سازمان مجاهدین خلق ایران: تفاوت میان نسخهها
صفحهای تازه حاوی «'''مجاهدين خلق ايران، سازمان'''، عنوان تشكلي سياسي ـ نظامي. اين سازمان پس از قيام 15 خرداد 1342ش<sup>*</sup> و نااميدي جناح مذهبي نهضت آزادي<sup>*</sup> از مشي سياسي و عملكرد نهضت آزادي و جبهة ملي<sup>*</sup> تشكيل شد. هستة اولية سازمان در 1344ش توسط سه دانشجو، محمد...» ایجاد کرد |
بدون خلاصۀ ویرایش |
||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
''' | '''[[سازمان مجاهدین خلق ایران|مجاهدین خلق ایران، سازمان]]'''، عنوان تشكلی سیاسی ـ نظامی. | ||
این سازمان پس از قیام 15 خرداد 1342ش<sup>*</sup> و ناامیدی جناح مذهبی [[نهضت آزادی ایران|نهضت آزادی]]<sup>*</sup> از مشی سیاسی و عملكرد [[نهضت آزادی ایران|نهضت آزادی]] و [[جبهه ملی]]<sup>*</sup> تشكیل شد. هسته اولیه سازمان در 1344ش توسط سه دانشجو، محمد حنیف نژاد، سعید محسن و علیاصغر بدیعزادگان گذارده شد<ref> نوذری، عزتالله. '''''تاریخ احزاب سیاسی در ایران'''''. شیراز: نوید شیراز، 1380، ص 171. </ref>. آنها در گام نخست به تدوین ایدئولوژی دینی و سیاسی خود پرداختند<ref> جعفریان، رسول. '''''جریانها و جنبشهای مذهبی ـ سیاسی ایران سالهای 1357-1320'''''. تهران: مؤسسه فرهنگی دانش و اندیشه معاصر، 1381، ص 224. </ref>. پس از آشنایی رهبران سازمان با آثار ماركسیستی اولین گرایشها به پذیرش ماركسیسم در 1348ش نمایان شد. سپس در 1354ش سران سازمان علناً اعلام كردند ماركسیست هستند و ایدئولوژی اسلامی را قبول ندارند كه این امر موجب بروز اختلاف و جدایی بین مجاهدین گردید و سازمان به دو شاخه مجاهدین مسلمان و مجاهدین ماركسیست تقسیم شد. مجاهدین ماركسیست در جریان انقلاب با گروههای مائوئیست ادغام شد و سازمان پیكار<sup>*</sup> در راه آزادی طبقه كارگر را تشكیل داد<ref> نوذری، عزتالله. '''''تاریخ احزاب سیاسی در ایران'''''. شیراز: نوید شیراز، 1380. ص 183-185.</ref>. سازمان عملیات نظامی خود را با هدف مبارزه با امپریالیسم، سرمایهداری و روحانیت محافظهكار از 1350ش آغاز و نشریه مخفی ''جنگل'' را منتشر كرد<ref>آبراهامیان، یرواند. '''''ایران بین دو انقلاب: درآمدی بر جامعهشناسی ایران معاصر'''''. ترجمه احمد گلمحمدی، محمدابراهیم فتاحی ولیلایی، تهران: نی، 1377، ص 606.</ref>. در اواخر 1355ش به دلیل متحمل شدن تلفات سنگین هر دو جناح سازمان به تجدید نظر در تاكتیک های خود پرداختند. جناح مجاهدین اسلامی به انتشار آثار خود و دكتر شریعتی<sup>*</sup> و فعالیت در دانشگاهها پرداخت و جناح مجاهدین ماركسیست به فعالیتهای كارگری خود شدت بخشید و در جریان انقلاب با انبار كردن سلاح و جذب اعضای جدید و انتشار بیانیه تشكیلات زیرزمینی خود را حفظ كردند<ref> آبراهامیان، یرواند. '''''ایران بین دو انقلاب: درآمدی بر جامعهشناسی ایران معاصر'''''. ترجمه احمد گلمحمدی، محمدابراهیم فتاحی ولیلایی، تهران: نی، 1377. ص 610-611. </ref>. پس از پیروزی انقلاب اختلاف موجود میان روحانیت و سران سازمان به رویارویی و تقابل آنها انجامید زیرا ادعای مسلمانی سران سازمان مانع از جبههگیری علنی آنها در برابر اسلام بود و از سوی دیگر انقلاب مانعی در تحقق اهداف سازمان بود. سازمان به رهبری مسعود رجوی برای تحصیل مقاصد سیاسی خود ـ رسیدن به قدرت ـ در 1360ش جنگ مسلحانه خود را با نظام جمهوری اسلامی ایران آغاز كرد. پس ترتیب خروج بنیصدر<sup>*</sup> از ایران توسط رهبران سازمان، سران سازمان نیز از ایران خارج شدند. در پاریس رجوی با دختر بنیصدر ازدواج كرد. چندی بعد از آن جدا شد و برای ایجاد فشار مضاعف بر انقلاب و همكاری با صدام در [[جنگ ایران و عراق]]<sup>*</sup> به عراق رفت. پس از پذیرش قطعنامه 598 شورای امنیت از سوی ایران در 1368ش اعضای نظامی سازمان با نام [[عملیات مرصاد]]<sup>*</sup> به ایران حمله كردند كه ناكام ماندند. در حال حاضر اعضای این سازمان تنها گروه مسلحی هستند كه با انقلاب ایران مبارزه میكنند<ref> لطیفی پاكدل، لطفعلی. '''''احزاب و تشكیلات سیاسی در ایران'''''. معاونت آموزشهای عقیدتی سیاسی نمایندگی ولی فقیه در نیروی مقاومت بسیج، 1379، ص 109-114.