زنان ایران: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
جمعیت زنان ایران در سال ۱۳۷۵ درحدود نیمی از جمعیت کشور بوده است. در طول تاریخ زنان ایران همواره به عنوان یک نیروی تحت سیطره مردان بشمار میآمدهاند هرچندگهگاه و بندرت زنانی پیدا شدهاند که همچون تک ستارهای در آسمان سیاست، علم، ادب و هنر درخشیدهاند. در دهههای اخیر با تغییر نگرش نسبت به بانوان کشور، این ظلم و ستم تاریخی تا حدود زیادی از جامعه ایرانی رخت بربست و زنان هم در عرصه | جمعیت زنان ایران در سال ۱۳۷۵ درحدود نیمی از [[جمعیت ایران|جمعیت کشور]] بوده است. در طول تاریخ زنان ایران همواره به عنوان یک نیروی تحت سیطره مردان بشمار میآمدهاند هرچندگهگاه و بندرت زنانی پیدا شدهاند که همچون تک ستارهای در آسمان سیاست، علم، ادب و هنر درخشیدهاند. در دهههای اخیر با تغییر نگرش نسبت به بانوان کشور، این ظلم و ستم تاریخی تا حدود زیادی از جامعه ایرانی رخت بربست و زنان هم در عرصه [[انقلاب اسلامی ایران|انقلاب]]، هم در دفاع مقدس و هم در عرصه سازندگی و توسعه همه جانبه کشور همگام با مردان و گاهی جلوتر از آنان گام برداشته و ره سپردهاند. | ||
تغییر نگرش نسبت به زن براساس دستورات دین | تغییر نگرش نسبت به زن براساس دستورات دین [[اسلام]]، بهبود وضعیت بهداشتی و تغذیه مناسب موجب رشد [[جمعیت ایران|جمعیت زنان کشور]] طی دهههای اخیر شده است، به گونهای که تعداد جمعیت زنان از حدود ۴/۱۶ میلیون در سال ۱۳۵۵ به حدود ۱/۲۴ میلیون در سال ۱۳۶۵ و به حدود ۵/۲۹ میلیون نفر در سال ۱۳۷۵ رسید. | ||
در زمینه آموزشی در سال ۱۳۵۵ حدود ۳۵ درصد از زنان ۶ ساله و بیشتر باسواد بودهاند که در سال ۱۳۶۵ این نسبت به ۵۲ درصد و در سال ۱۳۷۵ به حدود ۷۴ درصد رسیده است. در زمینه تحصیلات عالی، تعداد دانشجو یان دختر در سال تحصیلی ۶۶-۱۳۶۵ کمتر از ۵۰ هزار نفر بوده که در سال تحصیلی ۷۵-۱۳۷۴ با توسعه دانشگاههای دولتی و آزاد تعداد آنان احدود ۸ برابر یعنی نزدیک به ۴۰۰ هزار نفر رسیده است و اکنون زنان در مجموع بیش از ۴۰ درصد دانشجویان دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی را تشکیل میدهند. | در زمینه آموزشی در سال ۱۳۵۵ حدود ۳۵ درصد از زنان ۶ ساله و بیشتر باسواد بودهاند که در سال ۱۳۶۵ این نسبت به ۵۲ درصد و در سال ۱۳۷۵ به حدود ۷۴ درصد رسیده است. در زمینه تحصیلات عالی، تعداد دانشجو یان دختر در سال تحصیلی ۶۶-۱۳۶۵ کمتر از ۵۰ هزار نفر بوده که در سال تحصیلی ۷۵-۱۳۷۴ با توسعه دانشگاههای دولتی و آزاد تعداد آنان احدود ۸ برابر یعنی نزدیک به ۴۰۰ هزار نفر رسیده است و اکنون زنان در مجموع بیش از ۴۰ درصد دانشجویان دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی را تشکیل میدهند. | ||
| خط ۷: | خط ۷: | ||
