ترکاشوند: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۹ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۴:۴۶

ترکاشوند، از ایلات لُر شیعی مذهب استان همدان.

نظریه‌ای مبتنی بر فقه اللغه عامیانه و غیر علمی وجه تسمیه ترکاشوندها را چنین بیان می‌کند:

ترکاشوندها لرهایی هستند که حدود دو قرن پیش از الشتر لرستان به منطقه ترک‌نشین همدان کوچیدند و در همزیستی با ترکان آن سرزمین به «ترک شوند» = ترکاشوند معروف شدند^[۱].

ترکاشوندها در شهرها و روستاهای استان‌های همدان، کرمانشاه، ایلام و خوزستان و دامنه‌های ارتفاعات شهرستان نهاوند پراکنده‌اند^[۲]^[۳]^[۴].

ترکاشوندها به 4 طایفه رحمتی سلیمانی، ملیجانی و مرشدی تقسیم می‌شوند که هر کدام نیز به تیره‌هایی تقسیم می‌شوند. برخی تعداد تیره‌های اصلی ترکاشوند را 12 تیره دانسته‌اند. کوچک‌ترین واحد اجتماعی در ترکاشوندها «خانواده» است^[۵]^[۶].

شمار بسیاری از ترکاشوندها کوچنده هستند. گروه‌هایی از آن‌ها در چند دهه اخیر به علل گوناگون مانند از دست رفتن مراتع و چراگاه‌ها و ... ناگزیر به اسکان در سکونت‌گاه‌های موقتی دهکده‌های اطراف شدند. ترکاشوندها بین ییلاقات خود در دامنه‌های شمالی کوه الوند و گنجنامه... در استان همدان و قشلاقاتشان در استان‌های کرمانشاه و خوزستان در حال کوچند^[۷]^[۸].

ترکاشوندها اکثراً دامدارند. در برخی مناطق نیز به کشاورزی و کارگری در مشاغل پائین شهری نیز سرگرم‌اند. در سال‌های اخیر به علت اسکان اجباری اقتصاد کم رونقی دارند^[۹]^[۱۰]. گزارش تفصیلی 1377ش جمعیت ترکاشوندهای کوچنده را 919 خانوار و 6022 نفر تخمین زده است^[۱۱]. ترکاشوندها به گویش لکی صحبت می‌کنند. برخی محققان گویش آن‌ها را ـ به واسطه همجواری با ایل کرد «جمور» ـ کردی آمیخته با لغات لُری دانسته‌اند^[۱]^[۱۲].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

↑ ^۱٫۰ ^۱٫۱ برقعی، محمد. چادرنشینان دامدار ایل ترکاشوند. همدان: 1356، ص 3.
↑ قراگوزلو، غلامحسین. هگمتانه تا همدان. بی‌جا، بی‌تا، ص 23-24.
↑ فیروزان، ت. «درباره ترکیب و سازمان ایلات و عشایر ایران»، مجموعه کتاب آگاه ایلات و عشایر. تهران: 1362، ص 24-25.
↑ Ehlers, E., «The Torkashvand of western Iran», The Nomadic Peoples of Iran, edited by Richard Tapper…, London, 2002, P. 177.
↑ برقعی، محمد. چادرنشینان دامدار ایل ترکاشوند. همدان: 1356، ص 3-4.
↑ Ehlers, E., «The Torkashvand of western Iran», The Nomadic Peoples of Iran, edited by Richard Tapper…, London, 2002, P. 175.
↑ برقعی، محمد. چادرنشینان دامدار ایل ترکاشوند. همدان: 1356، ص 6.
↑ امان‌اللهی، سکندر. کوچ‌نشینی در ایران. تهران: 1367، ص 77.
↑ برقعی، محمد. چادرنشینان دامدار ایل ترکاشوند. همدان: 1356، ص 27.
↑ Ehlers, E., «The Torkashvand of western Iran», The Nomadic Peoples of Iran, edited by Richard Tapper…, London, 2002, P. 188.
↑ سرشماری اجتماعی اقتصادی عشایر کوچنده 1377، نتایج تفصیلی کل کشور. تهران: 1378، ص 14-15.
↑ فیروزان، ت. «درباره ترکیب و سازمان ایلات و عشایر ایران»، مجموعه کتاب آگاه ایلات و عشایر. تهران: 1362، ص 19.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

