پرش به محتوا

هفت پیکر: تفاوت میان نسخه‌ها

از ویکی ایران
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
صفحه‌ای تازه حاوی «'''هفت‌ پيكر،''' يا ''هفت‌گنبد'' يا ''بهرام‌نامه‌'' نام‌هاي‌ گوناگون‌ چهارمين‌ مثنوي‌ از پنج‌گنج‌ حكيم‌ نظامي‌گنجوي‌ موضوع‌آن‌ داستان‌ بهرام‌گور يا بهرام‌ پنجم‌ ساساني‌ (420-438م‌)، از قصه‌هاي مشهور دورة‌ ساساني‌ است‌.<sup>1</sup> نظامي‌...» ایجاد کرد
 
Samei (بحث | مشارکت‌ها)
 
(یک نسخهٔ میانیِ ایجادشده توسط همین کاربر نشان داده نشد)
خط ۱: خط ۱:
'''هفت‌ پيكر،''' يا ''هفت‌گنبد'' يا ''بهرام‌نامه‌'' نام‌هاي‌ گوناگون‌ چهارمين‌ مثنوي‌ از پنج‌گنج‌ حكيم‌ نظامي‌گنجوي‌ موضوع‌آن‌ داستان‌ بهرام‌گور يا بهرام‌ پنجم‌ ساساني‌ (420-438م‌)، از قصه‌هاي مشهور دورة‌ ساساني‌ است‌.<sup>1</sup>
'''هفت‌ پیکر،''' یا ''هفت‌گنبد'' یا ''بهرام‌نامه‌'' نام‌های گوناگون‌ چهارمین‌ مثنوی از پنج‌گنج‌ حکیم‌ نظامی گنجوی موضوع‌آن‌ داستان‌ بهرام‌گور یا [[بهرام(پادشاه ساسانی)|بهرام‌ پنجم‌ ساسانی]] (420-438م‌)، از قصه‌های مشهور [[ساسانیان|دوره ساسانی]] است‌<ref>خانلری (کیا)، زهرا. '''''فرهنگ‌ ادبیات‌ فارسی'''''. تهران‌: بنیاد فرهنگ‌ ایران‌، 1348، ص‌ 541.</ref>.


