تقیه: تفاوت میان نسخهها
بدون خلاصۀ ویرایش |
|||
| خط ۱: | خط ۱: | ||
'''تقیه،''' در لغت به معنی پرهیز کردن است و در اصطلاح کلام شیعه، کتمان کردن و نهان داشتن خردمندانه باورها و حتی تظاهر کردن به اعتقاداتی خلاف اعتقاد خویش است<ref name=":0">شیخ مفید. '''''تصحیح الاعتقاد.''''' همراه ترجمه فارسی اعتقادات صدوق، تهران: بیتا، 131.</ref><ref name=":1">فاضل مقداد. '''''اللّوامع الالهیه'''''. تصحیح قاضی طباطبایی، تبریز: 323- 324.</ref><ref>مرتضی بن داعیحسنی رازی. '''''تبصره العوام.''''' تصحیح عباس اقبال، تهران: 1313ق، 33.</ref>. تقیه آنگاه ضرورت مییابد و واجب میشود که جان و مال و آبروی انسان در معرض خطر قرار گیرد<ref name=":0" /><ref>شیخ مفید. '''''اوائل المقالات.''''' به کوشش مهدی محقق، تهران: 1372، ص55. </ref><ref name=":1" /><ref>قرآن کریم. سوره آلعمران، آیه 28.</ref>. در معنای دیگر تقیه بدین معنا که اگر انسان از سوی دشمنان در معرض خطر باشد و اظهار کردن باورهایش او را به مخاطره اندازد عقل، حُکم میکند که باورهای خود را پنهان سازد و در صورت لزوم، به خلاف باورهای خود نیز تظاهر کند<ref>صدوق (ابن بابویه). '''''اعتقادات''''' (ترجمه فارسی). ص131. متن عربی (پیوست اوائل المقالات)، ص241.</ref>. | '''تقیه،''' در لغت به معنی پرهیز کردن است و در اصطلاح کلام شیعه، کتمان کردن و نهان داشتن خردمندانه باورها و حتی تظاهر کردن به اعتقاداتی خلاف اعتقاد خویش است<ref name=":0">شیخ مفید. '''''تصحیح الاعتقاد.''''' همراه ترجمه فارسی اعتقادات صدوق، تهران: بیتا، 131.</ref><ref name=":1">فاضل مقداد. '''''اللّوامع الالهیه'''''. تصحیح قاضی طباطبایی، تبریز: 323- 324.</ref><ref>مرتضی بن داعیحسنی رازی. '''''تبصره العوام.''''' تصحیح عباس اقبال، تهران: 1313ق، 33.</ref>. تقیه آنگاه ضرورت مییابد و واجب میشود که جان و مال و آبروی انسان در معرض خطر قرار گیرد<ref name=":0" /><ref>شیخ مفید. '''''اوائل المقالات.''''' به کوشش مهدی محقق، تهران: 1372، ص55. </ref><ref name=":1" /><ref>قرآن کریم. سوره آلعمران، آیه 28.</ref>. در معنای دیگر تقیه بدین معنا که اگر انسان از سوی دشمنان در معرض خطر باشد و اظهار کردن باورهایش او را به مخاطره اندازد عقل، حُکم میکند که باورهای خود را پنهان سازد و در صورت لزوم، به خلاف باورهای خود نیز تظاهر کند<ref>صدوق (ابن بابویه). '''''اعتقادات''''' (ترجمه فارسی). ص131. متن عربی (پیوست اوائل المقالات)، ص241.</ref>. | ||
شیعیان بدان سبب که در طول تاریخ، به عنوان یک اقلیت مورد دشمنی قرار داشتهاند تقیه را به صورت کلی درآوردهاند و پیروی از آن را واجب شمردهاند، چنانکه شیخ صدوق تأکید کرده است که رعایت تقیه تا زمان ظهور امام زمان<sup>(عج)</sup> بر شیعیان واجب است<ref>شیخ صدوق. (ابن بابویه). '''''اعتقادات.''''' ترجمه فارسی، تهران: بیتا، 132- 133.</ref>. روایاتی در دست است که وجوب و ضرورت رعایت تقیه را مسلّم میسازد مثل این روایت که: «لا دینَ لِمَنْ لا تقیهَ له<ref>آقا جمال خوانساری. '''''شرح بر غُرر و دُرر آمدی.''''' تصحیح میرجلالالدین محّدث، تهران: [ بی نا]، جلد 6، ص. 404.</ref>: آن کسی که تقیه نکند دین ندارد» گرچه بنا بر قول مشهور تقیه را از باورهای خاص شیعه شمردهاند و مخالفان شیعه از آن به تظاهر کردن به کفر و فسق و [[رضا]] دادن بدین معانی<ref>اشعری. '''''مقالات الاسلامیین'''''. تصحیح محمد محییالدین عبدالحمید، قاهره: 1389ق/ 1969م، 2/162.</ref> نیز تفسیر و تعبیر کردهاند، امّا اختفای خردمندانه باورها آنجا که انسان در معرض خطر است نه فقط امری شیعی و اسلامی که امری انسانی است و تاریخ مبارزات سیاسی در سراسر جهان گواه درستی این ادعاست. | شیعیان بدان سبب که در طول تاریخ، به عنوان یک اقلیت مورد دشمنی قرار داشتهاند تقیه را به صورت کلی درآوردهاند و پیروی از آن را واجب شمردهاند، چنانکه شیخ صدوق تأکید کرده است که رعایت تقیه تا زمان ظهور [[امام زمان(عج)|امام زمان<sup>(عج)</sup>]] بر شیعیان واجب است<ref>شیخ صدوق. (ابن بابویه). '''''اعتقادات.''''' ترجمه فارسی، تهران: بیتا، 132- 133.