</ref>. رجوی در 1364ش به تعبیر خود انقلاب ایدئولوژیكی به راه انداخت و با مریم عضدانلو، همسر ابریشمچی، از اعضای مهم سازمان، به فاصله سه روز پس از طلاق وی ازدواج كرد<ref>جعفریان، رسول. '''''جریانها و جنبشهای مذهبی ـ سیاسی ایران سالهای 1357-1320'''''. تهران: مؤسسه فرهنگی دانش و اندیشه معاصر، 1381. ص 279.</ref>. | |||
== نیز نگاه کنید به == | |||
* [[نهضت آزادی ایران|نهضت آزادی]] | |||
* [[جبهه ملی]] | |||
* [[جنگ ایران و عراق]] | |||
1- | == مآخذ == | ||
1- نوذری، عزتالله. '''''تاریخ احزاب سیاسی در ایران'''''. شیراز: نوید شیراز، 1380، ص 171. | |||
2- | 2- جعفریان، رسول. '''''جریانها و جنبشهای مذهبی ـ سیاسی ایران سالهای 1357-1320'''''. تهران: مؤسسه فرهنگی دانش و اندیشه معاصر، 1381، ص 224. | ||
3- | 3- نوذری، عزتالله. '''''تاریخ احزاب سیاسی در ایران'''''. شیراز: نوید شیراز، 1380. ص 183-185. | ||
4- | 4- آبراهامیان، یرواند. '''''ایران بین دو انقلاب: درآمدی بر جامعهشناسی ایران معاصر'''''. ترجمه احمد گلمحمدی، محمدابراهیم فتاحی ولیلایی، تهران: نی، 1377، ص 606. | ||
5- | 5- آبراهامیان، یرواند. '''''ایران بین دو انقلاب: درآمدی بر جامعهشناسی ایران معاصر'''''. ترجمه احمد گلمحمدی، محمدابراهیم فتاحی ولیلایی، تهران: نی، 1377. ص 610-611. | ||
6- | 6- لطیفی پاكدل، لطفعلی. '''''احزاب و تشكیلات سیاسی در ایران'''''. معاونت آموزشهای عقیدتی سیاسی نمایندگی ولی فقیه در نیروی مقاومت بسیج، 1379، ص 109-114. | ||
7- | 7- جعفریان، رسول. '''''جریانها و جنبشهای مذهبی ـ سیاسی ایران سالهای 1357-1320'''''. تهران: مؤسسه فرهنگی دانش و اندیشه معاصر، 1381. ص 279. | ||
== منبع اصلی == | |||
[https://icro.ir/ سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی] (1398). دانشنامه ایران. تهران: [https://alhoda.ir/ موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی]، | |||
== نویسنده مقاله == | |||
الهه جواهری | الهه جواهری | ||
نسخهٔ ۲۴ آوریل ۲۰۲۵، ساعت ۲۱:۲۶
مجاهدین خلق ایران، سازمان، عنوان تشكلی سیاسی ـ نظامی.
این سازمان پس از قیام 15 خرداد 1342ش* و ناامیدی جناح مذهبی نهضت آزادی* از مشی سیاسی و عملكرد نهضت آزادی و جبهه ملی* تشكیل شد. هسته اولیه سازمان در 1344ش توسط سه دانشجو، محمد حنیف نژاد، سعید محسن و علیاصغر بدیعزادگان گذارده شد[۱]. آنها در گام نخست به تدوین ایدئولوژی دینی و سیاسی خود پرداختند[۲]. پس از آشنایی رهبران سازمان با آثار ماركسیستی اولین گرایشها به پذیرش ماركسیسم در 1348ش نمایان شد. سپس در 1354ش سران سازمان علناً اعلام كردند ماركسیست هستند و ایدئولوژی اسلامی را قبول ندارند كه این امر موجب بروز اختلاف و جدایی بین مجاهدین گردید و سازمان به دو شاخه مجاهدین مسلمان و مجاهدین ماركسیست تقسیم شد. مجاهدین ماركسیست در جریان انقلاب با گروههای مائوئیست ادغام شد و سازمان پیكار* در راه آزادی طبقه كارگر را تشكیل داد[۳]. سازمان عملیات نظامی خود را با هدف مبارزه با امپریالیسم، سرمایهداری و روحانیت محافظهكار از 1350ش آغاز و نشریه مخفی جنگل را منتشر كرد[۴]. در اواخر 1355ش به دلیل متحمل شدن تلفات