نظامي‌ در 593ق / 1197م اين‌ منظومه‌ را در 5130 (يا 5136)بيت‌ به‌ نام‌ سلطان‌ علاءالدين كرپ‌ ارسلان‌ آق‌سنقري‌، حاكم‌ مراغه‌ سروده‌ است‌.<sup>2</sup> در اين‌ مثنوي‌، نظامي‌ نخست‌ به‌شرح‌ دوران‌ كودكي‌ و جواني‌ بهرام‌ گور تا زمان‌ جلوس‌ او بر تخت‌ سلطنت‌ مي‌پردازد. سپس‌ از ازدواج بهرام‌ با 7 دختر از 7 پادشاه‌ 7 اقليم‌ و جاي‌ دادن‌ آنان‌ در 7 گنبد به‌ 7 رنگ‌ و مهمان شدن‌ بهرام‌ در هريك‌ از روزهاي‌ هفته‌ به‌ يكي‌ از آن‌ دختران‌ و قصه‌هايي‌ كه‌ از زبان‌ آنها مي‌شنود، سخن‌ مي‌راند.<sup>3</sup> پس‌ از آن‌ پريشاني‌ كار ملك‌ به‌ سبب‌ غفلت‌ بهرام‌ از كارها و حملة‌ ملك‌ چين‌ به‌ ايران‌و داستان‌ ستم‌هاي‌ «راست‌ روشن‌» وزير و هوشيار شدن‌ بهرام‌ را شرح‌ مي‌دهد. در پايان‌ نيز به‌ رفتن‌پادشاه‌ در پي‌ گورخر به‌ غار و ناپديد شدن‌ وي‌ اشاره‌ مي‌كند.<sup>4</sup> با اينكه‌ موضوع‌ عمدة‌ داستان‌ هفت‌پيكر است‌، اما در واقع‌ هفت‌ پيكر تنها يكي‌ از موضوع‌هاي‌ اين‌ مثنوي‌ را تشكيل‌ مي‌دهد.<sup>5</sup>  
نظامی در 593ق / 1197م این‌ منظومه‌ را در 5130 (یا 5136)بیت‌ به‌ نام‌ سلطان‌ علاءالدین کرپ‌ ارسلان‌ آق‌سنقری، حاکم‌ مراغه‌ سروده‌ است‌<ref name=":0">رادفر، ابوالقاسم‌. '''''کتابشناسی نظامی گنجوی'''''. تهران‌: مؤسسه‌ مطالعات‌ و تحقیقات‌ فرهنگی، 1371، ص‌ 109.</ref>. در این‌ مثنوی، نظامی نخست‌ به‌شرح‌ دوران‌ کودکی و جوانی [[بهرام(پادشاه ساسانی)|بهرام‌ گور]] تا زمان‌ جلوس‌ او بر تخت‌ سلطنت‌ می پردازد. سپس‌ از ازدواج [[بهرام(پادشاه ساسانی)|بهرام‌]] با 7 دختر از 7 پادشاه‌ 7 اقلیم‌ و جای دادن‌ آنان‌ در 7 گنبد به‌ 7 رنگ‌ و مهمان شدن‌ بهرام‌ در هریک‌ از روزهای هفته‌ به‌ یکی از آن‌ دختران‌ و قصه‌هایی که‌ از زبان‌ آنها می شنود، سخن‌ می راند<ref>صفا، ذبیح‌الله‌. '''''تاریخ‌ ادبیات‌ در ایران‌'''''. تهران‌: ابن‌سینا، 1347، ج‌ 2، ص‌ 803-804.</ref>. پس‌ از آن‌ پریشانی کار ملک‌ به‌ سبب‌ غفلت‌ [[بهرام(پادشاه ساسانی)|بهرام‌]] از کارها و حمله ملک‌ [https://dmelal.ir/index.php?title=%DA%86%DB%8C%D9%86 چین‌] به‌ [[کشور ایران|ایران‌]] و داستان‌ ستم‌های «راست‌ روشن‌» وزیر و هوشیار شدن‌ [[بهرام(پادشاه ساسانی)|بهرام‌]] را شرح‌ می دهد. در پایان‌ نیز به‌ رفتن‌پادشاه‌ در پی گورخر به‌ غار و ناپدید شدن‌ وی اشاره‌ می کند<ref name=":0" />. با اینکه‌ موضوع‌ عمده داستان‌ هفت‌پیکر است‌، اما در واقع‌ هفت‌ پیکر تنها یکی از موضوع‌های این‌ مثنوی را تشکیل‌ می دهد<ref>براون‌، ادوارد. '''''تاریخ‌ ادبی ایران‌'''''. ترجمه علی پاشاصالح‌. تهران‌: امیرکبیر، 1358، ج‌ 2، ص‌ 689. </ref><ref>بامداد، ا. '''''افسانه‌های هفت‌گنبد (تلخیص‌ هفت‌ پیکر نظامی)''.''' تهران‌: نیل‌، 1337.</ref><ref>'''''مجموعه‌ مقالات‌''''' '''''کنگره بین‌المللی بزرگداشت‌ نخستین‌ سده تولد حکیم‌ نظامی گنجوی'''.'' تبریز: دانشگاه‌ تبریز، 1372، 3ج‌.</ref><ref>زنجانی، برات‌. '''''برگزیده‌ای از هفت‌ پیکر نظامی گنجوی'''''. تهران‌: امیرکبیر، 1364.</ref><ref>معین‌، محمد'''. ''تحلیل‌ هفت‌ پیکر نظامی'''''. تهران‌: دانشگاه‌ تهران‌، 1338.</ref><ref>وحید دستگردی، حسن‌. '''''هفت‌ پیکر یا بهرام‌نامه‌'''''. تهران‌: ابن‌سینا، 1316‌.</ref>.


'''مآخذ''':
== نیز نگاه کنید به ==


# خانلري‌ (كيا)، زهرا. '''''فرهنگ‌ ادبيات‌ فارسي‌'''''. تهران‌: بنياد فرهنگ‌ ايران‌، 1348، ص‌ 541.
* [[ساسانیان]]
# رادفر، ابوالقاسم‌. '''''كتابشناسي‌ نظامي‌ گنجوي‌'''''. تهران‌: مؤسسه‌ مطالعات‌ و تحقيقات‌ فرهنگي‌، 1371، ص‌ 109.
* [[بهرام(پادشاه ساسانی)]]
# صفا، ذبيح‌الله‌. '''''تاريخ‌ ادبيات‌ در ايران‌'''''. تهران‌: ابن‌سينا، 1347، ج‌ 2، ص‌ 803-804.
# رادفر. همانجا.
# براون‌، ادوارد. '''''تاريخ‌ ادبي‌ ايران‌'''''. ترجمة‌ علي‌ پاشاصالح‌. تهران‌: اميركبير، 1358، ج‌ 2، ص‌ 689. نيزنك: بامداد، ا. '''''افسانه‌هاي‌ هفت‌گنبد (تلخيص‌ هفت‌ پيكر نظامي‌)''.''' تهران‌: نيل‌، 1337؛ '''''مجموعه‌ مقالات‌''''' '''''كنگرة‌ بين‌المللي‌ بزرگداشت‌ نخستين‌ سدة‌ تولد حكيم‌ نظامي‌گنجوي‌'''.'' تبريز: دانشگاه‌ تبريز، 1372، 3ج‌؛ زنجاني‌، برات‌. '''''برگزيده‌اي‌ از هفت‌ پيكر نظامي‌گنجوي‌'''''. تهران‌: اميركبير، 1364؛ معين‌، محمد'''. ''تحليل‌ هفت‌ پيكر نظامي‌'''''. تهران‌: دانشگاه‌ تهران‌، 1338؛ وحيد دستگردي‌، حسن‌. '''''هفت‌ پيكر يا بهرام‌نامه‌'''''. تهران‌: ابن‌سينا، 1316‌.


