قشم: تفاوت میان نسخهها
صفحهای تازه حاوی «'''قشم،''' نام شهرستان، شهر و بزرگترين جزيرة خليج فارس، واقع در استان ساحلي هرمزگان. '''شهرستان قشم،''' برابر با آخرين تغييرات تقسيمات كشوري، داراي 4 شهر، 3 بخش و 7 دهستان است.<sup>1</sup> اين شهرستان كه از چهار جزيره تشكيل شده، از شمال با شهرستان بند...» ایجاد کرد |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''قشم،''' نام شهرستان، شهر و | '''قشم،''' نام شهرستان، شهر و بزرگترین جزیره [[خلیج فارس|خلیج فارس]]، واقع در استان ساحلی هرمزگان. | ||
'''شهرستان قشم،''' برابر با | '''شهرستان قشم،''' برابر با آخرین تغییرات تقسیمات کشوری، دارای 4 شهر، 3 بخش و 7 دهستان است.<sup>1</sup> این شهرستان که از چهار جزیره تشکیل شده، از شمال با شهرستان بندرعباس، از غرب، جنوب غرب و جنوب با شهرستانهای بندر لنگه و ابوموسی و کشور عمان و از شرق با شهرستان میناب همسایه است.<sup>2</sup> | ||
'''شهر قشم،''' در | '''شهر قشم،''' در شرقیترین قسمت جزیره با مختصات جغرافیایی "45 '16 ْ56 طول شرقی و "30 '57 ْ26 عرض شمالی و ارتفاع 10 متر از سطح دریا با آب و هوایی خشک و بسیار گرم در 25 کیلومتری جنوب مرکز استان<sup>3</sup> (بندرعباس) و در فاصله 1308 کیلومتری از تهران، از طریق راه زمینی و دریایی، قرار دارد.<sup>4</sup> در سالهای اخیر با تأسیس مراکز رفاهی، آموزشی و تجاری، امکانات مناسبی برای توسعه منطقه فراهم آمده است. جمعیت قشم در سرشماری 1375ش تعداد 13556 تن بوده است که طبق برآوردها، این تعداد در 1384ش به 18449 تن رسیده است.<sup>5</sup> | ||
''' | '''جزیره قشم،''' جزیرهای است که مرکز شهرستان (قشم) و چند بخش و دهستان در آن قرار دارد. درازی جزیره قشم از شمال شرقی به جنوب غربی، 5/107 کم و عرض متوسط آن حدود 15 کم، دارای 1491 کم مساحت و بلندترین نقطه آن 397 متر است. این جزیره پوشیده از تپهماهور، دارای آب و هوایی گرم و خشک و زمینهایی غالباً غیر قابل کشت است که قسمتهایی از آن را نمکزار تشکیل میدهد.<sup>6</sup> این جزیره با نامهای بسیاری از جمله آبان، ابرکانان، کشم، بُرخت، کیش، باسعیدو، لافت، جَسَم، جاسمی، جزیره الطویله و... | ||
خوانده | خوانده میشد<sup>7</sup> و به همراه جزیرههای هنگام، هرمز و لارک، جزایر اربعه نیز نامیده میشدند.<sup>8</sup> حمدالله مستوفی از این جزیره با نام ابرکافان یاد میکند: «جزیرهای است هشت فرسنگ در سه فرسنگ مردم آنجا بیشتر شریر و دزد باشند».<sup>9</sup> لسترنج به نقل از چند منبع تاریخی دیگر مینویسد: «جزیره بزرگی که در قسمت تنگ خلیج فارس واقع است و امروز کشم نامیده میشود و آن را جزیره طویله هم میگفتند ظاهراً باید همان جزیرهای باشد که در کتب مرجع ما در قرون وسطی به اسامی مختلف: جزیره بنی (یا ابن) کوان، جزیره ابرکافان و جزیره ابرکمان ذکر شده است...».<sup>10</sup> این جزیره ایرانی در سدههای اخیر بارها بین پرتغالیها، انگلیسیها، اعراب و ایرانیها دست به دست میشده است.<sup>11</sup> | ||
'''مآخذ:''' | '''مآخذ:''' | ||
1. '''''دفتر | 1. '''''دفتر تقسیمات کشوری. جدول تقسیمات کشوری'''''. تهران: 1383، وزارت کشور. | ||
2. '''''سازمان | 2. '''''سازمان نقشهبرداری کشور.''''' '''''نقشه تقسیمات کشوری'''''. تهران: 1383، سازمان نقشهبرداری کشور (سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور، 1383. | ||