معصومه ابراهیمی

[:0-1] ۱٫۰ ^۱٫۱ برقعی، محمد. چادرنشینان دامدار ایل ترکاشوند. همدان: 1356، ص 3.

[2] قراگوزلو، غلامحسین. هگمتانه تا همدان. بی‌جا، بی‌تا، ص 23-24.

[3] فیروزان، ت. «درباره ترکیب و سازمان ایلات و عشایر ایران»، مجموعه کتاب آگاه ایلات و عشایر. تهران: 1362، ص 24-25.

[4] Ehlers, E., «The Torkashvand of western Iran», The Nomadic Peoples of Iran, edited by Richard Tapper…, London, 2002, P. 177.

[5] برقعی، محمد. چادرنشینان دامدار ایل ترکاشوند. همدان: 1356، ص 3-4.

[6] Ehlers, E., «The Torkashvand of western Iran», The Nomadic Peoples of Iran, edited by Richard Tapper…, London, 2002, P. 175.

[7] برقعی، محمد. چادرنشینان دامدار ایل ترکاشوند. همدان: 1356، ص 6.

[8] امان‌اللهی، سکندر. کوچ‌نشینی در ایران. تهران: 1367، ص 77.

[9] برقعی، محمد. چادرنشینان دامدار ایل ترکاشوند. همدان: 1356، ص 27.

[10] Ehlers, E., «The Torkashvand of western Iran», The Nomadic Peoples of Iran, edited by Richard Tapper…, London, 2002, P. 188.

[11] سرشماری اجتماعی اقتصادی عشایر کوچنده 1377، نتایج تفصیلی کل کشور. تهران: 1378، ص 14-15.

[12] فیروزان، ت. «درباره ترکیب و سازمان ایلات و عشایر ایران»، مجموعه کتاب آگاه ایلات و عشایر. تهران: 1362، ص 19.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

[۶]

[۷]

[۸]

[۹]

[۱۰]

[۱۱]