همچنین امید به زندگی زنان از حدود ۵۶ سال در سال ۱۳۵۵ به حدود ۵۹ سال در سال ۱۳۵۹ و حدود ۶۱ سال در سالهای اخیر رسیده است. طی ده سال گذشته سالانه حدود یکسال امید زندگی در زنان افزایش یافته است. زنان ایران در عرصههای علم و فنآوری نیز رشد بیسابقهای داشتهاند. ۵۷ درصد پذیرفته شدگان و ۴۹ درصد دانشجویان علوم پزشکی را زنان تشکیل میدهند و ۵۱ درصد فارغ التحصیلان علوم پزشکی و ۳۴ درصد اعضای هیأت علمی دانشگاههای علوم پزشکی را نیز زنان تشکیل میدهند. | همچنین امید به زندگی زنان از حدود ۵۶ سال در سال ۱۳۵۵ به حدود ۵۹ سال در سال ۱۳۵۹ و حدود ۶۱ سال در سالهای اخیر رسیده است. طی ده سال گذشته سالانه حدود یکسال امید زندگی در زنان افزایش یافته است. زنان ایران در عرصههای علم و فنآوری نیز رشد بیسابقهای داشتهاند. ۵۷ درصد پذیرفته شدگان و ۴۹ درصد دانشجویان علوم پزشکی را زنان تشکیل میدهند و ۵۱ درصد فارغ التحصیلان علوم پزشکی و ۳۴ درصد اعضای هیأت علمی دانشگاههای علوم پزشکی را نیز زنان تشکیل میدهند. | ||
درصد باسوادی بین زنان شاغل در حدود ۸۰ درصد است. همچنین در سال ۱۳۴۵ سن متوسط ازدواج در اولین ازدواج ۱۸ سال بوده است که در ۱۳۶۵ به حدود ۲۰ سال و در سال ۱۳۳۵ حدود ۷۳ درصد از زنان ده ساله و بیشتر کشور، حداقل یکبار ازدواج کرده بودند که این نسبت در سال ۱۳۷۵ به حدود ۶۰ درصد رسیده است. | درصد باسوادی بین زنان شاغل در حدود ۸۰ درصد است. همچنین در سال ۱۳۴۵ سن متوسط ازدواج در اولین [[ازدواج]] ۱۸ سال بوده است که در ۱۳۶۵ به حدود ۲۰ سال و در سال ۱۳۳۵ حدود ۷۳ درصد از زنان ده ساله و بیشتر کشور، حداقل یکبار [[ازدواج]] کرده بودند که این نسبت در سال ۱۳۷۵ به حدود ۶۰ درصد رسیده است. | ||
در زمینه مشارکت سیاسی نخبگان، زنان در زمینههای عضویت در مجلس قانونگذاری و مشارکت در سطح بالای تصمیمگیری دولت و بخش خصوصی حضور داشتهاند و تعداد نمایندگان زن در مجلس طی پنج دوره رو به افزایش بوده و به ۱۳ تن در دوره پنجم رسیده و حتی در برخی از شهرستانها زنان رأی اول را کسب کردهاند.<ref>کزارش دفتر امور زنان نهاد ریاست جمهوری، تهران، ۱۳۷۵.</ref> همچنین در سال ۱۳۷۶ برای اولین بار طی سدههای اخیر یک زن به عنوان معاون ریاست جمهوری کشور ایران انتخاب شده است. در سایر عرصههای تلاش اجتماعی، سیاسی و فرهنگی حضور زنان چشمگیر است. در زمینههای اجرایی نظیر شهرداری، قضاوت، معاونت وزارتخانه، مدیر کلی و ... نیز حضور زنان کشور بیسابقه بوده است. | در زمینه مشارکت سیاسی نخبگان، زنان در زمینههای عضویت در مجلس قانونگذاری و مشارکت در سطح بالای تصمیمگیری دولت و بخش خصوصی حضور داشتهاند و تعداد نمایندگان زن در مجلس طی پنج دوره رو به افزایش بوده و به ۱۳ تن در دوره پنجم رسیده و حتی در برخی از شهرستانها زنان رأی اول را کسب کردهاند.<ref>کزارش دفتر امور زنان نهاد ریاست جمهوری، تهران، ۱۳۷۵.</ref> همچنین در سال ۱۳۷۶ برای اولین بار طی سدههای اخیر یک زن به عنوان معاون ریاست جمهوری [[کشور ایران]] انتخاب شده است. در سایر عرصههای تلاش اجتماعی، سیاسی و فرهنگی حضور زنان چشمگیر است. در زمینههای اجرایی نظیر شهرداری، قضاوت، معاونت وزارتخانه، مدیر کلی و ... نیز حضور زنان کشور بیسابقه بوده است. پیش بینی میشود که استفاده از حضور زنان برای رسیدن به توسعه پایدار، بیش از پیش مدنظر مسئولان کشور قرار گیرد و زنان کشور پا به پای مردان جامعه در بازسازی معنوی و مادی کشور نقش تاریخی خود را ایفا نمایند. | ||
