شرکت کیان تایر

شرکت کیان تایر (بی اف‌گودریچ سابق) در سال ۱۹۵۸م در جنوب غربی تهران و با ظرفیت اسمی ۸۰۰۰ تن و ۶۰۰ نفر پرسنل تاسیس شد. اغلب این کارکنان در قسمت تولید، نگهداری، خرید و تعداد کمی تکنسین در بخش فن‌آوری مشغول به کار بودند. از آنجا که تمام خط مشی‌های تولیدی (صنعتی) از مرکز اصلی بی اف گودریچ در «آکرون» صادر می‌شد، هیچکدام از مهندسین ایرانی در شغلهای کلیدی مسئولیت نداشتند و این محل‌ها توسط امریکاییان اشغال شده بود. اولین توسعه مهم «کیان تایر» در سال ۱۹۶۹م رخ داد که ظرفیت‌کارخانه به طور صوری، به تولید ۱۴ میلیون تن تایر، تیوپ و زبانه در رسید، اما کارخانه عملا هرگز به این هدف دست نیافت. در سال ۱۹۷۵م، تمام سهام بی اف گودریچ به ایران فروخته شد.

حداکثر تولید سالیانه کارخانه تا سال ۱۹۷۵م، ۱۳۰۰۰ تن بود. از آن زمان تا سال ۱۹۷۹م که انقلاب اسلامی ایران پیروز شد، هنوز تعدادی آمریکایی در بخشهای مختلف کار می‌کردند و برخی خدمات فنی توسط آنها ارائه می‌شد. از سال ۱۹۷۵م اسم شرکت به «کیان تایر» تغییر کرد. در ابتدای انقلاب اسلامی، به علت شرایط حاکم، تولیدات کارخانه کلا متوقف شد. در سال ۱۹۸۰م کارخانه، در مقایسه با تولید حداکثر خود، ۴۰%کاهش تولید داشت. در سالهای ابتدایی انقلاب کارخانه با مشکلات زیر مواجه بود:

1. قطع همکاری‌های فنی و تکنولوژیکی «بی اف گودریچ آمریکا» که برای جبران این شکاف نیاز به تلاش بسیار و کار وسیع متخصصان ایرانی بود؛
2. جایگزینی مواد خام اروپایی به جای آمریکایی، به منظور حفظ کیفیت بهینه و بهره‌وری، مستلزم زمان بود و کار شدیدی را می‌طلبید.

از سال ۱۹۸۱م،کارخانه وضعیت عادی خود را بازیافت و تولید در سالهای بعد به ترتیب زیر افزایش یافت. در سال ۱۹۸۲م، ۱۰۰۰۰ تن؛ سال ۱۹۸۳م، ۱۱۰۰۰ تن؛ سال ۱۹۸۴م، ۱۲۰۰۰ تن. در سال ۱۹۸۲م دومین مرحله برای توسعه کارخانه برنامه‌ریزی شد و با افزودن ۵ دستگاه پرس بزرگ، ظرفیت کارخانه در سال ۱۹۸۶م به ۱۶۰۰۰ تن افزایش یافت. این اولین تلاشی بود، که متخصصان ایرانی در این زمینه، بدون کمک شرکای خارجی، انجام دادند. در سال ۱۹۸۴م، تلاشهای تازه‌ای برای سومین طرح توسعه کارخانه کیان تایر آغاز شد. گروهی متشکل از متخصصان فنی حفظ و نگهداری و تولید و مهندسان صنایع و خبرگان مالی کار مشترکی را برای نوسازی و توسعه کارخانه آغاز کردند. بر اساس این طرح تجهیزات قدیمی جای خود را به ماشین‌آلات جدید و مدرن می‌دادند، زیرا آنها دیگر نمی‌توانستند تکنولوژیهای جدید را در صنعت تایرسازی برتابند. در این مرحله، با سرمایه‌گذاری تدریجی، ظرفیت کارخانه به ۱۹۰۰۰ تن در سال ۱۹۹۰م افزایش یافت. در حالی که تولید واقعی در این سال ۱۷۰۰۰ تن بود. در حال حاضر حدود ۱۴۰۰ نفر در کارخانه کیان تایر مشغول به کارند.

«کیان تایر» به آزمایشگاه‌های بسیار خوبی مجهز است و با کمک تکنسین‌های ماهر ازاین تجهیزات برای آزمایشات و تحقیقات (روزانه )سود می‌جوید. پس از انقلاب، «کیان تایر» به سازمان صنایع ملی ایران پیوست. از آنجا که در این مدت تغییرات زیادی صورت پذیرفته است می‌توان گفت که این کارخانه با تکنولوژی «کیان تایر» و نه با تکنولوژی «بی اف‌گودریچ» - اداره می‌شود. بخش تحقیقات و توسعه با همکاری مهندسان و تکنسین‌های ماهر نه تنها توانستند تکنولوژی موجود را ارائه کنند بلکه موفق شدند به نوآوریهایی در زمینه طراحی تایر و قالب، طراحی برخی ماشین‌آلات و خطوط فرایند لاستیک دست یابند. کیان تایر علاوه بر اینکه فعالیتهای فنی و تولیدی خود را ادامه می‌دهد، تکنولوژی لازم را برای دو کارخانه تازه تاسیس در ایران نیز فراهم آورده است.

در سالهای اخیر، با توجه به نیازهای بازار، این شرکت به تولید برخی اندازه‌های معین تایر اقدام کرده که توسط گروه فنی کارخانه طراحی شده‌اند. این کارخانه همچنین فن‌آوری ساخت قالبهای تایر راکسب کرده و از طریق آن تاکنون چند قالب ریخته‌گری ساخته است. به منظور کنترل کیفیت، کارخانه دارای یک آزمایشگاه میکس. یک آزمایشگاه شیمی و فیزیک برای آزمایش مواد خام و کالاهای نیمه ساخته شده می‌باشد. برای آزمایش تایرهای ساخته شده، شرکت مرکز آزمایشی دارد که تایرها در شرایطی شبیه به جاده‌های واقعی، از نظر دما، نسبت اصطکاک، تحمل بار و سرعت آزمایش می‌شوند.

ترکیب محصولات کیان تایر

پس از تکمیل فاز سوم توسعه، کارخانه کیان تایر با ظرفیت ۱۹۰۰۰ تن، انواع تایر را در دسته‌های زیر تولید می‌کند:

• تایرهای ماشین‌سازی سواری؛
• تایرهای کامیونهای سبک؛
• تایرهای‌کامیون و اتوبوس؛
• تایرهای ماشین‌های راه‌سازی و کشاورزی.

همچنین این کارخانه در زمینه تولید انواع تویی تایر و زه‌های لاستیکی و همچنین روکش لاستیک (تایر) فعالیت دارد.

نیز نگاه کنید به

• صنعت لاستیک در ایران
• شرکت لاستیک و تایر دنا

منبع اصلی

مریدی، سیاوش (1380). کتاب ایران: اقتصاد. تهران: موسسه فرهنگی، هنری و انتشاراتی بین المللی الهدی.

نویسنده مقاله

سیاوش مریدی