</ref>. روایاتی در دست است که وجوب و ضرورت رعایت تقیه را مسلّم میسازد مثل این روایت که: «لا دینَ لِمَنْ لا تقیهَ له<ref>آقا جمال خوانساری. '''''شرح بر غُرر و دُرر آمدی.''''' تصحیح میرجلالالدین محّدث، تهران: [ بی نا]، جلد 6، ص. 404.</ref>: آن کسی که تقیه نکند دین ندارد» گرچه بنا بر قول مشهور تقیه را از باورهای خاص شیعه شمردهاند و مخالفان شیعه از آن به تظاهر کردن به کفر و فسق و [[رضا]] دادن بدین معانی<ref>اشعری. '''''مقالات الاسلامیین'''''. تصحیح محمد محییالدین عبدالحمید، قاهره: 1389ق/ 1969م، 2/162.</ref> نیز تفسیر و تعبیر کردهاند، امّا اختفای خردمندانه باورها آنجا که انسان در معرض خطر است نه فقط امری شیعی و اسلامی که امری انسانی است و تاریخ مبارزات سیاسی در سراسر جهان گواه درستی این ادعاست. | ||
== نیز نگاه کنید به == | == نیز نگاه کنید به == | ||
| خط ۱۵: | خط ۱۵: | ||
== نویسنده مقاله == | == نویسنده مقاله == | ||
اصغر دادبه | اصغر دادبه | ||
[[رده:عرفان، فلسفه و کلام]] | |||
نسخهٔ کنونی تا ۱ مهٔ ۲۰۲۵، ساعت ۱۲:۳۳
تقیه، در لغت به معنی پرهیز کردن است و در اصطلاح کلام شیعه، کتمان کردن و نهان داشتن خردمندانه باورها و حتی تظاهر کردن به اعتقاداتی خلاف اعتقاد خویش است[۱][۲][۳]. تقیه آنگاه ضرورت مییابد و واجب میشود که جان و مال و آبروی انسان در معرض خطر قرار گیرد[۱][۴][۲][۵]. در معنای دیگر تقیه بدین معنا که اگر انسان از سوی دشمنان در معرض خطر باشد و اظهار کردن باورهایش او را به مخاطره اندازد عقل، حُکم میکند که باورهای خود را پنهان سازد و در صورت لزوم، به خلاف باورهای خود نیز تظاهر کند[۶].
شیعیان بدان سبب که در طول تاریخ، به عنوان یک اقلیت مورد دشمنی قرار داشتهاند تقیه را به صورت کلی درآوردهاند و پیروی از آن را واجب شمردهاند، چنانکه شیخ صدوق تأکید کرده است که رعایت تقیه تا زمان ظهور امام زمان(عج) بر شیعیان واجب است[۷]. روایاتی در دست است که وجوب و ضرورت رعایت تقیه را مسلّم میسازد مثل این روایت که: «لا دینَ لِمَنْ لا تقیهَ له[۸]: آن کسی که تقیه نکند دین ندارد» گرچه بنا بر قول مشهور تقیه را از باورهای خاص شیعه شمردهاند و مخالفان شیعه از آن به تظاهر کردن به کفر و فسق و رضا دادن بدین معانی[۹] نیز تفسیر و تعبیر کردهاند، امّا اختفای خردمندانه باورها آنجا که انسان در معرض خطر است نه فقط امری شیعی و اسلامی که امری انسانی است و تاریخ مبارزات سیاسی در سراسر جهان گواه درستی این ادعاست.
نیز نگاه کنید به
مآخذ
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ شیخ مفید. تصحیح الاعتقاد. همراه ترجمه فارسی اعتقادات صدوق، تهران: بیتا، 131.
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ فاضل مقداد. اللّوامع الالهیه. تصحیح قاضی طباطبایی، تبریز: 323- 324.
- ↑ مرتضی بن داعیحسنی رازی. تبصره العوام. تصحیح عباس اقبال، تهران: 1313ق، 33.
- ↑ شیخ مفید. اوائل المقالات. به کوشش مهدی محقق، تهران: 1372، ص55.
- ↑ قرآن کریم. سوره آلعمران، آیه 28.
- ↑ صدوق (ابن بابویه). اعتقادات (ترجمه فارسی). ص131. متن عربی (پیوست اوائل المقالات)، ص241.
- ↑ شیخ صدوق. (ابن بابویه). اعتقادات. ترجمه فارسی، تهران: بیتا، 132- 133.
- ↑ آقا جمال خوانساری. شرح بر غُرر و دُرر آمدی. تصحیح میرجلالالدین محّدث، تهران: [ بی نا]، جلد 6، ص. 404.
- ↑ اشعری. مقالات الاسلامیین. تصحیح محمد محییالدین عبدالحمید، قاهره: 1389ق/ 1969م، 2/162.
منبع اصلی
سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، مرکز مطالعات راهبردی روابط فرهنگی (1398). دانشنامه ایران. تهران: موسسه فرهنگی هنری و انتشارات بین المللی الهدی،
نویسنده مقاله
اصغر دادبه