3. | 3. جعفری، عباس. '''''گیتاشناسی ایران. دایرهالمعارف جغرافیایی ایران'''''. ج3، چ1، تهران: 1379، گیتاشناسی، ص926. | ||
4. سازمان '''''حمل و نقل و | 4. سازمان '''''حمل و نقل و پایانههای کشور (وزارت راه و ترابری). اطلس جادههای ایران (ویرایش دوم).''''' تهران: 1380، همشهری، ص134. | ||
5. | 5. مرکز آمار ایران'''''. بازسازی و برآورد جمعیت شهرستانهای کشور'''''. تهران: 1383، مرکز آمار ایران، ص231-232. | ||
6. منبع3. همانجا. | 6. منبع3. همانجا. | ||
7. | 7. چکنگی، علیرضا. '''''فرهنگنامه تطبیقی نامهای قدیم و جدید مکانهای جغرافیایی ایران و نواحی مجاور.''''' چ1. مشهد: 1378، آستان قدس رضوی (بنیاد پژوهشهای اسلامی)، ص188-189؛ استرابو. '''''جغرافیای استرابو. سرزمینهای زیر فرمان هخامنشیان'''''. ترجمه همایون صنعتیزاده، تهران: 1382، بنیاد موقوفات محمود افشاریزدی، ص371؛ مسعودی، علی بن حسین. '''''المسالک و الممالک'''''. به کوشش ایرج افشار، تهران: 1340، بنگاه ترجمه و نشر کتاب، ص108. | ||
8. | 8. سدیدالسلطنه، محمّدعلی. '''''بندرعباس و خلیجفارس'''''. تصحیح احمد اقتداری، تهران: 1342، ابنسینا، ص2. | ||
ــ | ــ مستوفیقزوینی، حمدالله'''''. نزههالقلوب'''''. به تصحیح و تحشیه دکتر محمّد دبیرسیاقی، چ1. قزوین: 1381، حدیث امروز، ص196. | ||
ــ لسترنج، | ــ لسترنج، گای. '''''جغرافیای تاریخی سرزمینهای خلافت شرقی'''''. ترجمه محمود عرفان، چ6، تهران: 1383، شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، ص282. | ||
10 مجتهدزاده، | 10 مجتهدزاده، پیروز. '''''جغرافیای سیاسی تنگه هرمز'''''. ترجمه محسن صغیرا، چ1، اصفهان: 1371، صغیر، ص16. | ||
غلامرضا زعیمی | غلامرضا زعیمی | ||
نسخهٔ ۸ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۰۰:۲۴
قشم، نام شهرستان، شهر و بزرگترین جزیره خلیج فارس، واقع در استان ساحلی هرمزگان.
شهرستان قشم، برابر با آخرین تغییرات تقسیمات کشوری، دارای 4 شهر، 3 بخش و 7 دهستان است.1 این شهرستان که از چهار جزیره تشکیل شده، از شمال با شهرستان بندرعباس، از غرب، جنوب غرب و جنوب با شهرستانهای بندر لنگه و ابوموسی و کشور عمان و از شرق با شهرستان میناب همسایه است.2
شهر قشم، در شرقیترین قسمت جزیره با مختصات جغرافیایی "45 '16 ْ56 طول شرقی و "30 '57 ْ26 عرض شمالی و ارتفاع 10 متر از سطح دریا با آب و هوایی خشک و بسیار گرم در 25 کیلومتری جنوب مرکز استان3 (بندرعباس) و در فاصله 1308 کیلومتری از تهران، از طریق راه زمینی و دریایی، قرار دارد.4 در سالهای اخیر با تأسیس مراکز رفاهی، آموزشی و تجاری، امکانات مناسبی برای توسعه منطقه فراهم آمده است. جمعیت قشم در سرشماری 1375ش تعداد 13556 تن بوده است که طبق برآوردها، این تعداد در 1384ش به 18449 تن رسیده است.5
جزیره قشم، جزیرهای است که مرکز شهرستان (قشم) و چند بخش و دهستان در آن قرار دارد. درازی جزیره قشم از شمال شرقی به جنوب غربی، 5/107 کم و عرض متوسط آن حدود 15 کم، دارای 1491 کم مساحت و بلندترین نقطه آن 397 متر است. این جزیره پوشیده از تپهماهور، دارای آب و هوایی گرم و خشک و زمینهایی غالباً غیر قابل کشت است که قسمتهایی از آن را نمکزار تشکیل میدهد.6 این جزیره با نامهای بسیاری از جمله آبان، ابرکانان، کشم، بُرخت، کیش، باسعیدو، لافت، جَسَم، جاسمی، جزیره الطویله و...
