جبهه ملی

جبهه ملی برگرفته از وبسایت دنیای اقتصاد قابل بازیابی ازhttps://donya-e-eqtesad.com/%D8%A8%D8%AE%D8%B4-%D8%A7%D9%82%D8%AA%D8%B5%D8%A7%D8%AF-36/3709886-%D8%AA%D8%A7%D8%B3%DB%8C%D8%B3-%D8%AC%D8%A8%D9%87%D9%87-%D9%85%D9%84%DB%8C

جبهه ملی، ائتلافی از احزاب و تشکل‌های سیاسی در تاریخ معاصر ایران.

این تشکل در پی آزادی‌های سیاسی دهه 1320ش، در آبان 1328ش تشکیل شد. هسته اولیه آن با گروهی 20 نفره شکل گرفت که در اعتراض به روند انتخابات دوره شانزدهم مجلس شورای ملی، در دربار متحصن شده بودند. پس از خارج شدن از تحصن و عدم تحقق خواسته‌هایشان، در خانه دکتر محمد مصدق گرد آمدند و در اول آبان ماه بنیانگذاری جبهه ملی را اعلام کردند.

عبدالقدیر آزاد، مظفر بقایی، شمس‌الدین امیرعلایی، سید ابوالحسن حایری‌زاده، ارسلان خلعتبری، عباس خلیلی، احمد زیرک‌زاده، کریم سنجابی، سید علی شایگان، سید محمود نریمان، سید محمدرضا جلالی نائینی، ابوالحسن عمیدی نوری، حسن صدر، سید حسین فاطمی، سید حسین مکی، احمد ملکی، یوسف مشار، رضاکاویانی و آیت‌الله سید جعفر غروی تحت رهبری مصدق، بنیانگذاران آن محسوب می‌شوند. ملی کردن صنعت نفت از طریق مبارزات قانونی و پارلمانی، تشکل‌های مختلفی را به عضویت جبهه ملی درآورد و سازماندهی جدید بخشید که حزب ایران و حزب ملت ایران و نهضت خداپرستان ناسیونالیست^* از جمله آنهاست. ملی کردن صنعت نفت در 29 اسفند 1329ش تحقق یافت و در اردیبهشت 1330ش هم مصدق تا 28 مرداد 1332ش نخست‌وزیری را به دست گرفت. پس از آن جبهه ملی دوم (1339-1343ش) و جبهه ملی سوم (1344-1356ش) و چهارم (1356-1360ش) نیز تشکیل شدند. این جبهه کماکان در داخل ایران به صورت نیمه علنی فعالیت دارد و شاخه خارج از کشور آن دارای تشکیلات رسمی و علنی است.

نیز نگاه کنید به

• محمد مصدق
• حزب ملت ایران
• حزب ایران

منبع اصلی

سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،

نویسنده مقاله

جعفر گلشن