[۱۲]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-'''ترکاشوند'''، از ایلات لُر شیعی مذهب [[استان همدان]].
+'''[[ترکاشوند]]'''، از ایلات لُر شیعی مذهب [[استان همدان]].
+[[پرونده:سکونتگاه های موقتی قوم ترکاشوند.jpg|بندانگشتی|سکونتگاه های موقتی قوم ترکاشوند،برگرفته از سایت ایرنا،قابل بازیابی از [https://www.irna.ir/ news/85258247/جلوه-هایی-از-قصه-زیبای-کوچ-عشایر-همراه-با-ایل-بزرگ-ترکاشوند/https://www.irna.ir]]]
-نظریه‌ای مبتنی بر فقه اللغه عامیانه و غیر علمی وجه تسمیه ترکاشوندها را چنین بیان می‌کند: ترکاشوندها لرهایی هستند که حدود دو قرن پیش از الشتر لرستان به منطقه ترک‌نشین همدان کوچیدند و در همزیستی با ترکان آن سرزمین به «ترک شوند» = ترکاشوند معروف شدند<ref name=":0">برقعی، محمد. '''''چادرنشینان دامدار ایل ترکاشوند'''''. همدان: 1356، ص 3.</ref>.
+نظریه‌ای مبتنی بر فقه اللغه عامیانه و غیر علمی وجه تسمیه ترکاشوندها را چنین بیان می‌کند:  <blockquote>ترکاشوندها لرهایی هستند که حدود دو قرن پیش از الشتر [[استان لرستان|لرستان]] به منطقه ترک‌نشین همدان کوچیدند و در همزیستی با ترکان آن سرزمین به «ترک شوند» = [[ترکاشوند]] معروف شدند<ref name=":0">برقعی، محمد. '''''چادرنشینان دامدار ایل ترکاشوند'''''. همدان: 1356، ص 3.</ref>. </blockquote>ترکاشوندها در شهرها و روستاهای استان‌های [[همدان]]، [[کرمانشاه]]، [[ایلام]] و خوزستان و دامنه‌های ارتفاعات شهرستان نهاوند پراکنده‌اند<ref>قراگوزلو، غلامحسین. '''''هگمتانه تا همدان'''''. بی‌جا، بی‌تا، ص 23-24.</ref><ref>فیروزان، ت. «درباره ترکیب و سازمان ایلات و عشایر ایران»، '''''مجموعه کتاب آگاه ایلات و عشایر'''''. تهران: 1362، ص 24-25.</ref><ref>Ehlers, E., «The Torkashvand of western Iran», '''''The Nomadic Peoples of Iran''''', edited by Richard Tapper…, London, 2002, P. 177.</ref>.
-ترکاشوندها در شهرها و روستاهای استان‌های همدان، کرمانشاه، ایلام و خوزستان و دامنه‌های ارتفاعات شهرستان نهاوند پراکنده‌اند<ref>قراگوزلو، غلامحسین. '''''هگمتانه تا همدان'''''. بی‌جا، بی‌تا، ص 23-24.</ref><ref>فیروزان، ت. «درباره ترکیب و سازمان ایلات و عشایر ایران»، '''''مجموعه کتاب آگاه ایلات و عشایر'''''. تهران: 1362، ص 24-25.</ref><ref>Ehlers, E., «The Torkashvand of western Iran», '''''The Nomadic Peoples of Iran''''', edited by Richard Tapper…, London, 2002, P. 177.</ref>.
 ترکاشوندها به 4 طایفه رحمتی سلیمانی، ملیجانی و مرشدی تقسیم می‌شوند که هر کدام نیز به تیره‌هایی تقسیم می‌شوند. برخی تعداد تیره‌های اصلی ترکاشوند را 12 تیره دانسته‌اند. کوچک‌ترین واحد اجتماعی در ترکاشوندها «خانواده» است<ref>برقعی، محمد. '''''چادرنشینان دامدار ایل ترکاشوند'''''. همدان: 1356، ص 3-4.</ref><ref>Ehlers, E., «The Torkashvand of western Iran», '''''The Nomadic Peoples of Iran''''', edited by Richard Tapper…, London, 2002, P. 175.</ref>.
-شمار بسیاری از ترکاشوندها کوچنده هستند. گروه‌هایی از آن‌ها در چند دهه اخیر به علل گوناگون مانند از دست رفتن مراتع و چراگاه‌ها و ... ناگزیر به اسکان در سکونت‌گاه‌های موقتی دهکده‌های اطراف شدند. ترکاشوندها بین ییلاقات خود در دامنه‌های شمالی کوه الوند و گنجنامه... در استان همدان و قشلاقاتشان در استان‌های کرمانشاه و خوزستان در حال کوچند<ref>برقعی، محمد. '''''چادرنشینان دامدار ایل ترکاشوند'''''. همدان: 1356، ص 6.</ref><ref>امان‌اللهی، سکندر. '''''کوچ‌نشینی در ایران'''''. تهران: 1367، ص 77.</ref>.