خوانده میشد7 و به همراه جزیرههای هنگام، هرمز و لارک، جزایر اربعه نیز نامیده میشدند.8 حمدالله مستوفی از این جزیره با نام ابرکافان یاد میکند: «جزیرهای است هشت فرسنگ در سه فرسنگ مردم آنجا بیشتر شریر و دزد باشند».9 لسترنج به نقل از چند منبع تاریخی دیگر مینویسد: «جزیره بزرگی که در قسمت تنگ خلیج فارس واقع است و امروز کشم نامیده میشود و آن را جزیره طویله هم میگفتند ظاهراً باید همان جزیرهای باشد که در کتب مرجع ما در قرون وسطی به اسامی مختلف: جزیره بنی (یا ابن) کوان، جزیره ابرکافان و جزیره ابرکمان ذکر شده است...».10 این جزیره ایرانی در سدههای اخیر بارها بین پرتغالیها، انگلیسیها، اعراب و ایرانیها دست به دست میشده است.11
مآخذ:
1. دفتر تقسیمات کشوری. جدول تقسیمات کشوری. تهران: 1383، وزارت کشور.
2. سازمان نقشهبرداری کشور. نقشه تقسیمات کشوری. تهران: 1383، سازمان نقشهبرداری کشور (سازمان مدیریت و برنامهریزی کشور، 1383.
3. جعفری، عباس. گیتاشناسی ایران. دایرهالمعارف جغرافیایی ایران. ج3، چ1، تهران: 1379، گیتاشناسی، ص926.
4. سازمان حمل و نقل و پایانههای کشور (وزارت راه و ترابری). اطلس جادههای ایران (ویرایش دوم). تهران: 1380، همشهری، ص134.
5. مرکز آمار ایران. بازسازی و برآورد جمعیت شهرستانهای کشور. تهران: 1383، مرکز آمار ایران، ص231-232.
6. منبع3. همانجا.
7. چکنگی، علیرضا. فرهنگنامه تطبیقی نامهای قدیم و جدید مکانهای جغرافیایی ایران و نواحی مجاور. چ1. مشهد: 1378، آستان قدس رضوی (بنیاد پژوهشهای اسلامی)، ص188-189؛ استرابو. جغرافیای استرابو. سرزمینهای زیر فرمان هخامنشیان. ترجمه همایون صنعتیزاده، تهران: 1382، بنیاد موقوفات محمود افشاریزدی، ص371؛ مسعودی، علی بن حسین. المسالک و الممالک. به کوشش ایرج افشار، تهران: 1340، بنگاه ترجمه و نشر کتاب، ص108.
8. سدیدالسلطنه، محمّدعلی. بندرعباس و خلیجفارس. تصحیح احمد اقتداری، تهران: 1342، ابنسینا، ص2.
ــ مستوفیقزوینی، حمدالله. نزههالقلوب. به تصحیح و تحشیه دکتر محمّد دبیرسیاقی، چ1. قزوین: 1381، حدیث امروز، ص196.
ــ لسترنج، گای. جغرافیای تاریخی سرزمینهای خلافت شرقی. ترجمه محمود عرفان، چ6، تهران: 1383، شرکت انتشارات علمی و فرهنگی، ص282.
10 مجتهدزاده، پیروز. جغرافیای سیاسی تنگه هرمز. ترجمه محسن صغیرا، چ1، اصفهان: 1371، صغیر، ص16.
غلامرضا زعیمی