در زمینه رفع خشونت علیه زنان در جمهوری اسلامی ایران، نکته قابل توجه این است که به سبب اعتقادات ریشهدار مذهبی و شرایط فرهنگی و اجتماعی و قوانین خاص نشأت گرفته از احکام اسلام، در مورد لزوم احترام به مقام زن، زمینه تحقق بسیاری از جرائم و خشونتها وجود ندارد. همچنین به لحاظ وجود مجازاتهای سنگین برای جرمهایی چون تجاوز به عنف و موارد مشابه، این گونه جرائم در ایران نسبت به سایر ممالک کمتر اتفاق میافتد. به طور کلی زنان در [[کشور ایران|ایران]] از وضعیت نسبتاً مطلوب زیست اجتماعی - فرهنگی برخوردارند که روندی رو به ترقی مادی و تعالی معنوی دارد و آیندهای روشن و رضایتبخش را برای آنان نوید میدهد.<ref>کزارش ملی وضعیت زنان در جمهوری اسلاهی ایران، دفتر امور زنان نهاد ریاست جمهوری، تهران، ۱۳۷۴.</ref> | |||
در زمینه رفع خشونت علیه زنان در جمهوری اسلامی ایران، نکته قابل توجه این است که به سبب اعتقادات ریشهدار مذهبی و شرایط فرهنگی و اجتماعی و قوانین خاص نشأت گرفته از احکام اسلام، در مورد لزوم احترام به مقام زن، زمینه تحقق بسیاری از جرائم و خشونتها وجود ندارد. همچنین به لحاظ وجود مجازاتهای سنگین برای جرمهایی چون تجاوز به عنف و موارد مشابه، این گونه جرائم در ایران نسبت به سایر ممالک کمتر اتفاق میافتد. به طور کلی زنان در ایران از وضعیت نسبتاً مطلوب زیست اجتماعی - فرهنگی برخوردارند که روندی رو به ترقی مادی و تعالی معنوی دارد و آیندهای روشن و رضایتبخش را برای آنان نوید میدهد.<ref>کزارش ملی وضعیت زنان در جمهوری اسلاهی ایران، دفتر امور زنان نهاد ریاست جمهوری، تهران، ۱۳۷۴.</ref> | |||
== نیز نگاه کنید به == | == نیز نگاه کنید به == | ||
| خط ۳۱: | خط ۲۹: | ||
== نویسنده مقاله == | == نویسنده مقاله == | ||
[https://alhoda.ir/ کیانوش کیانی هفت لنگ] | [https://alhoda.ir/ کیانوش کیانی هفت لنگ] | ||
[[رده:خانواده]] | [[index.php?title=رده:خانواده]] | ||
نسخهٔ ۱۱ فوریهٔ ۲۰۲۶، ساعت ۱۹:۴۵
جمعیت زنان ایران در سال ۱۳۷۵ درحدود نیمی از جمعیت کشور بوده است. در طول تاریخ زنان ایران همواره به عنوان یک نیروی تحت سیطره مردان بشمار میآمدهاند هرچندگهگاه و بندرت زنانی پیدا شدهاند که همچون تک ستارهای در آسمان سیاست، علم، ادب و هنر درخشیدهاند. در دهههای اخیر با تغییر نگرش نسبت به بانوان کشور، این ظلم و ستم تاریخی تا حدود زیادی از جامعه ایرانی رخت بربست و زنان هم در عرصه انقلاب، هم در دفاع مقدس و هم در عرصه سازندگی و توسعه همه جانبه کشور همگام با مردان و گاهی جلوتر از آنان گام برداشته و ره سپردهاند.
تغییر نگرش نسبت به زن براساس دستورات دین اسلام، بهبود وضعیت بهداشتی و تغذیه مناسب موجب رشد جمعیت زنان کشور طی دهههای اخیر شده است، به گونهای که تعداد جمعیت زنان از حدود ۴/۱۶ میلیون در سال ۱۳۵۵ به حدود ۱/۲۴ میلیون در سال ۱۳۶۵ و به حدود ۵/۲۹ میلیون نفر در سال ۱۳۷۵ رسید.