== مآخذ ==
<references />
== منبع اصلی ==
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]،
== نویسنده مقاله ==
ابوالقاسم رادفر
ابوالقاسم رادفر
[[رده:ادبیات و زبان شناسی]]
[[رده:ادبیات]]

نسخهٔ کنونی تا ‏۵ ژوئن ۲۰۲۵، ساعت ۰۶:۵۴

هفت‌ پیکر، یا هفت‌گنبد یا بهرام‌نامه‌ نام‌های گوناگون‌ چهارمین‌ مثنوی از پنج‌گنج‌ حکیم‌ نظامی گنجوی موضوع‌آن‌ داستان‌ بهرام‌گور یا بهرام‌ پنجم‌ ساسانی (420-438م‌)، از قصه‌های مشهور دوره ساسانی است‌[۱].

نظامی در 593ق / 1197م این‌ منظومه‌ را در 5130 (یا 5136)بیت‌ به‌ نام‌ سلطان‌ علاءالدین کرپ‌ ارسلان‌ آق‌سنقری، حاکم‌ مراغه‌ سروده‌ است‌[۲]. در این‌ مثنوی، نظامی نخست‌ به‌شرح‌ دوران‌ کودکی و جوانی بهرام‌ گور تا زمان‌ جلوس‌ او بر تخت‌ سلطنت‌ می پردازد. سپس‌ از ازدواج بهرام‌ با 7 دختر از 7 پادشاه‌ 7 اقلیم‌ و جای دادن‌ آنان‌ در 7 گنبد به‌ 7 رنگ‌ و مهمان شدن‌ بهرام‌ در هریک‌ از روزهای هفته‌ به‌ یکی از آن‌ دختران‌ و قصه‌هایی که‌ از زبان‌ آنها می شنود، سخن‌ می راند[۳]. پس‌ از آن‌ پریشانی کار ملک‌ به‌ سبب‌ غفلت‌ بهرام‌ از کارها و حمله ملک‌ چین‌ به‌ ایران‌ و داستان‌ ستم‌های «راست‌ روشن‌» وزیر و هوشیار شدن‌ بهرام‌ را شرح‌ می دهد. در پایان‌ نیز به‌ رفتن‌پادشاه‌ در پی گورخر به‌ غار و ناپدید شدن‌ وی اشاره‌ می کند[۲]. با اینکه‌ موضوع‌ عمده داستان‌ هفت‌پیکر است‌، اما در واقع‌ هفت‌ پیکر تنها یکی از موضوع‌های این‌ مثنوی را تشکیل‌ می دهد[۴][۵][۶][۷][۸][۹].

نیز نگاه کنید به

مآخذ

  1. خانلری (کیا)، زهرا. فرهنگ‌ ادبیات‌ فارسی. تهران‌: بنیاد فرهنگ‌ ایران‌، 1348، ص‌ 541.
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ رادفر، ابوالقاسم‌. کتابشناسی نظامی گنجوی. تهران‌: مؤسسه‌ مطالعات‌ و تحقیقات‌ فرهنگی، 1371، ص‌ 109.
  3. صفا، ذبیح‌الله‌. تاریخ‌ ادبیات‌ در ایران‌. تهران‌: ابن‌سینا، 1347، ج‌ 2، ص‌ 803-804.
  4. براون‌، ادوارد. تاریخ‌ ادبی ایران‌. ترجمه علی پاشاصالح‌. تهران‌: امیرکبیر، 1358، ج‌ 2، ص‌ 689.
  5. بامداد، ا. افسانه‌های هفت‌گنبد (تلخیص‌ هفت‌ پیکر نظامی). تهران‌: نیل‌، 1337.
  6. مجموعه‌ مقالات‌ کنگره بین‌المللی بزرگداشت‌ نخستین‌ سده تولد حکیم‌ نظامی گنجوی. تبریز: دانشگاه‌ تبریز، 1372، 3ج‌.
  7. زنجانی، برات‌. برگزیده‌ای از هفت‌ پیکر نظامی گنجوی. تهران‌: امیرکبیر، 1364.
  8. معین‌، محمد. تحلیل‌ هفت‌ پیکر نظامی. تهران‌: دانشگاه‌ تهران‌، 1338.
  9. وحید دستگردی، حسن‌. هفت‌ پیکر یا بهرام‌نامه‌. تهران‌: ابن‌سینا، 1316‌.

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

ابوالقاسم رادفر