معین البکاء: تفاوت میان نسخه‌ها

نسخهٔ کنونی تا ‏۱۰ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۸:۴۹

معین البکاء، قابل بازیابی از https://www.tebyan.net/news/540461/%D8%B4%D8%B1%D8%AD-%D8%AD%D8%A7%D9%84-%D9%85%D8%B9%D9%8A%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%83%D8%A7%D8%A1-%D8%AA%D8%B9%D8%B2%DB%8C%D9%87-%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AA%DA%A9%DB%8C%D9%87-%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA

معین البكاء، یا تعزیه گردان. عنوانی برای كارگردان تعزیه و استاد هدایت كننده تعزیه خوانان.

تعزیه به دستور و زیر نظر معین‌البكاء اجرا می‌شده است كه نسخه‌های تعزیه را تنظیم و تنقیح می‌‌كند و عیب و نقص كلامی آنها را اصلاح می‌نماید^[۱].

تعزیه كه در دوره‌‌ی قاجار، دچار یك‌نواختی شده بود، به دست میرزا محمد تقی تعزیه‌گردان در آن تحولی ایجاد شد. بعد از او، برادرزاده‌اش، میرزا محمد باقر معین‌البكاء (بیضایی او را به اشتباه پسر محمدتقی خوانده است) ابداعاتی در تعزیه به وجود آورد كه موجب ارتقاء سطح ارزش‌های اجرایی تعزیه گردید و از این رو، عنوان معین البكاء به معنی كارگردان تعزیه عمومیت یافت^[۲].

لقب معین‌البكاء را قبلاً میرزا محمد تقی داشته است، زیرا در نسخه‌های تعزیه تكیه دولت مكرراً نام او را معین‌البكاء بزرگ آورده‌اند^[۳]. میرزا محمدتقی تعزیه‌نامه‌های قدیم را از لحن عامرانه درآورد و به آنها جنبه اعیانیت داد^[۱].

معین‌البكاء باید با موسیقی و دستگاه‌های موسیقی، آن چنان آشنا باشد كه بداند شبیه خوانان ابیاتی كه می‌خوانند در كدام دستگاه، كدام گوشه و در چه وزنی و با چه لحنی است. احتمالاً اعمال سلیقه و ایجاد تغییرات جزئی در راستای بهبود سطح كیفی موسیقی اشعار از وظایف معین‌البكاء بوده است^[۴].⁵

سید احمدخان، سیدعبدالباقی بختیاری، حاج سید مصطفی میرعزاء و آقا سیدكاظم میرغم از دیگر تعزیه گردانان دوران ناصرالدین شاه و مظفرالدین شاه بودند كه شهرت فراوانی داشتند^[۵].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

↑ ^۱٫۰ ^۱٫۱ مصاحب، غلامحسین(1381). دایره‌المعارف فارسی. تهران، شركت‌ سهامی كتاب‌های جیبی، چاپ سوم 1381، جلد اول، ص. 648.
↑ بیضایی، بهرام. نمایش در ایران، تهران، كاویان، 1344، ص 142 و 143.
↑ شهیدی، عنایت‌الله، پژوهشی در تعزیه و تعزیه‌خوانی، تهران: دفتر پژوهشی فرهنگی، 1380، ص 726.
↑ رستاخیز جوان. موسیقی در تعزیه، تحقیقی از رضا قاسمی، شماره 90، پنجشنبه 15 اردیبهشت 2536 (1356)، ص 71.
↑ مصاحب، غلامحسین(1381). دایره‌المعارف فارسی. تهران، شركت‌ سهامی كتاب‌های جیبی، چاپ سوم 1381، جلد اول، ص. 647- 648.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

محمود عزیزی

[:0-1] ۱٫۰ ^۱٫۱ مصاحب، غلامحسین(1381). دایره‌المعارف فارسی. تهران، شركت‌ سهامی كتاب‌های جیبی، چاپ سوم 1381، جلد اول، ص. 648.

[2] بیضایی، بهرام. نمایش در ایران، تهران، كاویان، 1344، ص 142 و 143.

[3] شهیدی، عنایت‌الله، پژوهشی در تعزیه و تعزیه‌خوانی، تهران: دفتر پژوهشی فرهنگی، 1380، ص 726.