سنگین هر دو جناح سازمان به تجدید نظر در تاكتیک های خود پرداختند. جناح مجاهدین اسلامی به انتشار آثار خود و دكتر شریعتی* و فعالیت در دانشگاهها پرداخت و جناح مجاهدین ماركسیست به فعالیتهای كارگری خود شدت بخشید و در جریان انقلاب با انبار كردن سلاح و جذب اعضای جدید و انتشار بیانیه تشكیلات زیرزمینی خود را حفظ كردند[۵]. پس از پیروزی انقلاب اختلاف موجود میان روحانیت و سران سازمان به رویارویی و تقابل آنها انجامید زیرا ادعای مسلمانی سران سازمان مانع از جبههگیری علنی آنها در برابر اسلام بود و از سوی دیگر انقلاب مانعی در تحقق اهداف سازمان بود. سازمان به رهبری مسعود رجوی برای تحصیل مقاصد سیاسی خود ـ رسیدن به قدرت ـ در 1360ش جنگ مسلحانه خود را با نظام جمهوری اسلامی ایران آغاز كرد. پس ترتیب خروج بنیصدر* از ایران توسط رهبران سازمان، سران سازمان نیز از ایران خارج شدند. در پاریس رجوی با دختر بنیصدر ازدواج كرد. چندی بعد از آن جدا شد و برای ایجاد فشار مضاعف بر انقلاب و همكاری با صدام در جنگ ایران و عراق* به عراق رفت. پس از پذیرش قطعنامه 598 شورای امنیت از سوی ایران در 1368ش اعضای نظامی سازمان با نام عملیات مرصاد* به ایران حمله كردند كه ناكام ماندند. در حال حاضر اعضای این سازمان تنها گروه مسلحی هستند كه با انقلاب ایران مبارزه میكنند[۶]. رجوی در 1364ش به تعبیر خود انقلاب ایدئولوژیكی به راه انداخت و با مریم عضدانلو، همسر ابریشمچی، از اعضای مهم سازمان، به فاصله سه روز پس از طلاق وی ازدواج كرد[۷].
نیز نگاه کنید به
مآخذ
1- نوذری، عزتالله. تاریخ احزاب سیاسی در ایران. شیراز: نوید شیراز، 1380، ص 171.
2- جعفریان، رسول. جریانها و جنبشهای مذهبی ـ سیاسی ایران سالهای 1357-1320. تهران: مؤسسه فرهنگی دانش و اندیشه معاصر، 1381، ص 224.
3- نوذری، عزتالله. تاریخ احزاب سیاسی در ایران. شیراز: نوید شیراز، 1380. ص 183-185.
4- آبراهامیان، یرواند. ایران بین دو انقلاب: درآمدی بر جامعهشناسی ایران معاصر. ترجمه احمد گلمحمدی، محمدابراهیم فتاحی ولیلایی، تهران: نی، 1377، ص 606.
5- آبراهامیان، یرواند. ایران بین دو انقلاب: درآمدی بر جامعهشناسی ایران معاصر. ترجمه احمد گلمحمدی، محمدابراهیم فتاحی ولیلایی، تهران: نی، 1377. ص 610-611.
6- لطیفی پاكدل، لطفعلی. احزاب و تشكیلات سیاسی در ایران. معاونت آموزشهای عقیدتی سیاسی نمایندگی ولی فقیه در نیروی مقاومت بسیج، 1379، ص 109-114.
7- جعفریان، رسول. جریانها و جنبشهای مذهبی ـ سیاسی ایران سالهای 1357-1320. تهران: مؤسسه فرهنگی دانش و اندیشه معاصر، 1381. ص 279.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
الهه جواهری
- ↑ نوذری، عزتالله. تاریخ احزاب سیاسی در ایران. شیراز: نوید شیراز، 1380، ص 171.
- ↑ جعفریان، رسول. جریانها و جنبشهای مذهبی ـ سیاسی ایران سالهای 1357-1320. تهران: مؤسسه فرهنگی دانش و اندیشه معاصر، 1381، ص 224.
- ↑ نوذری، عزتالله. تاریخ احزاب سیاسی در ایران. شیراز: نوید شیراز، 1380. ص 183-185.
- ↑ آبراهامیان، یرواند. ایران بین دو انقلاب: درآمدی بر جامعهشناسی ایران معاصر. ترجمه احمد گلمحمدی، محمدابراهیم فتاحی ولیلایی، تهران: نی، 1377، ص 606.
- ↑ آبراهامیان، یرواند. ایران بین دو انقلاب: درآمدی بر جامعهشناسی ایران معاصر. ترجمه احمد گلمحمدی، محمدابراهیم فتاحی ولیلایی، تهران: نی، 1377. ص 610-611.
- ↑ لطیفی پاكدل، لطفعلی. احزاب و تشكیلات سیاسی در ایران. معاونت آموزشهای عقیدتی سیاسی نمایندگی ولی فقیه در نیروی مقاومت بسیج، 1379، ص 109-114.
- ↑ جعفریان، رسول. جریانها و جنبشهای مذهبی ـ سیاسی ایران سالهای 1357-1320. تهران: مؤسسه فرهنگی دانش و اندیشه معاصر، 1381. ص 279.