی‌نظیر بود<ref>شعاعی، حمید (1354). '''''فرهنگ سینمای ایران'''''. تهران: شرکت تعاونی تهیه و توزیع ناشران و کتابفروشان، 248.</ref>. طراحی دکورهای نمایش‌های آرشین مالالان، کتاب مادرم، ناموس، اوژنی‌گراند، چراغ گاز<ref name=":0" />، اپرت حاجی قارا، خسرو و شیرین، عروس مغان، مشهدی عباد<ref name=":1" /> از اوست.
-'''''منابع و مآخذ:'''''
+== نیز نگاه کنید به ==
--             بهارلو، عباس: '''''صدچهره سينماي ايران'''''، تهران، '''''نشر قطره'''''، چاپ دوم 1382، ص 44.
+* [[عبدالحسین نوشین]]
+* [[تئاتر تهران]]
+* [[تبریز]]
+* [[ایران]]
+* [[حزب(فرقه)دموکرات|فرقه دمکرات]]
--             اميد، جمال: '''''فرهنگ سينماي ايران'''''، تهران، انتشارات نگاه، چاپ دوم 1377، ص 159.
+== مآخذ ==
+<references />
--             بهارلو، عباس: '''''صدچهره سينماي ايران،''''' همانجا.
--             اسكويي، مصطفي: '''''سيري در تاريخ تئاتر ايران'''''، تهران، نشر آناهيتا- اسكويي، چاپ اول 1378، ص 550.
--             بهارلو، عباس: '''''صدچهره سينماي ايران'''''، همانجا'''''.'''''
--             '''''فرهنگ هنرمندان ايراني''''': پژوهش و نگارش عبدالرفيع حقيقت (ارفع) تهران، نشر كومش، چاپ اول 1383، ص 167.
--             شعاعي، حميد: '''''فرهنگ سينماي ايران'''''، تهران، شركت تعاوني تهيه و توزيع ناشران و كتابفروشان، چاپ 1354، 248.
--             بهارلو، عباس: '''''صدچهره سينماي ايران'''''، همانجا.
--             اميد، جمال: '''''فرهنگ سينماي ايران'''''، همانچان.
+== منبع اصلی ==
+[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
+== نویسنده مقاله ==
 محمود عزیزی
+[[رده:هنر]]
+[[رده:سینما]]
+[[رده:تئاتر]]