[4] رستاخیز جوان. موسیقی در تعزیه، تحقیقی از رضا قاسمی، شماره 90، پنجشنبه 15 اردیبهشت 2536 (1356)، ص 71.

[5] مصاحب، غلامحسین(1381). دایره‌المعارف فارسی. تهران، شركت‌ سهامی كتاب‌های جیبی، چاپ سوم 1381، جلد اول، ص. 647- 648.

[۱]

[۲]

[۳]

[۴]

[۵]

@@ خط ۱: / خط ۱: @@
-'''معين البكا'''ء، يا تعزيه گردان. عنواني براي كارگردان تعزيه و استاد هدايت كنندة تعزيه خوانان.
+[[پرونده:127107381612860232911195231263376109122.jpg|بندانگشتی|معین البکاء، قابل بازیابی از https://www.tebyan.net/news/540461/%D8%B4%D8%B1%D8%AD-%D8%AD%D8%A7%D9%84-%D9%85%D8%B9%D9%8A%D9%86-%D8%A7%D9%84%D8%A8%D9%83%D8%A7%D8%A1-%D8%AA%D8%B9%D8%B2%DB%8C%D9%87-%DA%AF%D8%B1%D8%AF%D8%A7%D9%86-%D8%AA%DA%A9%DB%8C%D9%87-%D8%AF%D9%88%D9%84%D8%AA]]
+'''معین البكا'''ء، یا تعزیه گردان. عنوانی برای كارگردان تعزیه و استاد هدایت كننده تعزیه خوانان.
-تعزيه به دستور و زير نظر معين‌البكاء اجرا مي‌شده است كه نسخه‌هاي تعزيه را تنظيم و تنقيح مي‌‌كند و عيب و نقص كلامي آنها را اصلاح مي‌نمايد.<sup>1</sup>
+تعزیه به دستور و زیر نظر معین‌البكاء اجرا می‌شده است كه نسخه‌های تعزیه را تنظیم و تنقیح می‌‌كند و عیب و نقص كلامی آنها را اصلاح می‌نماید<ref name=":0">مصاحب، غلامحسین(1381). '''''دایره‌المعارف فارسی'''''. تهران، شركت‌ سهامی كتاب‌های جیبی، چاپ سوم 1381، جلد اول، ص. 648.</ref>.
-تعزيه كه در دوره‌‌ي قاجار، دچار يك‌نواختي شده بود، به دست ميرزا محمد تقي تعزيه‌گردان در آن تحولي ايجاد شد. بعد از او، برادرزاده‌اش، ميرزا محمد باقر معين‌البكاء (بيضايي او را به اشتباه پسر محمدتقي خوانده است) ابداعاتي در تعزيه به وجود آورد كه موجب ارتقاء سطح ارزش‌هاي اجرايي تعزيه گرديد و از اين رو، عنوان معين البكاء به معني كارگردان تعزيه عموميت يافت.<sup>2</sup>
+تعزیه كه در [[قاجاریه|دوره‌‌ی قاجار]]، دچار یك‌نواختی شده بود، به دست میرزا محمد تقی تعزیه‌گردان در آن تحولی ایجاد شد. بعد از او، برادرزاده‌اش، میرزا محمد باقر معین‌البكاء (بیضایی او را به اشتباه پسر محمدتقی خوانده است) ابداعاتی در تعزیه به وجود آورد كه موجب ارتقاء سطح ارزش‌های اجرایی تعزیه گردید و از این رو، عنوان معین البكاء به معنی كارگردان تعزیه عمومیت یافت<ref>بیضایی، بهرام. '''''نمایش در ایران'''''، تهران، كاویان، 1344، ص 142 و 143.</ref>.
-لقب معين‌البكاء را قبلاً ميرزا محمد تقي داشته است، زيرا در نسخه‌هاي تعزيه تكيه دولت مكرراً نام او را معين‌البكاء بزرگ آورده‌اند.<sup>3</sup> ميرزا محمدتقي تعزيه‌نامه‌هاي قديم را از لحن عامرانه درآورد و به آنها جنبة اعيانيت داد.<sup>4</sup>
+لقب معین‌البكاء را قبلاً میرزا محمد تقی داشته است، زیرا در نسخه‌های تعزیه تكیه دولت مكرراً نام او را معین‌البكاء بزرگ آورده‌اند<ref>شهیدی، عنایت‌الله، '''''پژوهشی در تعزیه و تعزیه‌خوانی'''''، تهران: دفتر پژوهشی فرهنگی، 1380، ص 726.</ref>. میرزا محمدتقی تعزیه‌نامه‌های قدیم را از لحن عامرانه درآورد و به آنها جنبه اعیانیت داد<ref name=":0" />.
-معين‌البكاء بايد با موسيقي و دستگاه‌هاي موسيقي، آن چنان آشنا باشد كه بداند شبيه خوانان ابياتي كه مي‌خوانند در كدام دستگاه، كدام گوشه و در چه وزني و با چه لحني است. احتمالاً اعمال سليقه و ايجاد تغييرات جزئي در راستاي بهبود سطح كيفي موسيقي اشعار از وظايف معين‌البكاء بوده است.<sup>5</sup>
+معین‌البكاء باید با موسیقی و دستگاه‌های موسیقی، آن چنان آشنا باشد كه بداند شبیه خوانان ابیاتی كه می‌خوانند در كدام دستگاه، كدام گوشه و در چه وزنی و با چه لحنی است. احتمالاً اعمال سلیقه و ایجاد تغییرات جزئی در راستای بهبود سطح كیفی موسیقی اشعار از وظایف معین‌البكاء بوده است<ref> '''''رستاخیز جوان. موسیقی در تعزیه'''''، تحقیقی از رضا قاسمی، شماره 90، پنجشنبه 15 اردیبهشت 2536 (1356)، ص 71.</ref>.<sup>5</sup>
-سيد احمدخان، سيدعبدالباقي بختياري، حاج سيد مصطفي ميرعزاء و آقا سيدكاظم ميرغم از ديگر تعزيه گردانان دوران ناصرالدين شاه و مظفرالدين شاه بودند كه شهرت فراواني داشتند.<sup>6</sup>
+سید احمدخان، سیدعبدالباقی بختیاری، حاج سید مصطفی میرعزاء و آقا سیدكاظم میرغم از دیگر تعزیه گردانان دوران [[ناصرالدین شاه قاجار|ناصرالدین شاه]] و [[مظفرالدین شاه]] بودند كه شهرت فراوانی داشتند<ref>مصاحب، غلامحسین(1381). '''''دایره‌المعارف فارسی'''''. تهران، شركت‌ سهامی كتاب‌های جیبی، چاپ سوم 1381، جلد اول، ص. 647- 648.</ref>.
+== نیز نگاه کنید به ==
-'''''مأخذ:'''''
+* [[نمایش در ایران]]
+* [[پژوهشی درباره تعزیه و تعزیه خوانی]]
+* [[قاجاریه]]
--    '''''دايره‌المعارف فارسي'''''. به سرپرستي غلامحسين مصاحب، تهران، شركت‌ سهامي كتاب‌هاي جيبي، چاپ سوم 1381، جلد اول
+== مآخذ ==
+<references />
-(1- س)، ص 648.
+== منبع اصلی ==
+[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
--    بيضايي، بهرام. '''''نمايش در ايران'''''، تهران، كاويان، 1344، ص 142 و 143.
+== نویسنده مقاله ==
+محمود عزیزی
--    شهيدي، عنايت‌الله، '''''پژوهشي در تعزيه و تعزيه‌خواني'''''، تهران: دفتر پژوهشي فرهنگي، 1380، ص 726.
+[[رده:هنر]]
+[[رده:تئاتر]]
--    '''''دايره‌المعارف فارسي'''''. به سرپرستي غلامحسين مصاحب، تهران، شركت سهامي كتاب‌هاي جيبي، چاپ سوم 1381، جلد اول
-(الف- س)، ص 648.
--    '''''رستاخيز جوان. موسيقي در تعزيه'''''، تحقيقي از رضا قاسمي، شماره 90، پنجشنبه 15 ارديبهشت 2536 (1356)، ص 71.
--    '''''دايره‌المعارف فارسي'''''، 647- 648.