+شمار بسیاری از ترکاشوندها کوچنده هستند. گروه‌هایی از آن‌ها در چند دهه اخیر به علل گوناگون مانند از دست رفتن مراتع و چراگاه‌ها و ... ناگزیر به اسکان در سکونت‌گاه‌های موقتی دهکده‌های اطراف شدند. ترکاشوندها بین ییلاقات خود در دامنه‌های شمالی کوه الوند و گنجنامه... در [[استان همدان]] و قشلاقاتشان در [[استان کرمانشاه|استان‌های کرمانشاه]] و [[استان خوزستان|خوزستان]] در حال کوچند<ref>برقعی، محمد. '''''چادرنشینان دامدار ایل ترکاشوند'''''. همدان: 1356، ص 6.</ref><ref>امان‌اللهی، سکندر. '''''کوچ‌نشینی در ایران'''''. تهران: 1367، ص 77.</ref>.
-ترکاشوندها اکثراً دامدارند. در برخی مناطق نیز به کشاورزی و کارگری در مشاغل پائین شهری نیز سرگرم‌اند. در سال‌های اخیر به علت اسکان اجباری اقتصاد کم رونقی دارند<ref>برقعی، محمد. '''''چادرنشینان دامدار ایل ترکاشوند'''''. همدان: 1356، ص 27.</ref><ref>Ehlers, E., «The Torkashvand of western Iran», '''''The Nomadic Peoples of Iran''''', edited by Richard Tapper…, London, 2002, P. 188.</ref>. گزارش تفصیلی 1377ش جمعیت ترکاشوندهای کوچنده را 919 خانوار و 6022 نفر تخمین زده است<ref>'''''سرشماری اجتماعی اقتصادی عشایر کوچنده 1377، نتایج تفصیلی کل کشور.''''' تهران: 1378، ص 14-15. </ref>. ترکاشوندها به گویش لکی صحبت می‌کنند. برخی محققان گویش آن‌ها را ـ به واسطه همجواری با ایل کرد «جمور» ـ کردی آمیخته با لغات لُری دانسته‌اند<ref name=":0" /><ref>فیروزان، ت. «درباره ترکیب و سازمان ایلات و عشایر ایران»، '''''مجموعه کتاب آگاه ایلات و عشایر'''''. تهران: 1362، ص 19.  </ref>.
+ترکاشوندها اکثراً دامدارند. در برخی مناطق نیز به کشاورزی و کارگری در مشاغل پائین شهری نیز سرگرم‌اند. در سال‌های اخیر به علت اسکان اجباری اقتصاد کم رونقی دارند<ref>برقعی، محمد. '''''چادرنشینان دامدار ایل ترکاشوند'''''. همدان: 1356، ص 27.</ref><ref>Ehlers, E., «The Torkashvand of western Iran», '''''The Nomadic Peoples of Iran''''', edited by Richard Tapper…, London, 2002, P. 188.</ref>. گزارش تفصیلی 1377ش جمعیت ترکاشوندهای کوچنده را 919 خانوار و 6022 نفر تخمین زده است<ref>'''''سرشماری اجتماعی اقتصادی عشایر کوچنده 1377، نتایج تفصیلی کل کشور.''''' تهران: 1378، ص 14-15. </ref>. ترکاشوندها به گویش [[لکی]] صحبت می‌کنند. برخی محققان گویش آن‌ها را ـ به واسطه همجواری با [[کرد و پیوستگی نژادی و تاریخی او|ایل کرد]] «جمور» ـ [[کردی]] آمیخته با لغات [[لری|لُری]] دانسته‌اند<ref name=":0" /><ref>فیروزان، ت. «درباره ترکیب و سازمان ایلات و عشایر ایران»، '''''مجموعه کتاب آگاه ایلات و عشایر'''''. تهران: 1362، ص 19.  </ref>.
 == نیز نگاه کنید به ==
+* [[استان همدان]]
+* [[استان لرستان]]
+* [[لری]]
 == '''مآخذ''' ==
+<references />
+== منبع اصلی ==
+[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
+== نویسنده مقاله ==
 معصومه ابراهیمی
+[[رده:جامعه و نظام اجتماعی]]
+[[رده:مردم شناسی]]