در زمینه آموزشی در سال ۱۳۵۵ حدود ۳۵ درصد از زنان ۶ ساله و بیشتر باسواد بودهاند که در سال ۱۳۶۵ این نسبت به ۵۲ درصد و در سال ۱۳۷۵ به حدود ۷۴ درصد رسیده است. در زمینه تحصیلات عالی، تعداد دانشجو یان دختر در سال تحصیلی ۶۶-۱۳۶۵ کمتر از ۵۰ هزار نفر بوده که در سال تحصیلی ۷۵-۱۳۷۴ با توسعه دانشگاههای دولتی و آزاد تعداد آنان احدود ۸ برابر یعنی نزدیک به ۴۰۰ هزار نفر رسیده است و اکنون زنان در مجموع بیش از ۴۰ درصد دانشجویان دانشگاهها و مؤسسات آموزش عالی را تشکیل میدهند.
همچنین امید به زندگی زنان از حدود ۵۶ سال در سال ۱۳۵۵ به حدود ۵۹ سال در سال ۱۳۵۹ و حدود ۶۱ سال در سالهای اخیر رسیده است. طی ده سال گذشته سالانه حدود یکسال امید زندگی در زنان افزایش یافته است. زنان ایران در عرصههای علم و فنآوری نیز رشد بیسابقهای داشتهاند. ۵۷ درصد پذیرفته شدگان و ۴۹ درصد دانشجویان علوم پزشکی را زنان تشکیل میدهند و ۵۱ درصد فارغ التحصیلان علوم پزشکی و ۳۴ درصد اعضای هیأت علمی دانشگاههای علوم پزشکی را نیز زنان تشکیل میدهند.
درصد باسوادی بین زنان شاغل در حدود ۸۰ درصد است. همچنین در سال ۱۳۴۵ سن متوسط ازدواج در اولین ازدواج ۱۸ سال بوده است که در ۱۳۶۵ به حدود ۲۰ سال و در سال ۱۳۳۵ حدود ۷۳ درصد از زنان ده ساله و بیشتر کشور، حداقل یکبار ازدواج کرده بودند که این نسبت در سال ۱۳۷۵ به حدود ۶۰ درصد رسیده است.
در زمینه مشارکت سیاسی نخبگان، زنان در زمینههای عضویت در مجلس قانونگذاری و مشارکت در سطح بالای تصمیمگیری دولت و بخش خصوصی حضور داشتهاند و تعداد نمایندگان زن در مجلس طی پنج دوره رو به افزایش بوده و به ۱۳ تن در دوره پنجم رسیده و حتی در برخی از شهرستانها زنان رأی اول را کسب کردهاند.[۱] همچنین در سال ۱۳۷۶ برای اولین بار طی سدههای اخیر یک زن به عنوان معاون ریاست جمهوری کشور ایران انتخاب شده است. در سایر عرصههای تلاش اجتماعی، سیاسی و فرهنگی حضور زنان چشمگیر است. در زمینههای اجرایی نظیر شهرداری، قضاوت، معاونت وزارتخانه، مدیر کلی و ... نیز حضور زنان کشور بیسابقه بوده است. پیش بینی میشود که استفاده از حضور زنان برای رسیدن به توسعه پایدار، بیش از پیش مدنظر مسئولان کشور قرار گیرد و زنان کشور پا به پای مردان جامعه در بازسازی معنوی و مادی کشور نقش تاریخی خود را ایفا نمایند.
در زمینه رفع خشونت علیه زنان در جمهوری اسلامی ایران، نکته قابل توجه این است که به سبب اعتقادات ریشهدار مذهبی و شرایط فرهنگی و اجتماعی و قوانین خاص نشأت گرفته از احکام اسلام، در مورد لزوم احترام به مقام زن، زمینه تحقق بسیاری از جرائم و خشونتها وجود ندارد. همچنین به لحاظ وجود مجازاتهای سنگین برای جرمهایی چون تجاوز به عنف و موارد مشابه، این گونه جرائم در ایران نسبت به سایر ممالک کمتر اتفاق میافتد. به طور کلی زنان در ایران از وضعیت نسبتاً مطلوب زیست اجتماعی - فرهنگی برخوردارند که روندی رو به ترقی مادی و تعالی معنوی دارد و آیندهای روشن و رضایتبخش را برای آنان نوید میدهد.[۲]
نیز نگاه کنید به
- شهرهای ایران
- روستاهای ایران
- جامعه عشایری ایران
- ساختار سنی و جنسی جمعیت ایران
- شهرنشینی و روستانشینی ایران
مآخذ
منبع اصلی
کیانی هفت لنگ، کیانوش (1379). کتاب ایران: گذری بر جغرافیای ایران. تهران: موسسه فرهنگی، هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی.